ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍) ଲକ୍ଷଣ: କିପରି ଲାଗେ, କିପରି ଆରାମ ପାଇବେ, ଏବଂ ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ କେବେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାଇବେ

ଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ, ମଳଦ୍ୱାରରେ କୁଣ୍ଡାଇ ବା ଘା’ ପରି ଲାଗୁଛି, ବା ଏକ ଗଣ୍ଠି ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି? ଅର୍ଶ ବହୁତ ସାଧାରଣ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ। କିପରି ଚିହ୍ନିବେ, କ’ଣ ସାହାଯ୍ୟ କରେ, ଏବଂ କେବେ ଯାଞ୍ଚ କରାଇବେ, ଏଠାରେ ଜାଣନ୍ତୁ।

ଅପଡେଟ୍ · ସୂତ୍ର

ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଉତ୍ତର

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍)ର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍ ବା haemorrhoids)ରେ ସାଧାରଣତଃ ଝାଡ଼ା ଯିବା ପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ, ମଳଦ୍ୱାରରେ କୁଣ୍ଡାଇ, ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଗଣ୍ଠି ବା ଫୁଲା, ଅନ୍ତର୍ବସ୍ତ୍ରରେ ବା ଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ ଆଉଁ (ଶ୍ଳେଷ୍ମା), ଝାଡ଼ା ଏବେ ବି ବାକି ଅଛି ପରି ଲାଗିବା, ଏବଂ ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଘା’ ପରି ଲାଗିବା ହୁଏ। ଭିତର ଅର୍ଶରେ ପ୍ରାୟତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ। ମଳଦ୍ୱାରରୁ ଯେକୌଣସି ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ ଯାଞ୍ଚ କରାଇବା ଉଚିତ।

ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା, ଚିକିତ୍ସା ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ପୂରା ଅବସ୍ଥା ଜାଣନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଫଳ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

ପାଶାପାଶି

ଭିତର ବନାମ ବାହାର ଅର୍ଶ: ଏଗୁଡ଼ିକ କିପରି ଅଲଗା

ଅର୍ଶ ହେଉଛି ମଳଦ୍ୱାର ଭିତରେ (ଭିତର ଅର୍ଶ) ବା ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖର ଚମ ତଳେ (ବାହାର ଅର୍ଶ) ଫୁଲିଯାଇଥିବା ରକ୍ତନଳୀ। ଅନେକଙ୍କର ଦୁଇଟି ଥାଏ। ସାଧାରଣ ଫରକଗୁଡ଼ିକ ଏହିପରି।

ଆପଣ କ’ଣ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତିଭିତର ଅର୍ଶବାହାର ଅର୍ଶ
ଏଗୁଡ଼ିକ କେଉଁଠି ଥାଏମଳଦ୍ୱାର ଭିତରେ, ମଳାଶୟ (rectum)ରେମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖର ଚମ ତଳେ
ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ କି?ସାଧାରଣତଃ ନା, ଯଦି ବାହାରକୁ ବାହାରି ନ ଆସେ (prolapse)ହଁ, ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଗଣ୍ଠି ବା ଫୁଲା ଭାବେ
ଯନ୍ତ୍ରଣାସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନାହିଁବିନ୍ଧିପାରେ ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ବସିଲେ
ରକ୍ତ ପଡ଼ିବାଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ, ଝାଡ଼ା ଉପରେ ବା ଟଏଲେଟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତକମ୍ ହୁଏ; ଘଷି ହୋଇ ଜ୍ୱାଳା ହେଲେ ରକ୍ତ ପଡ଼ିପାରେ
ଅନ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଆଉଁ (ଶ୍ଳେଷ୍ମା), ଝାଡ଼ା ଏବେ ବି ବାକି ଅଛି ପରି ଲାଗିବା, ଏକ ଗଣ୍ଠି ଯାହା ବାହାରକୁ ଆସେ ଓ ପୁଣି ଭିତରକୁ ଚାଲିଯାଏମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ କୁଣ୍ଡାଇ ଓ ଘା’ ପରି ଲାଗିବା
ରକ୍ତ ଜମାଟକ୍ୱଚିତ୍ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିପାରେ, ଯାହା ହଠାତ୍ ଏକ ଟାଣ, ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଗଣ୍ଠି କରେ
ଘରୋଇ ଯତ୍ନରେ ଭଲ ନ ହେଲେବ୍ୟାଣ୍ଡିଂ, ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍ ବା ଉତ୍ତାପ ଚିକିତ୍ସା; ବଡ଼ ଅର୍ଶ ପାଇଁ ଅପରେସନ୍କ୍ରିମ୍; ବେଳେବେଳେ ଏକ ଛୋଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବା ଅପରେସନ୍

