న్యుమోనియా (ఊపిరితిత్తుల ఇన్ఫెక్షన్) అనేది ఊపిరితిత్తుల్లో వాపు కలిగించే ఇన్ఫెక్షన్. లోపల లోతుగా ఉండే చిన్న చిన్న గాలి సంచులు ద్రవంతో లేదా చీముతో నిండిపోతాయి, దాంతో రక్తంలోకి ఆక్సిజన్ చేరడం కష్టమవుతుంది. ఇది ఒక ఊపిరితిత్తికి గానీ రెండింటికీ గానీ రావచ్చు.
దీనికి కారణాలు:
- బ్యాక్టీరియా, ఎక్కువగా Streptococcus pneumoniae (న్యుమోకాకస్, pneumococcus)
- వైరస్లు, ఉదాహరణకు ఫ్లూ, RSV, COVID-19; వీటి తర్వాత బ్యాక్టీరియా న్యుమోనియా కూడా రావచ్చు
- ఫంగస్ (శిలీంధ్రాలు), ఇది తక్కువగా కనిపిస్తుంది, ముఖ్యంగా రోగనిరోధక శక్తి బలహీనంగా ఉన్నవారికి వస్తుంది
- ఆహారం, పానీయం లేదా వాంతి ఊపిరితిత్తుల్లోకి వెళ్లడం (ఆస్పిరేషన్ న్యుమోనియా)
దీనికి కారణమయ్యే క్రిములు దగ్గు, తుమ్ముల నుంచి వచ్చే తుంపర్ల ద్వారా వ్యాపిస్తాయి. న్యుమోనియా సాధారణంగా కనిపించే జబ్బు, ఎవరికైనా రావచ్చు, కానీ చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు, ఇతర ఆరోగ్య సమస్యలు ఉన్నవారిలో ఇది ఎక్కువ తీవ్రంగా ఉంటుంది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా, పిల్లల మరణాలకు కారణమయ్యే ఇన్ఫెక్షన్లలో అతి పెద్దది ఇదే: 2019లో 5 ఏళ్లలోపు దాదాపు 740,180 మంది పిల్లలు దీని వల్ల మరణించారు.

