Sintomas sa appendicitis (panghubag sa apendiks): unsaon pagbalhin sa sakit, ang mga timailhan nga dili makahulat, ug unsay sunod nga mahitabo

Sakit sa tiyan nga nagsugod duol sa imong pusod ug karon anaa na sa ubos nga tuo? Ania kung unsay kasagarang gibati sa appendicitis, unsay kalainan niini sa sakit sa tiyan tungod sa kagaw, ug kanus-a moadto dayon karon.

Gi-update · Mga tinubdan

Dali nga tubag

Unsa ang mga sintomas sa appendicitis (panghubag sa apendiks)?

Ang appendicitis kasagaran magsugod sa sakit sa palibot sa pusod nga, sulod sa pipila ka oras, mobalhin sa ubos nga tuo nga bahin sa tiyan ug padayon nga mograbe. Mas mosakit kini kung molihok ka, mo-ubo o pisilon. Kasagaran usab ang walay gana mokaon, kasukaon o pagsuka, ug taas nga hilanat. Kinahanglan kini og doktor sa samang adlaw.

Impormasyon sa panglawas, dili medikal nga tambag. Ang imong doktor nahibalo sa tibuok nimong kahimtang; pangutan-a sila bahin sa imong resulta.

Tupad-tupad

Appendicitis vs sakit sa tiyan tungod sa kagaw: unsay kalainan sa sakit sa tiyan

Ang duha mahimong hinungdan sa sakit sa tiyan ug kasukaon, ug ang doktor ra ang makasulti og sigurado kung hain niini. Kini ang kasagarang kalainan, apan kung dili ka sigurado, pa-check sa samang adlaw.

Unsay imong mamatikdanAppendicitisSakit sa tiyan tungod sa kagaw (gastroenteritis)
Unsay una nga moabotSakit, dayon walay gana mokaon ug kasukaonKasagaran pagsuka o kalibang una, dayon pamaol sa tiyan
Asa ang sakitMagsugod sa palibot sa pusod, dayon mobalhin sa ubos nga tuoKaylap sa tibuok tiyan, o lisod tudloon kung asa
Unsaon sa sakitPadayon ug nagkagrabe sulod sa pipila ka orasPamaol nga moabot ug mawala, kasagaran mohupay human makalibang
Paglihok, pag-ubo, pagpisilKlaro nga mas mograbe ang sakit; mahimong gusto ka nga maghigda lang nga dili molihokKasagaran gamay ra ang kalainan
Kalibang (diarrhoea)Usahay, apan kasagaran dili mao ang pangunang sintomasKasagaran, ug kasagaran tubigon
Masakiton usab ang ubanWalaKasagaran masakiton usab ang uban nga imong nakauban sa pagkaon o sa balay
Sa sunod nga adlawMograbe, dili mamaayoKasagaran magsugod og kaayo sulod sa usa o duha ka adlaw
Unsay buhatonAdto sa doktor sa samang adlaw; adto dayon karon kung grabe ang sakitPahulay ug inom og daghang tubig sa balay; pangayo og tabang kung dili mamaayo o kung motungha ang mga timailhan sa peligro

Ang impeksyon sa ihi, bato sa kidney, bato sa apdo (gallstones), pagkatibi ug, sa mga babaye, ovarian cyst o ectopic pregnancy (pagmabdos sa gawas sa matres) mahimo usab nga hinungdan sa sakit sa ubos nga tuo. Sa mga bata, tigulang ug mabdos, ang appendicitis kasagaran dili mosunod sa naandang pattern.

Checklist sa sintomas sa appendicitis

I-tsek ang tinuod sa imong kahimtang karon. Ang card magpakita kung ang imong mga sintomas nagpaingon sa appendicitis, sa sakit sa tiyan tungod sa kagaw, o sa duha, ug ipakita ang mga timailhan nga dili makahulat. Walay ma-save o ipadala bisan asa.