ମଳଦ୍ୱାରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ସବୁବେଳେ ଅର୍ଶ ନୁହେଁ। ଅନ୍ତ୍ର କର୍କଟ (bowel cancer), କ୍ରୋନ୍ସ ରୋଗ (Crohn's disease) ଓ ଅଲସରେଟିଭ୍ କୋଲାଇଟିସ୍ (ulcerative colitis) ମଧ୍ୟ ଏହା କରିପାରେ, ସେଥିପାଇଁ ନୂଆ ବା ବାରମ୍ବାର ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ ଡାକ୍ତର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍) ଲକ୍ଷଣ ଚେକଲିଷ୍ଟ

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହରେ ଯାହା ହୋଇଛି, ସେଥିରେ ଟିକ୍ ଦିଅନ୍ତୁ। କାର୍ଡଟି ଦେଖାଇବ ଆପଣଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଭିତର ଅର୍ଶ ସହ ଅଧିକ ମେଳ ଖାଉଛି, ନା ବାହାର ଅର୍ଶ ସହ। କିଛି ସେଭ୍ ହୁଏ ନାହିଁ କି କୁଆଡ଼େ ପଠାଯାଏ ନାହିଁ।

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍) ଲକ୍ଷଣ ଚେକଲିଷ୍ଟ

12 ରୁ 0 ଟି ଲକ୍ଷଣ ଟିକ୍ ହୋଇଛି

ଭିତର ଅର୍ଶର ଲକ୍ଷଣ0/6
ବାହାର ଅର୍ଶର ଲକ୍ଷଣ0/6

ଗତ କିଛି ସପ୍ତାହରେ ଯାହା ହୋଇଛି, ସେଥିରେ ଟିକ୍ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଏହି ଚେକଲିଷ୍ଟ ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପାଇଁ ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଧାରାରେ ସଜାଏ। ଏହା ଅର୍ଶର ନିଦାନ କରିପାରେ ନାହିଁ: ଅନ୍ତ୍ର କର୍କଟ (bowel cancer) ସମେତ ଅନ୍ୟ ରୋଗ ମଧ୍ୟ ମଳଦ୍ୱାରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବାର କାରଣ ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଯାଞ୍ଚ ଦରକାର।

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍) କ’ଣ?

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍ ବା haemorrhoids) ହେଉଛି ମଳଦ୍ୱାରରେ, ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଏବଂ ମଳଦ୍ୱାର ଭିତରର ତଳ ଅଂଶ ମଳାଶୟ (rectum)ରେ ଫୁଲିଯାଇଥିବା ରକ୍ତନଳୀ। ସମସ୍ତଙ୍କର ଏହି ରକ୍ତନଳୀ ଥାଏ; ଏଗୁଡ଼ିକ ଫୁଲିଗଲେ ବା ଟାଣି ହୋଇଗଲେ ଅର୍ଶ ହୁଏ।

ଏହା ବହୁତ ସାଧାରଣ: ଆମେରିକାରେ ପ୍ରାୟ 20 ଜଣରେ 1 ଜଣଙ୍କର ଏହା ଅଛି, ଏବଂ 50 ବର୍ଷରୁ ଅଧିକ ବୟସର ପ୍ରାୟ ଅଧା ବୟସ୍କଙ୍କର।

ଏହା ଦୁଇ ପ୍ରକାରର, ଏବଂ ଅନେକଙ୍କର ଦୁଇଟି ଥାଏ:

