Sintomas sa jaundice (pagdalag): nagdalag nga mata ug panit sa hamtong ug bata, ang mga hinungdan, ug kanus-a dili kini makahulat

Nagdalag ang puti sa mata, nagdalag ang panit, ngitngit ang ihi? Ang jaundice (pagdalag) usa ka timailhan, dili usa ka sakit. Ania kung unsay ipasabot niini sa hamtong ug sa bag-ong natawo nga bata, ug unsa ka dali nga mangayo og tabang.

Gi-update · Mga tinubdan

Dali nga tubag

Unsa ang mga sintomas sa jaundice (pagdalag)?

Ang jaundice (pagdalag) mopadalag sa puti sa mata ug sa panit. Mahimo usab kini nga hinungdan sa katol sa panit, mas ngitngit nga ihi ug mas luspad nga tae kaysa sa naandan. Sa kayumanggi o itom nga panit, ang dalag labing dali makita sa puti sa mata. Sa hamtong, kanunay kini nga kinahanglan og dinalian nga appointment sa GP; sa bag-ong natawo nga bata, kasagaran kini ug kasagaran dili makadaot, apan ang pipila ka timailhan usa ka emerhensiya.

Impormasyon sa panglawas, dili medikal nga tambag. Ang imong doktor nahibalo sa tibuok nimong kahimtang; pangutan-a sila bahin sa imong resulta.

Tupad-tupad

Jaundice sa hamtong vs sa bag-ong natawo nga bata

Ang parehas nga dalag nga kolor lahi kaayo ang ipasabot sa lainlaing edad. Sa hamtong, usa kini ka pasidaan nga kanunay kinahanglan ipa-check; sa bag-ong natawo, kasagaran kini ug kasagaran mawala ra sa kaugalingon. Mao kini ang kasagarang kalainan.

Unsay imong mamatikdanHamtongBag-ong natawo nga bata
Unsa ka kasagaranDili kasagaran; kanunay kinahanglan og doktorKasagaran, ug kasagaran dili makadaot
Kasagarang hinungdanProblema sa atay sama sa hepatitis o alak, bato sa apdo (gallstones), ang pancreas, o mga kondisyon sa dugoAng atay sa bata wala pa hingpit nga molihok
Kanus-a motunghaBisan kanus-a, usahay human sa pipila ka adlaw nga dili maayo ang pamatiLabing klaro sa edad nga mga 3 ka adlaw; kasagaran mawala sulod sa mga 2 ka semana
Asa tan-awonAng puti sa mata, dayon ang panitAng nawong ug ulo una, dayon ang lawas; ilalom sa dila ug sulod sa aping
Ubang timailhanKatol sa panit, ngitngit nga ihi, luspad nga taeNgitngit nga dalag o brown nga ihi, luspad nga morag krema nga tae, sobra nga katulgon, dili maayo modede
Unsay buhatonPangayo og dinalian nga appointment sa GP o dinalian nga medikal nga tambag karong adlawaSultihi ang midwife o doktor; ang pipila ka timailhan nagpasabot og emerhensiyang tabang
PagtambalPagtambal sa hinungdanKasagaran wala; usahay light treatment (phototherapy)

Ang pagdalag mahimong mas lisod makita sa kayumanggi o itom nga panit. Sa hamtong, susiha ang puti sa mata sa kahayag sa adlaw; sa bata, hinay nga pislita ang ilong o agtang sa hayag nga dapit ug susiha ilalom sa dila.

Checklist sa sintomas sa jaundice (hamtong)

I-tsek ang mohaum sa hamtong nga imong gikabalak-an. Ang card magpakita kung ang mga tsek nagpaingon sa mga timailhan sa jaundice mismo o sa mga timailhan sa hinungdan niini. Para sa bag-ong natawo nga bata, tan-awa ang bahin bahin sa mga bata sa ubos. Walay ma-save o ipadala bisan asa.

Checklist sa sintomas sa jaundice (hamtong)

0 sa 12 ang na-tsek

Timailhan sa jaundice0/5
Timailhan sa hinungdan0/7

I-tsek ang bisan unsa nga mohaum sa hamtong nga imong gikabalak-an.

Kining checklist naghan-ay lang sa mga sintomas ngadto sa pattern para sa imong doktor. Dili kini makadayagnos sa hinungdan sa jaundice: kinahanglan kana og blood test ug usahay scan. Ang jaundice sa hamtong kanunay nga kinahanglan og doktor.

Unsa ang jaundice, ug unsay hinungdan niini?

