Bilan lipidique (examen ya cholestérol): ndelo ya malamu ya cholestérol, HDL, LDL mpe triglycérides

Bilan lipidique na yo ezali lokola foto ya mafuta oyo ezali na makila na yo, mpe moko ya bilili ya polele koleka ya likama ya maladi ya motema. Tala ndenge ya kotanga molongo nyonso.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Ndelo ya malamu ya bilan lipidique (cholestérol) ezali boni?

Mpo na bato bakola mingi, ndelo ya malamu ezali: cholestérol total na nse ya 200 mg/dL (5,2 mmol/L), cholestérol LDL (« mabe ») na nse ya 100 mg/dL (2,6 mmol/L), cholestérol HDL (« malamu ») 40 mg/dL to koleka epai ya mibali mpe 50 to koleka epai ya basi, mpe triglycérides na nse ya 150 mg/dL (1,7 mmol/L). Bato oyo bazali na diabète to maladi ya motema mingi mingi bapesamaka objectif ya LDL ya nse koleka.

Limbolela ngai résultat na ngaiTuna mpo na résultat na ngai

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Elilingi ya mitango

Tableau ya ndelo ya malamu ya bilan lipidique

Ndelo ya malamu mpo na bato bakola, engebene ndelo ya NCEP ATP III oyo ba laboratoire mingi ekomaka naino. Objectif ya LDL ya nse koleka etalelaka yo soki ozali kala na maladi ya motema to diabète.

ExamenYa malamu (mg/dL)Ya malamu (mmol/L)Ndimbola
Cholestérol totalNa nse ya 200Na nse ya 5,2Cholestérol nyonso na makila na yo, ya malamu mpe ya mabe esangani.
Cholestérol LDLNa nse ya 100Na nse ya 2,6Cholestérol « mabe » oyo eyanganaka na bifelo ya ba artères. Soki ezali na nse, eleki malamu.
Cholestérol HDL40+ mibali, 50+ basi1,0+ mibali, 1,3+ basiCholestérol « malamu » oyo ezongisaka oyo eleki na foie. 60 to koleka ebatelaka motema.
TriglycéridesNa nse ya 150Na nse ya 1,7Mafuta oyo euti na bilei mpe masanga, ebombami mpo na kopesa makasi. Emataka na sukali, masanga mpe kilo.
Cholestérol non-HDLNa nse ya 130Na nse ya 3,4Total longola HDL: cholestérol nyonso oyo ekoki kokanga ba artères.
Cholestérol VLDL2 kino 300,1 kino 0,8Ememaka triglycérides. Mingi mingi etangamaka lokola triglycérides ÷ 5.

Ba laboratoire ekomaka ndelo ekeseni moke, mpe ba rapport mingi ya Inde elakisaka mpe VLDL mpe ratio total/HDL. Bana mpe bilenge bazali na ndelo na bango moko, ya nse koleka.

Luka non-HDL, ratio mpe LDL na yo

Koma mitango misato ya bilan lipidique (profil lipidique) na yo. Calcul oyo epesaka mitango oyo ba monganga batalaka mingi, na ba formule oyo ba labo basalelaka.

Cholestérol non-HDL
165 mg/dLLikolo
Ratio total/HDL
4,7Na ndelo
LDL (pene na pene)
133 mg/dLNa ndelo
VLDL (pene na pene)
32 mg/dLLikolo

LDL mpe VLDL awa ezali ya calcul (formule ya Friedewald), bamekaki yango na labo te. Mitango oyo ezali mpo na bato minene oyo bazali na maladi ya motema to diabète te; bango mbala mingi bazalaka na mitango ya kolanda ya nse koleka. Monganga na yo atalaka yango elongo na makama na yo nyonso.

Ntango cholestérol mpe triglycérides ezali likolo

Esika ndelo ya limite, ya likolo mpe ya likolo mingi ebandaka, na mg/dL (mmol/L). Monganga na yo atangaka yango elongo na mbula na yo, tension, sukali mpe makaya.