  • ଭିତର ଅର୍ଶ ମଳାଶୟ ଭିତରେ ଥାଏ। ସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ କିନ୍ତୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିପାରେ, ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ମଳଦ୍ୱାରରୁ ବାହାରକୁ ବାହାରି ଆସେ (prolapse)। ଏହା କେତେ ବାହାରକୁ ଆସେ ଏବଂ ପୁଣି ଭିତରକୁ ଯାଏ କି ନାହିଁ, ସେହି ଅନୁସାରେ ଡାକ୍ତର ଏହାକୁ 1 ରୁ 4 ଗ୍ରେଡ୍‌ରେ ଭାଗ କରନ୍ତି।
  • ବାହାର ଅର୍ଶ ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖର ଚମ ତଳେ ଥାଏ। ଏଥିରେ କୁଣ୍ଡାଇ, ବିନ୍ଧା ଓ ଫୁଲା ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ଏଥିରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିପାରେ।

ଅର୍ଶ ଅସୁବିଧାଜନକ ଏବଂ ଏହା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଲାଜ ଲାଗେ, କିନ୍ତୁ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ ଏବଂ ସାଧାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ସାଧାରଣତଃ ଭଲ ହୋଇଯାଏ।

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍)ର ଲକ୍ଷଣ କ’ଣ?

  • ଝାଡ଼ା ଯିବା ପରେ ଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ, ଝାଡ଼ା ଉପରେ ବା ଟଏଲେଟ୍ ପାତ୍ରରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ
  • ମଳଦ୍ୱାରରେ କୁଣ୍ଡାଇ
  • ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଗଣ୍ଠି ବା ଫୁଲା
  • ପୋଛିବା ପରେ ଅନ୍ତର୍ବସ୍ତ୍ରରେ ବା ଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ ଆଉଁ (ଶ୍ଳେଷ୍ମା)
  • ଝାଡ଼ା ଯିବା ପରେ ବି ଝାଡ଼ା ବାକି ଅଛି ପରି ଲାଗିବା
  • ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଘା’ ପରି ଲାଗିବା, ବିଶେଷକରି ବସିଲେ

ଭିତର ଅର୍ଶରେ ପ୍ରାୟତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ; ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ହେଉଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ। ବାହାର ଅର୍ଶରେ କୁଣ୍ଡାଇ ଓ ବିନ୍ଧା ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ।

ଅର୍ଶ ଜଟିଳ ହେଲେ:

  • ବାହାର ଅର୍ଶରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଲେ ହଠାତ୍ ଏକ ଟାଣ, ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଗଣ୍ଠି ହୁଏ
  • ବାହାରକୁ ଆସୁଥିବା ଅର୍ଶ ବାହାରେ ଅଟକି ଯାଇପାରେ ଏବଂ ତାହାର ରକ୍ତ ଯୋଗାଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇପାରେ (strangulated), ଯାହା ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ
  • ଅର୍ଶ ଭଲ ହେବା ପରେ ଛୋଟ ଚମର ଲଟକା ଅଂଶ (skin tags) ରହିଯାଇପାରେ
  • ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ, କ୍ୱଚିତ୍, ରକ୍ତହୀନତା (anaemia) ହୋଇପାରେ, ଯାହା ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରେ ଏବଂ ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ କଷ୍ଟ ହୁଏ

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍) କାହିଁକି ହୁଏ?

କେତେକ ଲୋକଙ୍କର ଅର୍ଶ କାହିଁକି ହୁଏ ତାହା ପୂରାପୂରି ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଏହା ମଳଦ୍ୱାରର ରକ୍ତନଳୀ ଉପରେ ଚାପ ସହ ଜଡ଼ିତ। ଏସବୁ ଥିଲେ ଅର୍ଶ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ:

  • କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ (ଝାଡ଼ା କଷା ହେବା), ଏବଂ ଟଏଲେଟରେ ଜୋର୍ କରି କୁନ୍ଥିବା
  • ଟଏଲେଟରେ ବହୁତ ସମୟ ବସିବା
  • ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ତରଳ ଝାଡ଼ା (ଡାଇରିଆ)
  • କମ୍ ଫାଇବର ଥିବା ଖାଦ୍ୟ
  • ଗର୍ଭାବସ୍ଥା
  • ଭାରି ଜିନିଷ ଉଠାଇବା
  • ବୟସ ବଢ଼ିବା
  • ଅଧିକ ଓଜନ

ମଳଦ୍ୱାରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା କେବେ ଅର୍ଶ ନୁହେଁ?