Ang jaundice (pagdalag) mao kung modalag ang panit o ang puti sa mata. Mahitabo kini kung matipon sa lawas ang usa ka dalag nga substansiya nga gitawag og bilirubin.

Ang bilirubin mahimo kung gub-on sa lawas ang daan nga red blood cells. Ang atay kasagaran mao ang maglimpyo niini ngadto sa apdo (bile), nga moagos agi sa mga agianan sa apdo (bile ducts) paingon sa tinai. Ang jaundice nagpasabot nga adunay butang niini nga agianan nga dili molihok og maayo:

  • Paspas kaayo nga pagkaguba sa red blood cells, pananglitan sa haemolytic anaemia o sickle cell disease
  • Ang atay: hepatitis (impeksyon sa virus sama sa hepatitis A, B, C o E), sakit sa atay tungod sa alak, ug pipila ka tambal
  • Barado nga agianan sa apdo: bato sa apdo (gallstones), ug problema sa pancreas sama sa pancreatitis

Ang jaundice usa ka timailhan, dili sakit sa iyang kaugalingon, ug sa hamtong mahimo kining timailhan sa grabe nga butang, mao nga kanunay kini nga kinahanglan og doktor. Sa bag-ong natawo nga bata, kasagaran kini ug kasagaran dili makadaot (tan-awa sa ubos).

Unsa ang mga sintomas sa jaundice?

  • nagdalag ang puti sa mata
  • nagdalag nga panit
  • katol sa panit
  • mas ngitngit nga ihi ug mas luspad nga tae kaysa sa naandan

Sa kayumanggi o itom nga panit, lisod makita ang dalag sa panit, apan modalag ang puti sa mata. Susiha kini sa kahayag sa adlaw.

Ang ubang sintomas depende sa hinungdan:

  • hepatitis: hilanat, kapoy, walay gana mokaon, kasukaon ug dili komportable ang tiyan, kasagaran sa mga adlaw sa wala pa ang pagdalag
  • bato sa apdo (gallstones): sakit sa tuong ibabaw nga bahin sa tiyan, usahay uban ang taas nga hilanat
  • dugay nga sakit sa atay: kapoy, paghubag sa tiyan o tiil, dali mabun-og

Ang among giya sa fatty liver nagpasabot sa mga timailhan sa dugay nga kadaot sa atay.

Hepatitis A ug E: kasagarang hinungdan sa jaundice

Ang hepatitis A ug hepatitis E mga impeksyon sa atay tungod sa virus nga kasagaran ikatakod pinaagi sa pagkaon o tubig nga kontaminado sa tae sa tawo nga adunay impeksyon. Kasagaran kini sa mga dapit nga kulang ang limpyo nga tubig ug sanitasyon.

  • Hepatitis A: ang mga sintomas kasagaran magsugod 14 hangtod 28 ka adlaw human matakdan, uban ang hilanat, kapoy, walay gana mokaon, kalibanga, kasukaon, dili komportable ang tiyan, ngitngit nga ihi ug jaundice. Ang gagmay nga mga bata kasagaran walay sintomas. Halos tanan mamaayo sa hingpit, bisan mahimo kining molungtad og pipila ka semana o bulan.
  • Hepatitis E: ang mga sintomas magsugod 2 hangtod 10 ka semana human matakdan, ug kasagaran mohubas sulod sa 2 hangtod 6 ka semana.
  • Pagmabdos: ang hepatitis E mas delikado kaayo sa pagmabdos, ilabi na sa ikaduha ug ikatulo nga trimester, kay mahimo kining hinungdan sa liver failure. Ang mabdos nga babaye nga adunay jaundice kinahanglan og dinalian nga pag-atiman sa samang adlaw.

Walay espesipikong tambal para sa duha; ang pagpahulay, pag-inom og tubig ug ilimnon, ug paglikay sa alak makatabang sa pagkaayo sa atay. Pangutana una sa doktor sa dili pa moinom og bisan unsang tambal, lakip ang paracetamol, o herbal nga tambal, samtang aduna kay hepatitis.

Paglikay: luwas nga tubig nga imnon (likayi ang tubig ug yelo nga wala kahibalo kung limpyo ba), panghunaw og kamot gamit ang sabon sa dili pa mokaon ug human sa CR, ug limpyo nga pag-andam sa pagkaon. Ang bakuna sa hepatitis A luwas ug epektibo, gikan sa edad nga 1 ka tuig. Ang bakuna sa hepatitis E lisensyado lang sa pipila ka dapit.