Checklist sa sintomas sa appendicitis

0 sa 12 ka sintomas ang na-tsek

Timailhan nga mohaum sa appendicitis0/7
Timailhan nga mohaum sa sakit sa tiyan tungod sa kagaw0/5

I-tsek ang bisan unsa nga tinuod sa imong kahimtang karon.

Kining checklist naghan-ay lang sa mga sintomas ngadto sa pattern para sa imong doktor. Dili kini makadayagnos og appendicitis: walay usa ka test nga kanunay makapakita niini, ug ang mga doktor mogamit og pagsusi, mga test ug usahay scan nga dungan.

Unsa ang appendicitis?

Ang apendiks (appendix) usa ka gamay nga bulsa nga morag tudlo, nga nakadugtong sa tinai sa ubos nga tuo nga bahin sa tiyan. Ang appendicitis mao kung kini manghubag ug ma-impeksyon, kasagaran tungod kay adunay butang, sama sa gamay nga piraso sa gahi nga tae, nga nakababag sa bukana niini.

Kini ang labing kasagarang hinungdan sa kalit nga sakit sa tiyan nga kinahanglan og operasyon. Mahimo kining mahitabo sa bisan unsang edad, apan labing kasagaran sa mga bata nga labaw sa 10 ang edad ug sa mga batan-ong hamtong, ug talagsa ra sa mga masuso nga ubos sa 12 ka bulan.

Ang appendicitis usa ka medikal nga emerhensiya: kung dili matambalan, ang apendiks mahimong mobuto, nga mahimong mosangpot sa grabe nga impeksyon sa sulod sa tiyan. Kung matambalan dayon, kadaghanan hingpit nga mamaayo, ug dili nimo kinahanglan ang imong apendiks aron magpabilin nga himsog.

Unsa ang mga sintomas sa appendicitis?

Ang sakit kasagaran mosunod sa usa ka pattern:

  • Magsugod kini sa tunga sa tiyan, sa palibot sa pusod. Mahimong kalit kini nga moabot ug makapukaw nimo sa pagkatulog.
  • Human sa pipila ka oras, kasagaran sulod sa 12 hangtod 24 ka oras, mobalhin kini sa ubos nga tuo nga bahin ug mahimong mas hait ug padayon.
  • Mograbe kini kung molihok ka, mo-ubo, mobahin, molakaw o pisilon kini, ug mahimong mohupay og gamay kung maghigda ka nga dili molihok nga nakapiko ang tuhod.

Uban pang kasagarang sintomas:

  • walay gana mokaon
  • kasukaon o pagsuka
  • taas nga hilanat
  • pagkatibi o kalibang, o dili makautot
  • mas kanunay moihi kaysa naandan

Ang mga bata, tigulang ug mabdos kasagaran walay naandang pattern. Sa mga tigulang, ang sakit mahimong mas hinay, mas hinay-hinay nga moabot o anaa sa laing dapit, ug ang kalit nga paglibog mahimong usa ka timailhan. Sa pagmabdos, ang sakit mahimong mas taas. Ang gagmay nga bata mahimong morag masakiton lang, walay gana mokaon ug dili gustong molihok.

Kanus-a emerhensiya ang appendicitis?

Adto sa doktor sa samang adlaw (dinalian nga appointment, walk-in clinic, o ang inyong lokal nga linya para sa dinalian nga medikal nga tambag) kung aduna kay sakit sa tiyan nga:

  • hinay-hinay nga nagkagrabe o dili mawala
  • mibalhin sa ubos nga tuo nga bahin

Tawag sa inyong lokal nga emergency number o adto dayon karon sa emergency department kung aduna kay:

  • grabe nga sakit sa tiyan
  • sakit nga kalit nga mihupay dayon mibalik nga mas grabe, nga mokatap sa tibuok tiyan: mahimong nagpasabot kini nga nibuto ang apendiks
  • tiyan nga sakit kaayo kung hikapon o kung molihok, o mibati nga gahi
  • mga timailhan sa sepsis: paglibog, panit nga mantsa-mantsa o mas luspad kaysa naandan, o kalisod sa pagginhawa

Ayaw pagmaneho sa imong kaugalingon. Pangayo og tabang sa uban nga modala kanimo o tawag og ambulansya. Ang tambal sa kasakit (painkillers) mahimong makapahupay sa sakit sulod sa pipila ka panahon apan dili kini makatambal sa appendicitis, busa pa-check gihapon bisan kung makatabang kini. Mas maayo nga dili una mokaon o moinom hangtod nga makita ka sa doktor, kay basin kinahanglan ka og operasyon.