ମଳଦ୍ୱାରରୁ ଥରେ ଅଳ୍ପ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ସାଧାରଣତଃ ଗୁରୁତର ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ଅନ୍ତ୍ର କର୍କଟ (bowel cancer), କ୍ରୋନ୍ସ ରୋଗ (Crohn's disease) ବା ଅଲସରେଟିଭ୍ କୋଲାଇଟିସ୍ (ulcerative colitis)ର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ, ତେଣୁ ଯାଞ୍ଚ ନ କରାଇ ଏହାକୁ ଅର୍ଶ ବୋଲି ଧରିନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ, ଯଦି:

  • 3 ସପ୍ତାହ ଧରି ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ ଆସୁଛି
  • 3 ସପ୍ତାହ ଧରି ଝାଡ଼ା ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ନରମ, ପତଳା ବା ଲମ୍ବା ହେଉଛି
  • ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଗଣ୍ଠି
  • ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ କ୍ଳାନ୍ତି, ବା ଚେଷ୍ଟା ନ କରି ଓଜନ କମିବା

ଆଜି ହିଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଜରୁରୀ ସମୟ ନିଅନ୍ତୁ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଝାଡ଼ା କଳା ବା ଗାଢ଼ ଲାଲ୍, ବା ରକ୍ତ ମିଶା ତରଳ ଝାଡ଼ା ହେଉଛି। ଗାଢ଼ ରକ୍ତ ଅନ୍ତ୍ରର ଉପର ଅଂଶରୁ ଆସିପାରେ। ଆଇରନ୍ ଟାବଲେଟ୍ ଓ କେତେକ ଗାଢ଼ ରଙ୍ଗର ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଝାଡ଼ାକୁ କଳା ଦେଖାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଉଚିତ।

ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ମଳଦ୍ୱାର ଯାଞ୍ଚ କରିପାରନ୍ତି, ରକ୍ତହୀନତା (anaemia) ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ତ ଗଣନା (CBC) କରାଇପାରନ୍ତି, ଏବଂ ବେଳେବେଳେ ଅନ୍ତ୍ର ଭିତର ଦେଖିବା ପାଇଁ କ୍ୟାମେରା ପରୀକ୍ଷାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିପାରନ୍ତି।

ଅର୍ଶ (ପାଇଲସ୍)ର ଚିକିତ୍ସା କିପରି ହୁଏ?

ଘରେ, ଅର୍ଶ ପ୍ରାୟତଃ କିଛି ଦିନରୁ ଏକ ସପ୍ତାହ ଭିତରେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ:

  • ଅଧିକ ଫାଇବର ଖାଆନ୍ତୁ (ଫଳ, ପରିବା, ଗୋଟା ଶସ୍ୟ, ଡାଲି) ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ପାଣି ଓ ତରଳ ପିଅନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଝାଡ଼ା ନରମ ରହେ
  • ଜୋର୍ କରି କୁନ୍ଥନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଟଏଲେଟରେ ବହୁତ ସମୟ ବସନ୍ତୁ ନାହିଁ, ଏବଂ ଝାଡ଼ା ଲାଗିଲେ ଚାପି ରଖନ୍ତୁ ନାହିଁ
  • କୁଣ୍ଡାଇ ଓ ଯନ୍ତ୍ରଣା କମାଇବା ପାଇଁ ଉଷୁମ ପାଣିରେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ମଳଦ୍ୱାରକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚାପି ଶୁଖାନ୍ତୁ
  • ଯନ୍ତ୍ରଣା ପାଇଁ ଟାୱେଲରେ ଗୁଡ଼ାଇ ବରଫ ସେକ୍ ଦିଅନ୍ତୁ
  • ଅର୍ଶରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ପାରାସିଟାମଲ୍ ନିଅନ୍ତୁ