Jaundice sa bag-ong natawo nga bata: unsay normal ug kanus-a mangayo og tabang

Ang jaundice kasagaran sa bag-ong natawo nga mga bata ug kasagaran dili makadaot. Ang atay sa bag-ong natawo wala pa hingpit nga molihok, mao nga matipon ang bilirubin sulod sa pipila ka panahon. Ang dalag kasagaran labing klaro sa edad nga mga 3 ka adlaw, ug kasagaran mga 2 ka semana sa dili pa kini mawala.

Asa tan-awon: ang dalag kasagaran magsugod sa nawong ug ulo ug mahimong mokaylap sa lawas. Susiha ang puti sa mata, ilalom sa dila ug sulod sa aping. Sa kayumanggi o itom nga panit, hinay nga pislita ang ilong o agtang sa bata sa hayag nga dapit ug tan-awa ang kolor samtang imong kuhaon ang imong tudlo.

Unsay imong mamatikdanUnsay buhaton
Nagdalag nga panit o mata sa bata nga ubos sa 24 ka oras ang edadEmerhensiyang tabang karon dayon
Katulgon kaayo o lisod pukawon, dili modede, luya kaayo (malata) o gahi ang lawas, nagkibot-kibot, walay basa nga lampin, o lisod moginhawaEmerhensiyang tabang karon dayon
Temperatura nga 38°C o labaw pa, o 36°C o ubos paEmerhensiyang tabang karon dayon
Sa imong hunahuna adunay jaundice ang imong bata, o ang na-diagnose nga jaundice dili mamaayoKontaka ang imong midwife o doktor karong adlawa
Ngitngit nga dalag o brown nga ihi, o luspad nga morag krema nga taeKontaka ang imong midwife o doktor karong adlawa, ug tipigi ang sample sa tae

Pagpadede: padedeha kanunay ang imong bata, mga 8 hangtod 12 ka beses sa usa ka adlaw, ug pukawa ang katulgon nga bata aron padedehon. Ang pagtambal, kung kinahanglan, kasagaran light treatment (phototherapy), kasagaran sulod sa mga 48 ka oras; talagsa ra, kinahanglan ang blood transfusion o tambal nga ipaagi sa ugat. Gi-check ang mga bata kay ang taas kaayo nga bilirubin, bisan talagsa ra, makadaot sa utok.

Unsang mga test ang mag-check sa jaundice?

  • Bilirubin blood test: nagsukod sa total bilirubin, ug kasagaran sa "direct" (conjugated) ug "indirect" (unconjugated) nga bahin, nga makatabang sa pagpakita kung asa ang problema. Ang normal range lainlain matag lab, mao nga itandi sa range sa imong report. Sa bag-ong natawo, ang bilirubin mahimong i-check una gamit ang kahayag sa panit.
  • Ubang blood test sa atay, sama sa ALT, AST ug alkaline phosphatase.
  • Usa ka complete blood count (CBC), aron tan-awon kung paspas kaayo ang pagkaguba sa red blood cells.
  • Test para sa hepatitis A, B, C ug E.
  • Ultrasound scan sa atay, gallbladder ug mga agianan sa apdo, aron pangitaon ang bato sa apdo o kabara.

Ang Gilbert's syndrome usa ka kasagaran ug dili makadaot nga kondisyon nga napanunod diin mosaka gamay ang bilirubin, kasagaran samtang masakiton o nag-fasting, nga hinungdan sa hinay nga pagdalag sa mata. Makumpirma kini sa doktor pinaagi sa blood test.

Unsaon pagtambal ang jaundice?

Ang jaundice gitambalan pinaagi sa pagtambal sa hinungdan niini:

  • ang viral hepatitis A o E kasagaran mamaayo ra sa kaugalingon pinaagi sa pagpahulay ug pag-inom og tubig ug ilimnon, uban ang blood test aron ma-check nga nagkaayo ang atay
  • ang bato sa apdo o laing kabara mahimong kinahanglan og procedure o operasyon aron malimpyohan ang mga agianan sa apdo
  • ang sakit sa atay tungod sa alak kinahanglan nga mohunong sa alak, uban ang suporta sa doktor
  • ang tambal nga hinungdan niini mahimong kinahanglan hunongon, apan sumala lang sa tambag sa doktor
  • ang jaundice sa bag-ong natawo kasagaran walay kinahanglan nga pagtambal, o light treatment

Samtang aduna kay jaundice:

  • likayi gyud ang alak
  • pangutana una sa doktor o pharmacist sa dili pa moinom og bisan unsang tambal, lakip ang paracetamol, ug sa dili pa mogamit og bisan unsang herbal o tradisyonal nga tambal, kay ang uban makadaot sa atay
  • pag-inom og daghang tubig ug ilimnon ug kaon og gaan nga pagkaon kung makaya nimo

Walay tambal sa balay nga makatambal sa jaundice mismo. Unsang tambal, ug unsa kadaghan, ang imong doktor ang modesisyon.