Unsaon pagdayagnos sa mga doktor ang appendicitis?

Walay usa ka test nga kanunay makapakita sa appendicitis, busa gihiusa sa mga doktor ang daghang butang:

TestUnsay ipakita niini
Pagsusi sa doktorSakit ug hapdos kung pisilon ang ubos nga tuo nga bahin sa tiyan
Blood testTaas nga white cell count o taas nga CRP, mga timailhan sa impeksyon o panghubag
Urine testMakatabang aron masalikway ang impeksyon sa ihi o bato sa kidney
Pregnancy testMasalikway ang ectopic pregnancy, sa bisan kinsa nga mahimong mabdos
UltrasoundKasagaran ang unang scan para sa mga bata, batan-ong hamtong ug mabdos; walay radiation
CT o MRIKlaro nga makita ang apendiks kung dili pa gihapon klaro ang dayagnos

Ang white cell count bahin sa complete blood count (CBC). Kung dili pa gihapon klaro, mahimong ipabilin ka sa mga doktor sa ospital ug susihon ka pag-usab sulod sa pipila ka oras aron makita kung giunsa pagkausab sa sakit.

Unsaon pagtambal ang appendicitis?

Ang naandang pagtambal mao ang operasyon aron kuhaon ang apendiks (appendicectomy, o appendectomy), samtang gipakatulog ka (general anaesthetic). Kasagaran mokabat kini og mga usa ka oras.

  • Keyhole surgery (laparoscopic): pipila ka gagmay nga hiwa ug camera. Kini ang labing kasagarang paagi ug kasagaran mas paspas ang pagkaayo.
  • Open surgery: usa ka mas dako nga hiwa sa ubos nga tuo, usahay kinahanglan kung nibuto na ang apendiks.

Ang antibiotics ihatag sa dili pa ang operasyon. Sa ubang hinay nga kaso diin wala pa mokatap ang impeksyon, o diin delikado ang operasyon, mahimong itanyag ang antibiotics ra, apan ang operasyon gihapon ang naandang pagtambal.

Kung adunay naporma nga abscess (bulsa sa nana), mahimong habwaon una kini ug tambalan og antibiotics, ug sa ulahi na ang operasyon.

Pagkaayo. Human sa keyhole surgery, daghan ang makauli sa sunod nga adlaw; ang open surgery o nibuto nga apendiks mahimong magkinahanglan og pipila ka adlaw sa ospital. Kadaghanan mamaayo sulod sa 1 hangtod 2 ka semana ug mo-day-off sa trabaho o eskwelahan og 1 hangtod 2 ka semana; mas dugay ang pagkaayo kung nibuto ang apendiks. Ayaw pagmaneho hangtod nga komportable ka na nga makahimo og emergency stop (kalit nga pagpreno), ug likayi ang sports ug bug-at nga kalihokan hangtod nga hingpit ka nang naayo.

Unsay angay bantayan human sa operasyon sa apendiks

Normal ang gamay nga dili komportable nga pamati, kakapoy ug sakit nga samad sulod sa pipila ka adlaw. Ang imong ospital mosulti kanimo bahin sa tambal sa kasakit, pag-atiman sa samad ug kanus-a ka makabalik sa imong mga kalihokan.