କୋଡିନ୍ (codeine) ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଔଷଧ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଅର୍ଶରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ୁଥିଲେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ୍ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଔଷଧ ଦୋକାନରୁ: କ୍ରିମ୍, ମଲମ ଓ ସପୋଜିଟରି (ମଳଦ୍ୱାରରେ ଦିଆଯାଉଥିବା ଔଷଧ) ଯନ୍ତ୍ରଣା ଓ କୁଣ୍ଡାଇ କମାଇପାରେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତଃ 1 ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ; ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କେଉଁଟି ଠିକ୍, ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ପଚାରି ନିଅନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯଥେଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ଫାଇବର ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ବା ଝାଡ଼ା ନରମ କରିବା ଔଷଧ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ।

ଏକ ସପ୍ତାହ ପରେ ବି ଘରୋଇ ଯତ୍ନରେ ଭଲ ନ ହେଲେ, ବା ଅର୍ଶ ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଥିଲେ, ଡାକ୍ତର ଏସବୁ ଦେଇପାରନ୍ତି:

  • ଅପରେସନ୍ ବିନା ଚିକିତ୍ସା: ରବର୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଲାଇଗେସନ୍ (rubber band ligation, ବ୍ୟାଣ୍ଡିଂ), ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍ (ସ୍କ୍ଲେରୋଥେରାପି, sclerotherapy), ବା ଉତ୍ତାପ ବା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚିକିତ୍ସା
  • ବଡ଼ ବା ସହଜରେ ଭଲ ହେଉନଥିବା ଅର୍ଶ ପାଇଁ ଅପରେସନ୍

ଗର୍ଭାବସ୍ଥା: ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅର୍ଶ ସାଧାରଣ। ସେହି ଘରୋଇ ଯତ୍ନ ସାହାଯ୍ୟ କରେ; କୌଣସି କ୍ରିମ୍ ବା ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ଧାତ୍ରୀ (midwife), ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ। କେଉଁ ଔଷଧ ଓ କେତେ ମାତ୍ରା, ତାହା ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି।

କେବେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାଇବେ

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ସମୟ ନିଅନ୍ତୁ

  • ମଳଦ୍ୱାରରୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିନା ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା: କାରଣ ଯାଞ୍ଚ ପାଇଁ କିଛି ଦିନ ଭିତରେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ସମୟ ନିଅନ୍ତୁ।
  • କଳା ବା ଗାଢ଼ ଲାଲ୍ ଝାଡ଼ା, ବା ରକ୍ତ ମିଶା ତରଳ ଝାଡ଼ା: ଆଜି ହିଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ସହ ଜରୁରୀ ସମୟ ନିଅନ୍ତୁ।
  • ବହୁତ ଅଧିକ ଜ୍ୱର, ବା ଅର୍ଶରୁ ପୂଜ ବାହାରୁଛି: ଆଜି ହିଁ ଜରୁରୀ ଡାକ୍ତରୀ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
  • 3 ସପ୍ତାହ ଧରି ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ, 3 ସପ୍ତାହ ଧରି ଝାଡ଼ା ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ନରମ, ପତଳା ବା ଲମ୍ବା, ପେଟରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବା ଗଣ୍ଠି, ବା କାରଣ ବିନା ଓଜନ କମିବା ବା କ୍ଳାନ୍ତି: ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ।
  • ଏକ ସପ୍ତାହ ଘରୋଇ ଯତ୍ନ ପରେ ବି ଅର୍ଶ ଭଲ ହୋଇନାହିଁ, ବା ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଛି: ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ।

ଏବେ ତୁରନ୍ତ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ (ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାନୀୟ ଜରୁରୀକାଳୀନ ନମ୍ବରକୁ ଫୋନ୍ କରନ୍ତୁ), ଯଦି କାହାର ଏସବୁ ଦେଖାଯାଏ:

  • ମଳଦ୍ୱାରରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ବନ୍ଦ ହେଉନାହିଁ
  • ବହୁତ ରକ୍ତ, ବଡ଼ ବଡ଼ ରକ୍ତ ଜମାଟ, ବା ଟଏଲେଟର ପାଣି ଲାଲ୍ ହୋଇଯାଉଛି
  • ମଳଦ୍ୱାରରେ ଭୀଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା

ଅର୍ଶ ବହୁତ ସାଧାରଣ ଏବଂ ସାଧାରଣତଃ କ୍ଷତିକାରକ ନୁହେଁ, ଏବଂ ଅଧିକାଂଶ ଘରୋଇ ଯତ୍ନରେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ସଙ୍କେତଗୁଡ଼ିକ ସେହି ବ୍ୟତିକ୍ରମ, ଯାହା ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ନିଜେ ଗାଡ଼ି ଚଲାଇ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ପେପରରେ ରକ୍ତ, ବା ମଳଦ୍ୱାରରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଯାହା ବିଷୟରେ କହିବାକୁ ଲାଜ ଲାଗୁଛି? ଏକାନ୍ତରେ କଥା ହୁଅନ୍ତୁ।

Saluvo ଆପଣଙ୍କ ନିଜ ଶବ୍ଦ ଓ ଭାଷାରେ ଆପଣଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ ଶୁଣେ, ପ୍ରଥମେ ବିପଦ ସଙ୍କେତ ଯାଞ୍ଚ କରେ, ଏବଂ କେଉଁ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ କେତେ ଶୀଘ୍ର ଦେଖାଇବେ ତାହା କହେ। ଲାଜର କିଛି ନାହିଁ, ଏବଂ ଆପଣ ଯାହା ଲେଖନ୍ତି ତାହା କାହା ସହ ସେୟାର୍ ହୁଏ ନାହିଁ।

ମୋ ଲକ୍ଷଣ ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତୁ

ମାଗଣାରେ ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ। ଆପଣ କ’ଣ ଅନୁଭବ କରୁଛନ୍ତି, ନିଜ ଶବ୍ଦ ଓ ଭାଷାରେ କୁହନ୍ତୁ।

ଲୋକେ ପଚାରୁଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ

  • ପ୍ରାୟତଃ ଝାଡ଼ା ଯିବା ପରେ ଟଏଲେଟ୍ ପେପରରେ ବା ଟଏଲେଟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ, ଭିତର ଅର୍ଶ ହେଲେ ସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିନା। ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରଥମେ କୁଣ୍ଡାଇ, ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖରେ ଗଣ୍ଠି ବା ଫୁଲା, ପୋଛିବା ପରେ ଆଉଁ (ଶ୍ଳେଷ୍ମା), ବା ପେଟ ପୂରା ସଫା ହୋଇନାହିଁ ପରି ଲାଗିବା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତି।

  • ଭିତର ଅର୍ଶରେ ସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହାର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା। ବାହାର ଅର୍ଶରେ କୁଣ୍ଡାଇ, ବିନ୍ଧା ବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇପାରେ, ବିଶେଷକରି ବସିଲେ। ହଠାତ୍ ହୋଇଥିବା ଏକ ଟାଣ, ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଗଣ୍ଠି ବାହାର ଅର୍ଶରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ଡାକ୍ତର ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରିପାରନ୍ତି, ତେଣୁ ଏକ ବା ଦୁଇ ଦିନ ଭିତରେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ। ଭୀଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ଦରକାର।

  • ଥରେ ଅଳ୍ପ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ ସାଧାରଣତଃ ଅର୍ଶ ବା ଏକ ଛୋଟ ଚିରା ଯୋଗୁଁ ହୁଏ ଏବଂ ଗୁରୁତର ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା ଅନ୍ତ୍ର କର୍କଟ (bowel cancer) ବା ଅନ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରଦାହ (inflammation)ର ଲକ୍ଷଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଯନ୍ତ୍ରଣା ବିନା ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ କିଛି ଦିନ ଭିତରେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ, ଏବଂ କଳା ବା ଗାଢ଼ ଲାଲ୍ ଝାଡ଼ା, ରକ୍ତ ମିଶା ତରଳ ଝାଡ଼ା, ବା ବହୁତ ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ।

  • ଅନେକ ଅର୍ଶ କିଛି ଦିନରୁ ଏକ ସପ୍ତାହ ଭିତରେ ନିଜେ ନିଜେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ, ବିଶେଷକରି ଅଧିକ ଫାଇବର, ତରଳ ଓ କମ୍ କୁନ୍ଥିବା ସହ। ଔଷଧ ଦୋକାନର କ୍ରିମ୍ ସାଧାରଣତଃ ଏକ ସପ୍ତାହ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏକ ସପ୍ତାହ ଘରୋଇ ଯତ୍ନ ପରେ ବି ଭଲ ନ ହେଲେ, ବା ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଥିଲେ, ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ।