Kanus-a moadto sa doktor

Pagpa-appointment

  • Nagdalag nga panit o nagdalag ang puti sa mata sa hamtong: pangayo og dinalian nga appointment sa GP o dinalian nga medikal nga tambag karong adlawa.
  • Mabdos ug nagdalag ang imong panit o mata: pangayo og dinalian nga pag-atiman karong adlawa.
  • Bag-ong natawo nga bata nga labaw sa 24 ka oras ang edad nga morag nagdalag, o na-diagnose nga jaundice nga dili mamaayo: kontaka ang imong midwife o doktor karong adlawa.
  • Bata nga adunay ngitngit nga dalag o brown nga ihi, o luspad nga morag krema nga tae: kontaka ang imong midwife o doktor karong adlawa, ug tipigi ang sample sa tae.
  • Nagkaayo gikan sa hepatitis: balik para sa blood test kanunay sumala sa tambag sa imong doktor, ug likayi ang alak.

Pangayo dayon og emerhensiyang tabang (tawag sa inyong lokal nga emergency number) kung ang usa ka tawo adunay:

  • jaundice uban ang kalibog, katulgon, o lisod pukawon
  • jaundice uban ang pagsuka og dugo, o itom o morag alkitran nga tae
  • jaundice uban ang grabe nga sakit sa tiyan ug taas nga hilanat o pagkurog
  • bata nga ubos sa 24 ka oras ang edad nga morag nagdalag, o bata nga adunay jaundice nga katulgon kaayo, dili modede, luya kaayo o gahi ang lawas, walay basa nga lampin, o adunay temperatura nga 38°C o labaw pa o 36°C o ubos pa

Ang jaundice sa bag-ong natawo kasagaran dili makadaot, apan sa hamtong kanunay kini nga kinahanglan og doktor sa samang adlaw. Kini nga mga timailhan dili makahulat. Ayaw pagmaneho sa imong kaugalingon.

Nagdalag nga mata, o resulta sa bilirubin nga wala nimo masabti? Istoryahi kini.

Ang Saluvo maminaw sa imong mga sintomas sa imong kaugalingong pulong ug pinulongan, i-check una ang mga timailhan sa peligro, ug mosulti kung unsang doktor ang adtoan ug unsa ka dali. Aduna na kay blood test sa atay? Ipasabot niini ang matag value, lakip ang bilirubin.

Pangutana bahin sa akong sintomas

Libre ang pagsugod. Isaysay ang imong gibati sa imong kaugalingong pulong ug pinulongan.

Mga pangutana sa mga tawo

  • Kasagaran ang pagdalag sa puti sa mata, dayon sa panit. Mahimong kauban niini ang katol sa panit, mas ngitngit nga ihi ug mas luspad nga tae. Sa hepatitis, ang hilanat, kapoy, walay gana mokaon ug kasukaon kasagaran moabot pipila ka adlaw sa wala pa ang pagdalag. Sa kayumanggi o itom nga panit, susiha ang puti sa mata sa kahayag sa adlaw.

  • Sa hamtong, mahimo: ang jaundice usa ka timailhan nga adunay butang nga nakaapekto sa atay, sa mga agianan sa apdo o sa dugo, ug ang ubang hinungdan grabe. Kanunay pangayo og dinalian nga appointment sa GP sa samang adlaw. Sa bag-ong natawo nga bata, ang jaundice kasagaran ug kasagaran dili makadaot, apan ang pipila ka timailhan nagpasabot og emerhensiyang tabang.

  • Ang kasagarang hinungdan naglakip sa viral hepatitis (A, B, C o E), sakit sa atay tungod sa alak, bato sa apdo nga nagbara sa mga agianan sa apdo, pancreatitis, pipila ka tambal, ug mga kondisyon diin paspas kaayo ang pagkaguba sa red blood cells, sama sa sickle cell disease. Ang Gilbert's syndrome hinungdan sa hinay ug dili makadaot nga pagdalag. Ang blood test ug scan ang makakita sa hinungdan.

  • Ang jaundice mismo dili makatakod, apan ang uban sa mga hinungdan niini makatakod. Ang hepatitis A ug E ikatakod pinaagi sa pagkaon o tubig nga kontaminado sa tae sa tawo nga adunay impeksyon, mao nga panghunaw pag-ayo og kamot gamit ang sabon human sa CR ug sa dili pa mokaon o moluto, ug inom og luwas nga tubig.