ExamenNa limiteLikoloLikolo mingi
Cholestérol total200 kino 239 (5,2 kino 6,1)240+ (6,2+)Mingi mingi batalaka yango elongo na LDL
Cholestérol LDL130 kino 159 (3,4 kino 4,0)160 kino 189 (4,1 kino 4,8)190+ (4,9+)
Triglycérides150 kino 199 (1,7 kino 2,2)200 kino 499 (2,3 kino 5,6)500+ (5,7+)
Cholestérol HDLYa nse: na nse ya 40 mibali, na nse ya 50 basi

LDL ya 100 kino 129 babengaka yango pene na malamu (near optimal). LDL ya 190 to koleka mbala mingi eutaka na libota (hypercholestérolémie familiale) mpe esengeli monganga atala yango.

Bilan lipidique etalaka nini?

Bilan lipidique (babengaka yango mpe lipid profile, lipid panel to examen ya cholestérol) etalaka mafuta na makila na yo oyo ezali na ntina mpo na motema mpe misisa na yo:

  • Cholestérol total: nyonso esangani
  • Cholestérol LDL: oyo ya « mabe » oyo eyanganaka na kati ya bifelo ya ba artères lokola plaque
  • Cholestérol HDL: oyo ya « malamu » oyo ezongisaka cholestérol oyo eleki na foie
  • Triglycérides: mafuta oyo euti na bilei mpe masanga, ebombami mpo na kopesa makasi
  • Mbala mingi VLDL, cholestérol non-HDL mpe ratio total/HDL, oyo etangamaka uta na mosusu

Cholestérol yango moko ezali mabe te: nzoto na yo esengeli na yango mpo na bambeki mpe ba hormones. Mokakatano ezali LDL mingi mpo na ntango molai, oyo ekomisaka ba artères moke mpe etombolaka likama ya crise cardiaque (infarctus) mpe AVC. Likama yango ekolaka na kimia mbula na mbula, yango wana examen ezali na ntina ata soki ozali koyoka malamu.

LDL, HDL mpe VLDL ezali nini na maloba ya pete?

Cholestérol LDL (« mabe ») ezali motango oyo minganga batalaka mingi koleka. Soki LDL na yo ezali na nse, likama na yo ezali mpe na nse, mpe mpo na bato mingi ndelo moko te ezali « na nse mingi ». Soki ozali kala na maladi ya motema, diabète to makambo mosusu ya likama makasi, mingi mingi minganga balukaka na nse ya 70 mg/dL (1,8 mmol/L), mpe ba directives mosusu ekendaka kino na nse ya 55 mpo na likama monene koleka.

Cholestérol HDL (« malamu ») esalisaka kolongola cholestérol na ba artères. HDL ya nse (na nse ya 40 epai ya mibali, na nse ya 50 epai ya basi) ebakisaka likama mpe mbala mingi ezalaka elongo na triglycérides ya likolo, kilo koleka, komela makaya to kozanga kosala sport. Kotombola HDL na ba comprimés emonisami te ete ebatelaka motema; mbongwana ya bomoi oyo etombolaka yango esalisaka.

VLDL ememaka triglycérides. Ba laboratoire mingi mingi batangaka yango lokola triglycérides ekabolami na 5 (na mg/dL), yango wana VLDL ya likolo elakisaka mingi triglycérides ya likolo.

Cholestérol non-HDL (total longola HDL) esangisaka ndenge nyonso ya cholestérol oyo ekoki kokanga ba artères. Ezali na ntina mingi soki triglycérides ezali likolo to soki examen esalemaki na libumu mpamba te.

Cholestérol ya likolo epesaka bilembo?

Pene na soko moke te. Cholestérol ya likolo epesaka pasi te mpe mingi mingi elakisaka elembo moko te kino ekomisa artère moke mingi mpe kopesa pasi na ntolo, crise cardiaque to AVC. Yango wana examen ya makila ezali nzela kaka moko ya koyeba.

Bilembo ya komonana oyo ezalaka mingi te, mingi mingi epai ya bato oyo bazwi cholestérol ya likolo mingi na libota, ezali bilembo ya jaune na ba paupières (xanthélasma) to likolo ya ba tendons, mpe zingazinga ya pembe pembeni ya eteni ya langi ya liso (iris) liboso ya mbula 45. Soki omoni yango, senga monganga na yo bilan lipidique.

Cholestérol mpe triglycérides ya likolo ekoki kolakisa nini?