  • ହଁ, ଛୋଟ ଅର୍ଶ ପ୍ରାୟତଃ କିଛି ଦିନ ଭିତରେ ନିଜେ ଭଲ ହୋଇଯାଏ, ବିଶେଷକରି କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଓ ଜୋର୍ କରି କୁନ୍ଥିବା ଏଡ଼ାଇଲେ। ବାହାରକୁ ଆସୁଥିବା ବଡ଼ ଭିତର ଅର୍ଶ, ବା ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସୁଥିବା ଅର୍ଶ ପାଇଁ ବ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ପରି ଚିକିତ୍ସା ଦରକାର ହୋଇପାରେ। ଆପଣଙ୍କର କେଉଁ ପ୍ରକାର ଅଛି, ଡାକ୍ତର କହିପାରିବେ।

  • ଭିତର ଅର୍ଶ ମଳଦ୍ୱାର ଭିତରେ ଥାଏ: ସାଧାରଣତଃ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୁଏ ନାହିଁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ୍ ରକ୍ତ ପଡ଼େ ଏବଂ ଝାଡ଼ା ଯିବା ସମୟରେ ବାହାରକୁ ଆସିପାରେ। ବାହାର ଅର୍ଶ ମଳଦ୍ୱାର ଚାରିପାଖର ଚମ ତଳେ ଥାଏ: କୁଣ୍ଡାଇ, ବିନ୍ଧା ଓ ଫୁଲା ହୋଇପାରେ, ଏବଂ ଏଥିରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିପାରେ। ଅନେକଙ୍କର ଦୁଇଟି ଥାଏ।

  • ନା, ଅର୍ଶ କର୍କଟରେ ପରିଣତ ହୁଏ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଅନ୍ତ୍ର କର୍କଟ (bowel cancer) କେତେକ ସମାନ ଲକ୍ଷଣ କରିପାରେ, ବିଶେଷକରି ରକ୍ତ ପଡ଼ିବା, ତେଣୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ିବାକୁ ଅର୍ଶ ବୋଲି ଧରିନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। 3 ସପ୍ତାହ ଧରି ଝାଡ଼ାରେ ରକ୍ତ, ଝାଡ଼ା ଅଭ୍ୟାସରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ପେଟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଓଜନ କମିବା ବା ଅସାଧାରଣ କ୍ଳାନ୍ତି ଥିଲେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ।

  • ଫଳ, ପରିବା, ଗୋଟା ଶସ୍ୟ, ବିନ୍ସ ଓ ଡାଲିରୁ ପ୍ରଚୁର ଫାଇବର, ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ତରଳ, ଯାହାଫଳରେ ଝାଡ଼ା ନରମ ଓ ସହଜରେ ହୁଏ। ପେଟ ଫୁଲିବା ଏଡ଼ାଇବା ପାଇଁ ଫାଇବର ଧୀରେ ଧୀରେ ବଢ଼ାନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଯଥେଷ୍ଟ ନ ହେଲେ ଫାଇବର ସପ୍ଲିମେଣ୍ଟ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରେ; ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

  • ପାରାସିଟାମଲ୍ ସାଧାରଣତଃ ଉପଯୁକ୍ତ। କୋଡିନ୍ (codeine) ଥିବା ଯନ୍ତ୍ରଣା ଔଷଧ ଏଡ଼ାନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଅର୍ଶରୁ ରକ୍ତ ପଡ଼ୁଥିଲେ ଆଇବୁପ୍ରୋଫେନ୍ ନିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଠିକ୍ ମାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ୟାକେଟରେ ଲେଖାଥିବା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ମାନନ୍ତୁ ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଆପଣ ଗର୍ଭବତୀ ଥିଲେ ବା ଅନ୍ୟ ଔଷଧ ନେଉଥିଲେ ପ୍ରଥମେ ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।