Kontaka ang imong doktor o ospital sa samang adlaw kung aduna kay:

  • taas nga hilanat, o gibati nga init ug nagkurog
  • samad nga mipula, miinit, nanghubag, migawas og nana o nagsugod og mas sakit
  • sakit nga nagkagrabe imbes nga mamaayo
  • pagsuka, nanghubag nga tiyan, o dili makalibang o makautot sulod sa pipila ka adlaw

Dili nimo kinahanglan ang imong apendiks: ang pagkinabuhi nga wala kini walay hinungdan nga dugay nga problema.

Kanus-a moadto sa doktor

Pakita sa doktor karong adlawa

  • Sakit sa tiyan nga hinay-hinay nga nagkagrabe, o dili mawala.
  • Sakit nga nagsugod sa palibot sa pusod ug mibalhin sa ubos nga tuo nga bahin.
  • Sakit sa tiyan uban ang walay gana mokaon, kasukaon ug taas nga hilanat.
  • Bata nga adunay sakit sa tiyan, walay gana mokaon ug dili gustong molihok, o tigulang nga adunay sakit sa tiyan ug bag-ong paglibog.
  • Sakit sa tiyan samtang mabdos, o sakit sa ubos nga bahin sa usa ka kilid kung mahimong mabdos ka.

Pangayo dayon og emerhensiyang tabang (tawag sa inyong lokal nga emergency number) kung ang usa ka tawo adunay:

  • grabe nga sakit sa tiyan, o sakit nga mokatap sa tibuok tiyan
  • sakit nga kalit nga mihupay dayon mibalik nga mas grabe
  • tiyan nga gahi, o sakit kaayo kung hikapon o kung molihok
  • paglibog, panit nga mantsa-mantsa o luspad, o kalisod sa pagginhawa

Ang appendicitis kasagaran dali ra tambalan kung makit-an og sayo, ug mas lisod na kung mobuto ang apendiks. Ayaw hulata nga mohupay ang sakit sa iyang kaugalingon, ug ayaw pagmaneho sa imong kaugalingon.

Sakit sa tiyan ug dili sigurado kung grabe ba? Istoryahi kini.

Ang Saluvo maminaw sa imong mga sintomas sa imong kaugalingong pulong ug pinulongan, i-check una ang mga timailhan sa peligro, ug mosulti kung unsang doktor ang adtoan ug unsa ka dali. Aduna na kay resulta sa blood count? Ipasabot niini ang matag value sa yanong pulong.

Pangutana bahin sa akong sintomas

Libre ang pagsugod. Isaysay ang imong gibati sa imong kaugalingong pulong ug pinulongan.

Mga pangutana sa mga tawo

  • Kasagaran sakit sa palibot sa pusod nga moabot sulod sa pipila ka oras, dayon mobalhin sa ubos nga tuo nga bahin sa tiyan ug padayon nga mograbe. Ang walay gana mokaon ug kasukaon kasagaran mosunod human sa sakit. Mahimo usab nga adunay taas nga hilanat, pagkatibi o kalibang.

  • Sa sinugdan sa palibot sa pusod, dayon kasagaran sa ubos nga tuo nga bahin sa tiyan, mga ikatulo nga bahin sa gilay-on gikan sa bukog sa balakang paingon sa pusod. Sa mga bata, tigulang ug mabdos, mahimong anaa kini sa laing dapit o mas lisod tudloon kung asa.

  • Sa sakit sa tiyan tungod sa kagaw, kasagaran mauna ang pagsuka o kalibang, ang sakit morag pamaol nga moabot ug mawala, ug kasagaran mamaayo sulod sa usa o duha ka adlaw. Sa appendicitis, mauna ang sakit, mopuyo sa ubos nga tuo, padayon nga mograbe ug mas mosakit kung molihok ka. Kung dili ka sigurado, adto sa doktor sa samang adlaw.

  • Walay piho nga oras. Mahimo kining mahitabo sulod sa usa o duha ka adlaw human nagsugod ang sakit, mao nga ang appendicitis kinahanglan og doktor sa samang adlaw. Usa ka timailhan nga mahimong nibuto na kini mao ang sakit nga kalit nga mohupay dayon mobalik nga mas grabe, nga mokatap sa tibuok tiyan: kini kinahanglan og emerhensiyang tabang karon dayon.