LDL to cholestérol total ya likolo euti mingi na bosangani ya libota (gènes) mpe bomoi: bilei oyo ezali na mafuta saturés mpe trans mingi, kilo koleka, kosala sport moke mpe komela makaya. Ekoki mpe komata mpo na thyroïde oyo esalaka mokemoke, maladi ya ba rein, nkisi mosusu mpe zemi. LDL ya 190 mg/dL to koleka, mingi mingi soki bato ya libota bazwaki crise cardiaque na bolenge, elakisaka hypercholestérolémie familiale, maladi oyo eutaka na libota oyo esengeli lisalisi mpe ba examen mpo na bandeko ya pene.

Triglycérides ya likolo ezalaka mingi elongo na kilo koleka, diabète ya type 2 to sukali ya likolo, komela masanga mbala na mbala, bimeli ya sukali mpe amidon ya pembe, thyroïde oyo esalaka mokemoke to maladi ya ba rein. Triglycérides ya likolo mingi, 500 mg/dL to koleka, etombolaka likama ya pancréatite, inflammation ya pancréas oyo epesaka pasi makasi, mpe esengeli lisalisi noki.

Minganga batalaka cholestérol yango moko te. Basangisaka yango na mbula na yo, tension, sukali na makila, makaya mpe makambo ya libota mpo na koyeba likama na yo na mbula 10 oyo ezali koya, mpe bazwaka mokano ya lisalisi uta na yango.

Esengeli ozala na libumu mpamba mpo na bilan lipidique?

  • Bazwaka makila moke na mosisa, to mbala mosusu na kotobola mosapi.
  • Libumu mpamba (à jeun): ba directives mingi endimaka sikoyo examen oyo esalemi na libumu mpamba te mpo na ba contrôle ya momeseno. Monganga na yo to laboratoire ekoki kaka kosenga ozala na libumu mpamba ngonga 9 kino 12 (komela mai ezali malamu), mingi mingi soki triglycérides na yo ezalaki likolo liboso to soki ba examen mosusu ya à jeun esalemi mbala moko.
  • Komela masanga te na ngonga 24 liboso, mpe kolya bilei ya monene mingi mpe ya mafuta mingi te na butu oyo eleki.
  • Mela nkisi na yo ya momeseno soki balobi te, mpe yebisa laboratoire yango.
  • Maladi ya mikolo oyo eleki, opération to mbongwana monene ya kilo ekoki kobongola eyano mpo na poso moke.

Mbala boni osengeli kotala cholestérol?

  • Bato bakola oyo bazali malamu: mbula 4 kino 6 nyonso banda pene na mbula 20, mbala mingi koleka soki makambo ya likama ezali.
  • Diabète, tension ya likolo, komela makaya, bato ya libota oyo bazwaki maladi ya motema na bolenge, to kilo koleka: mingi mingi mbula na mbula to ndenge monganga na yo alobi.
  • Bana: mbala moko kati na mbula 9 mpe 11 mpe lisusu kati na 17 mpe 21, liboso soki cholestérol ya likolo ezali na libota.
  • Sima ya kobanda to kobongola nkisi ya cholestérol: pene na poso 4 kino 12 sima, mpe sima sanza 3 kino 12 nyonso.

Soki cholestérol na yo ezali likolo, nini esalisaka?

  • Lia fibres solubles mingi: avoine, orge, madesu, lentilles, pomme mpe psyllium esalisaka kokitisa LDL.
  • Bongola mafuta saturés na mafuta insaturés: beurre (manteka), ghee, nyama ya motane ya mafuta mpe miliki ya mafuta mobimba moke; mafuta ya olive, ya moutarde to ya nguba, nguba mpe mbuma mosusu, graines mpe mbisi mingi.
  • Kitisa mafuta trans mpe bilei ya amidon ya pembe: bilei ya kokalinga, biloko ya boulangerie, bonbons, mapa ya pembe mpe bimeli ya sukali etombolaka LDL mpe triglycérides.
  • Ningana mikolo mingi: pene na miniti 150 na poso ya sport makasi ekitisaka triglycérides mpe etombolaka HDL.
  • Kitisa mwa kilo soki ozali na kilo koleka, tika komela makaya, mpe kitisa masanga, oyo etombolaka triglycérides.
  • Nkisi ya cholestérol ezali mokano ya monganga na yo. Statines mpe nkisi mosusu ebatelaka bato mingi na crise cardiaque mpe AVC. Kobanda, kotika to kobongola yango yo moko te, mpe yebisa monganga na yo soki oyoki pasi ya misuni to likambo mosusu ya mabe oyo nkisi epesi.