  • ହଁ, ପେଟରେ ଚାପ ଓ କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ ଯୋଗୁଁ ଗର୍ଭାବସ୍ଥାରେ ଅର୍ଶ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ଅଧିକ। ଅଧିକ ଫାଇବର ଖାଇବା, ପ୍ରଚୁର ପିଇବା ଏବଂ ଜୋର୍ କରି ନ କୁନ୍ଥିବା ସାଧାରଣତଃ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। କୌଣସି କ୍ରିମ୍ ବା ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର ପୂର୍ବରୁ ଆପଣଙ୍କ ଧାତ୍ରୀ (midwife), ଡାକ୍ତର ବା ଫାର୍ମାସିଷ୍ଟଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ, ଏବଂ ରକ୍ତ ପଡ଼ିଲେ ସେମାନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତୁ।

  • ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନା। ଘରୋଇ ଯତ୍ନ ଓ ଔଷଧ ଦୋକାନର କ୍ରିମ୍ ଅଧିକାଂଶ ଲୋକଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଅର୍ଶ ଭଲ ନ ହେଲେ ବା ବାରମ୍ବାର ଫେରି ଆସିଲେ, ଡାକ୍ତର ଅପରେସନ୍ ବିନା ଚିକିତ୍ସା ଦେଇପାରନ୍ତି, ଯେପରିକି ରବର୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଲାଇଗେସନ୍ (rubber band ligation) ବା ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍। ଅନ୍ୟ ଚିକିତ୍ସାରେ ଭଲ ହୋଇନଥିବା ବଡ଼ ବା ସହଜରେ ଭଲ ହେଉନଥିବା ଅର୍ଶ ପାଇଁ ଅପରେସନ୍ କରାଯାଏ।

  • ଏହା ଏକ ବାହାର ଅର୍ଶ ଯେଉଁଥିରେ ରକ୍ତ ଜମାଟ ବାନ୍ଧିଯାଇଛି। ଏହା ମଳଦ୍ୱାରର ଧାରରେ ହଠାତ୍ ଏକ ଟାଣ, ବହୁତ ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଗଣ୍ଠି କରେ। ସମୟ ସହ ଏହା ପ୍ରାୟତଃ ଭଲ ହୋଇଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଡାକ୍ତର ଏହାର ଚିକିତ୍ସା କରିପାରନ୍ତି, ବେଳେବେଳେ ଜମାଟ ରକ୍ତ ବାହାର କରି, ତେଣୁ ଏକ ବା ଦୁଇ ଦିନ ଭିତରେ ଡାକ୍ତର ଦେଖାନ୍ତୁ। ଭୀଷଣ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହେଲେ ତୁରନ୍ତ ସହାୟତା ନିଅନ୍ତୁ।

  • ଟଏଲେଟରେ ବହୁତ ସମୟ ବସିବା ଓ ଜୋର୍ କରି କୁନ୍ଥିବା ଅର୍ଶ ସହ ଜଡ଼ିତ, କାରଣ ଏହା ମଳଦ୍ୱାରର ରକ୍ତନଳୀ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ାଏ। କୋଷ୍ଠକାଠିନ୍ୟ, କମ୍ ଫାଇବର ଥିବା ଖାଦ୍ୟ, ଭାରି ଜିନିଷ ଉଠାଇବା, ଗର୍ଭାବସ୍ଥା, ବୟସ ବଢ଼ିବା ଓ ଅଧିକ ଓଜନ ମଧ୍ୟ ଅର୍ଶ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ାଏ।

ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିବା ପରୀକ୍ଷା

ବ୍ଲଗ୍

ସୂତ୍ର

  1. NHS: Piles (haemorrhoids)
  2. NHS: Bleeding from the bottom (rectal bleeding)
  3. NHS: Bowel cancer, symptoms
  4. NIDDK (NIH): Hemorrhoids, definition and facts
  5. NIDDK (NIH): Hemorrhoids, symptoms and causes
  6. NIDDK (NIH): Hemorrhoids, treatment

ଅପଡେଟ୍ . ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୂଚନା, ଚିକିତ୍ସା ପରାମର୍ଶ ନୁହେଁ। ଆପଣଙ୍କ ଡାକ୍ତର ଆପଣଙ୍କ ପୂରା ଅବସ୍ଥା ଜାଣନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଫଳ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରନ୍ତୁ।