  • Sakit nga kalit nga mohupay sulod sa mubo nga panahon dayon mobalik nga mas grabe pa kaayo, nga mokatap sa tibuok tiyan. Ang tiyan mahimong sakit kaayo kung hikapon o kung molihok, o mibati nga gahi, uban ang taas nga hilanat. Ang paglibog, panit nga mantsa-mantsa o luspad o kalisod sa pagginhawa mahimong timailhan sa sepsis. Tawag sa inyong lokal nga emergency number.

  • Ayaw hulata aron mahibal-an. Ang appendicitis kasagaran mograbe kung dili matambalan, ug delikado ang nibuto nga apendiks. Ang ubang hinay nga kaso gitambalan og antibiotics imbes nga operasyon, apan ang doktor ra ang makahukom niana human ka masusi.

  • Ang mga bata mahimong dili makasulti sa naandang pattern. Mahimong adunay sila sakit sa tiyan, walay gana mokaon, nagsuka, adunay hilanat ug dili gustong molihok, molakaw o molukso. Ang appendicitis labing kasagaran sa mga bata nga labaw sa 10 ang edad. Ang bata nga nagkagrabe ang sakit sa tiyan kinahanglan makita sa doktor sa samang adlaw.

  • Oo, ug mahimong mas lisod kini mamatikdan kay ang sakit mahimong mas taas o lahi ang pamati. Bisan unsang bag-o o nagkagrabe nga sakit sa tiyan samtang mabdos kinahanglan og doktor sa samang adlaw. Sa pagmabdos, ang mga doktor kasagaran mogamit og ultrasound o MRI imbes nga CT.

  • Walay usa ka test. Susihon sa doktor ang imong tiyan ug kasagaran mohimo og blood test para sa white cells ug CRP, urine test, ug pregnancy test kung mahimong mabdos ka. Ang ultrasound, CT o MRI scan makapakita sa apendiks kung dili klaro ang dayagnos.

  • Kasagaran, oo: ang pagkuha sa apendiks mao ang naandang pagtambal, kasagaran pinaagi sa keyhole surgery. Ang ubang hinay nga kaso diin wala pa mokatap ang impeksyon mahimong tambalan og antibiotics ra, ilabi na kung delikado ang operasyon. Ang imong surgeon mopasabot kung hain ang angay para nimo.

  • Kadaghanan mamaayo sulod sa 1 hangtod 2 ka semana ug mo-day-off sa trabaho o eskwelahan og 1 hangtod 2 ka semana; mas dugay kini kung nibuto ang apendiks. Ayaw pagmaneho hangtod nga komportable ka na nga makahimo og emergency stop (kalit nga pagpreno), ug likayi ang sports hangtod nga hingpit ka nang naayo.

  • Ang tambal sa kasakit (painkillers) mahimong makapahupay sa sakit sulod sa pipila ka panahon, apan dili kini makatambal sa appendicitis ug ang sakit mahimong mobalik nga mas grabe. Pa-check sa doktor sa samang adlaw bisan kung makatabang ang tambal sa kasakit, ug mas maayo nga dili una mokaon o moinom hangtod nga makita ka sa doktor, kay basin kinahanglan ka og operasyon.

Mga test nga makatabang

Blog

Mga tinubdan

  1. NHS: Appendicitis
  2. NIDDK: Appendicitis
  3. NIDDK: Symptoms and causes of appendicitis
  4. NIDDK: Diagnosis of appendicitis
  5. NIDDK: Treatment for appendicitis
  6. MedlinePlus: Appendicitis

Gi-update . Impormasyon sa panglawas, dili medikal nga tambag. Ang imong doktor nahibalo sa tibuok nimong kahimtang; pangutan-a sila bahin sa imong resulta.