Ntango nini kokende epai ya monganga

Zwa rendez-vous

  • LDL na yo ezali 190 mg/dL (4,9 mmol/L) to koleka, to cholestérol total na yo ezali 300 to koleka: kende epai ya monganga généraliste liboso poso 2 esila, mpe tuna soki bandeko na yo ya pene basengeli kosala examen.
  • Triglycérides na yo ezali 500 mg/dL (5,7 mmol/L) to koleka: kende epai ya monganga liboso poso moko esila, mpo yango etombolaka likama ya pancréatite.
  • Cholestérol na yo ezali likolo mpe ozali na diabète, tension ya likolo, maladi ya motema to omelaka makaya: kende epai ya monganga généraliste to cardiologue na poso 2 kino 4 mpo na kobongisa lisalisi.
  • Eyano na yo ezali na limite mpe ozali na makambo mosusu ya likama te: solola na yango elongo na monganga na yo na rendez-vous ya momeseno na sanza 1 kino 3 oyo ezali koya.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto azali na:

  • pasi to kopusama na ntolo, mingi mingi oyo ekendaka na loboko, kingo, mbanga to mokongo, elongo na motoki, mposa ya kosanza to mpema ekuke
  • elongi kokita na ngambo moko mbala moko, loboko to lokolo kolemba, to pasi ya koloba (bilembo ya AVC)
  • pasi makasi na likolo ya libumu oyo ekendaka na mokongo, elongo na kosanza, mingi mingi soki triglycérides ezali likolo mingi

Motango ya cholestérol yango moko ezali urgence soko moke te. Bilembo oyo ezali urgence.

Ozwi bilan lipidique na yo? Yeba ndimbola ya molongo nyonso.

Saluvo atangaka rapport na yo mobimba na maloba ya pete, na lokota na yo: total, LDL, HDL, VLDL, triglycérides mpe ba ratio, motango nini ezali libanda ya ndelo, mpe mituna nini otuna monganga na yo.

Limbolela ngai résultat na ngai

Ebandeli ezali ofele. Tia foto to PDF ya résultat na yo; ba modèle mibale ya IA batangaka motango moko na moko.

Mituna bato batunaka

  • Bilan lipidique ezali examen ya makila oyo etalaka cholestérol total, cholestérol LDL (« mabe »), cholestérol HDL (« malamu ») mpe triglycérides, mpe mbala mingi VLDL, cholestérol non-HDL mpe ratio total/HDL. Elakisaka mafuta boni ezali na makila na yo mpe esalisaka monganga na yo koyeba likama na yo ya crise cardiaque mpe AVC.

  • Mpo na bato bakola mingi, cholestérol total ya malamu ezali na nse ya 200 mg/dL (5,2 mmol/L), LDL na nse ya 100 mg/dL (2,6 mmol/L), HDL 40 to koleka epai ya mibali mpe 50 to koleka epai ya basi, mpe triglycérides na nse ya 150 mg/dL (1,7 mmol/L). Bato oyo bazali na diabète to maladi ya motema mingi mingi bazali na objectif ya LDL ya nse koleka.

  • LDL ememaka cholestérol na kati ya bifelo ya ba artères, epai ekoki koyangana lokola plaque, yango wana babengaka yango cholestérol « mabe » mpe soki ezali na nse eleki malamu. HDL elongolaka cholestérol oyo eleki na ba artères mpe ezongisaka yango na foie, yango wana babengaka yango cholestérol « malamu ». LDL ya likolo elongo na HDL ya nse nde etombolaka likama ya motema koleka.

  • LDL ya likolo elakisi ete cholestérol mingi ezali mpo na koyangana na ba artères na yo, oyo etombolaka likama ya crise cardiaque mpe AVC na ntango molai. 130 kino 159 mg/dL ezali na limite, 160 kino 189 ezali likolo mpe 190 to koleka ezali likolo mingi. Monganga na yo atalaka yango elongo na tension, sukali, makaya mpe makambo ya libota na yo.

  • HDL na nse ya 40 mg/dL epai ya mibali to na nse ya 50 epai ya basi ezali ya nse mpe ebakisaka likama ya motema. Mbala mingi ezalaka elongo na triglycérides ya likolo, kilo koleka, komela makaya, kosala sport moke to diabète ya type 2. Sport mbala na mbala, kokitisa kilo oyo eleki, kotika makaya mpe kobongola amidon ya pembe na mafuta ya malamu ekoki kotombola yango.