  • Oo, kasagaran kini ug kasagaran dili makadaot, kay ang atay sa bag-ong natawo wala pa hingpit nga molihok. Kasagaran kini labing klaro sa edad nga mga 3 ka adlaw ug mawala sulod sa mga 2 ka semana. Sultihi ang imong midwife o doktor kung sa imong hunahuna aduna niini ang imong bata, ug pangayo og emerhensiyang tabang para sa mga timailhan sa peligro.

  • Kasagaran mga 2 ka semana sa dili pa kini mawala. Kontaka ang imong midwife o doktor kung dili kini mamaayo o nagkagrabe, o kung ngitngit nga dalag o brown ang ihi sa imong bata o luspad ug morag krema ang tae. Makatabang ang kanunay nga pagpadede, mga 8 hangtod 12 ka beses sa usa ka adlaw.

  • Pangayo dayon og emerhensiyang tabang karon kung ang bata nga ubos sa 24 ka oras ang edad morag nagdalag, o kung ang bata nga adunay jaundice katulgon kaayo o lisod pukawon, dili modede, luya kaayo o gahi ang lawas, nagkibot-kibot, walay basa nga lampin, lisod moginhawa, o adunay temperatura nga 38°C o labaw pa, o 36°C o ubos pa.

  • Ang normal range lainlain matag lab, mao nga itandi ang imong resulta sa range nga nakaimprenta sa imong report. Gitan-aw sa mga doktor ang total bilirubin ug kasagaran ang direct ug indirect nga bahin niini, uban ang ubang test sa atay ug blood count, aron mahibal-an ang hinungdan. Ang taas nga resulta kinahanglan ipasabot sa doktor.

  • Walay espesyal nga diyeta para sa jaundice. Pag-inom og daghang tubig ug ilimnon, kaon og gaan ug bag-ong luto nga pagkaon kung makaya nimo, siguroha nga luwas ang imong tubig, ug likayi gyud ang alak. Pangutana una sa doktor sa dili pa moinom og bisan unsang tambal o herbal nga tambal, kay ang uban makadaot sa atay.

  • Ang puti sa mata kasagaran mao ang unang modalag, ug sa kayumanggi o itom nga panit mahimong mao ra kini ang dapit nga dali makita ang dalag. Ang hinay nga pagdalag sa mata mahimo usab nga tungod sa Gilbert's syndrome, usa ka kasagaran ug dili makadaot nga kondisyon. Bisan unsa pa, ang nagdalag nga mata sa hamtong kinahanglan og dinalian nga appointment sa GP aron makit-an ang hinungdan.

  • Mahimo. Ang hepatitis E mas delikado kaayo sa pagmabdos, ilabi na sa ikaduha ug ikatulo nga trimester, ug ang ubang problema sa atay nga may kalabotan sa pagmabdos mahimo usab nga hinungdan sa jaundice. Kung mabdos ka ug nagdalag ang imong panit o mata, pangayo og dinalian nga pag-atiman sa samang adlaw.

  • Depende sa hinungdan. Ang hepatitis A maghatag og panalipod sa tibuok kinabuhi human ka mamaayo. Ang bato sa apdo mahimong hinungdan sa balik-balik nga pagdalag hangtod matambalan kini. Ang Gilbert's syndrome mahimong hinungdan pag-usab sa hinay nga pagdalag samtang masakiton, na-stress o nag-fasting. Ang nagpadayon nga sakit sa atay mahimong hinungdan pag-usab sa jaundice kung mograbe kini.

  • Walay bakuna para sa jaundice mismo, apan mahimo kang magpabakuna batok sa pipila ka hinungdan niini. Adunay luwas ug epektibo nga bakuna sa hepatitis A gikan sa edad nga 1 ka tuig. Ang bakuna sa hepatitis E lisensyado lang sa pipila ka dapit. Ang luwas nga tubig, panghunaw og kamot ug limpyo nga pag-andam sa pagkaon manalipod batok sa duha.

Mga test nga makatabang

Blog

Mga tinubdan

  1. NHS: Jaundice
  2. NHS: Jaundice in babies
  3. MedlinePlus: Bilirubin blood test
  4. WHO fact sheet: Hepatitis A
  5. WHO fact sheet: Hepatitis E

Gi-update . Impormasyon sa panglawas, dili medikal nga tambag. Ang imong doktor nahibalo sa tibuok nimong kahimtang; pangutan-a sila bahin sa imong resulta.