Ang pulmonya (pneumonia) usa ka impeksyon nga mopahubag sa baga. Ang gagmay kaayo nga mga sako sa hangin sa kahiladman sa baga mapuno og tubig o nana, busa mas maglisod ang oxygen nga makasulod sa dugo. Mahimo kining moapekto sa usa o sa duha ka baga.
Ang hinungdan niini:
- bacteria, kasagaran ang Streptococcus pneumoniae (pneumococcus)
- virus, sama sa trangkaso, RSV ug COVID-19, nga mahimo usab nga mosangpot sa pulmonya gikan sa bacteria human niini
- fungi, nga dili kaayo kasagaran ug kasagaran moapekto sa mga tawo nga luya ang resistensya sa lawas
- pagkasulod sa pagkaon, ilimnon o suka ngadto sa baga (aspiration pneumonia)
Ang mga kagaw nga hinungdan niini mokaylap pinaagi sa mga tulo gikan sa ubo ug bahin. Kasagaran ang pulmonya ug bisan kinsa mahimong magka-pulmonya, apan mas grabe kini sa gagmay nga mga bata, sa mga tigulang ug sa mga tawo nga adunay ubang problema sa panglawas. Sa tibuok kalibutan, kini ang nag-unang impeksyon nga hinungdan sa kamatayon sa mga bata: mga 740,180 ka bata nga ubos sa 5 ang edad ang namatay niini sa 2019.