  • VLDL (very-low-density lipoprotein) ememaka triglycérides na makila. Ba laboratoire mingi batangaka yango lokola triglycérides ekabolami na 5 (na mg/dL), mpe ndelo ya momeseno ezali pene na 2 kino 30 mg/dL. VLDL ya likolo mingi mingi elakisaka triglycérides ya likolo, oyo ekitaka malamu na sukali mpe masanga moke, sport mingi mpe kokitisa kilo.

  • Mingi mingi cholestérol ya likolo ezalaka na bilembo te. Ekomisaka ba artères moke na kimia kino epesa pasi na ntolo, crise cardiaque to AVC. Mingi te, cholestérol ya likolo mingi oyo euti na libota epesaka bilembo ya jaune na ba paupières to ba tendons, to zingazinga ya pembe pembeni ya iris liboso ya mbula 45. Examen ya makila ezali nzela kaka moko ya solo ya koyeba.

  • Ntango nyonso te. Ba directives mingi endimaka examen oyo esalemi na libumu mpamba te mpo na ba contrôle ya momeseno. Monganga na yo to laboratoire ekoki kaka kosenga ozala na libumu mpamba ngonga 9 kino 12, komela kaka mai, mingi mingi soki triglycérides na yo ezalaki likolo liboso. Ndenge nyonso, komela masanga te na ngonga 24 liboso mpe kolya bilei ya monene mingi te na butu oyo eleki.

  • Triglycérides ya 500 mg/dL (5,7 mmol/L) to koleka ezali likolo mingi mpe etombolaka likama ya pancréatite, inflammation oyo epesaka pasi mpe mbala mosusu ezalaka makasi; kende epai ya monganga liboso poso moko esila. Likolo ya 1 000 mg/dL likama ezali monene lisusu. Zwa lisalisi ya urgence soki pasi makasi na likolo ya libumu ekendaka na mokongo elongo na kosanza.

  • Ratio total/HDL ezali cholestérol total na yo ekabolami na HDL na yo. Na nse ya 5 mingi mingi endimami mpe na nse ya 3,5 ezali malamu mpenza. Ratio ya nse elakisi ete cholestérol na yo mingi ezali oyo ebatelaka. Lelo minganga batalaka LDL mpe cholestérol non-HDL koleka ratio, kasi ba rapport mingi ekomaka naino yango.

  • Lia fibres solubles mingi (avoine, madesu, lentilles, mbuma), bongola beurre, ghee mpe nyama ya mafuta na huile végétale, nguba mpe mbisi, kitisa bilei ya kokalinga, bonbons mpe bimeli ya sukali, sala sport pene na miniti 150 na poso, kitisa kilo oyo eleki, tika makaya mpe kitisa masanga. Yango ekoki kokitisa LDL malamu, kasi bato mosusu basengeli kaka na nkisi oyo monganga na bango apesi.

  • Iyo. Bilei, kilo mpe kozanga kosala sport ekoki kotombola yango na mbula nyonso, mpe hypercholestérolémie familiale epesaka LDL ya likolo mingi banda bomwana. Yango wana bana batalamaka mbala moko kati na mbula 9 mpe 11, mpe liboso soki moboti azali na cholestérol ya likolo mingi to azwaki crise cardiaque na bolenge. Koyeba yango noki esalaka bokeseni monene.

  • Bato bakola oyo bazali malamu basengeli kotala mbula 4 kino 6 nyonso banda pene na mbula 20. Soki ozali na diabète, tension ya likolo, komela makaya, kilo koleka to bato ya libota oyo bazwaki maladi ya motema na bolenge, mingi mingi mbula na mbula. Sima ya kobanda to kobongola nkisi ya cholestérol, pene na poso 4 kino 12 sima, mpe sima sanza 3 kino 12 nyonso.

Ba analyse mosusu elimbolami

Blog

Bisika sango euti

  1. MedlinePlus: Cholesterol levels
  2. NHLBI (NIH): Blood cholesterol
  3. CDC: About cholesterol
  4. American Heart Association: What your cholesterol levels mean
  5. NHS: High cholesterol
  6. Grundy SM et al. 2018 AHA/ACC guideline on the management of blood cholesterol. Circulation 2019
  7. Mach F et al. 2019 ESC/EAS guidelines for the management of dyslipidaemias. Eur Heart J 2020

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.