Bilembo ya dengue: bilembo ya liboso, bilembo ya likama oyo ekoki kozela te, mpe kosalisa na ndako na likama te

Fièvre makasi, motó ezali kobeta makasi, miso mpe mikuwa ezali kosala mpasi? Tala ndenge dengue mbala mingi ekendaka, eleko ya likama sima ya fièvre kokita, mpe nkisi nini ezali na likama te.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Bilembo ya dengue ezali nini?

Dengue mbala mingi ebandaka mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwa na ngungi, na fièvre makasi ya mbalakaka, mpasi makasi ya motó, mpasi na sima ya miso, mpasi ya misisa, ya matonga mpe ya mikuwa, koyoka lokola okosanza to kosanza, mpe mbala mosusu bitoko na loposo. Bilembo ewumelaka mikolo 2 kino 7. Kengela malamu ntango fièvre ezali kosila: soki mpasi makasi ya libumu, kosanza mbala na mbala to makila ebimi, esengeli lisalisi ya urgence.

Tuna mpo na bilembo na ngaiLimbolela ngai résultat na ngai

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Pembeni na pembeni

Dengue to malaria: ndenge fièvre mibale ya ngungi ekesani

Mibale ebandaka na fièvre sima ya kolumwa na ngungi mpe emonanaka mingi na bisika moko ya mokili, kasi ndenge bazwaka yango, basalisaka yango mpe basalaka examen ekesani. Tala bokeseni oyo emonanaka mingi.

Oyo ozali komonaDengueMalaria
NgungiAedes, oyo elumaka mingi mingi na moiAnopheles
Ntango bilembo ebandakaMbala mingi mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwaMbala mingi mikolo 10 kino 15 sima ya kolumwa
FièvreYa mbalakaka mpe makasi, ewumelaka mikolo 2 kino 7Fièvre elongo na kolenga na malili mpe mpasi ya motó; bilembo ya liboso ekoki kozala moke
Ba mpasi oyo emonanaka mingiMpasi makasi ya motó, mpasi na sima ya miso, mpasi ya misisa, ya matonga mpe ya mikuwaMpasi ya motó mpe kolemba
Ntango ekomaka likamaMbala mingi ntango fièvre ezali kosila, mingi mingi na ngonga 24 kino 48 sima ya kosila na yangoEkoki kokoma makasi na kati ya ngonga 24 soki basalisi yango te
Bilembo ya likamaMpasi makasi ya libumu, kosanza mbala na mbala, makila na mino to na zolo, makila na bisanza to na nyei, kozanga kimiaMakanisi kobulungana to mpongi makasi, convulsions (crise), mpasi ya kopema, masuba ya molili to na makila, loposo ya langi ya jaune, makila oyo ebimi na ndenge ya kokamwa
NkisiNkisi moko ya sikisiki ezali te; paracétamol mpo na fièvre, ibuprofène to aspirine ata moke teEsengeli ntango nyonso nkisi ya malaria (antipaludéen), oyo ebandi noki
ExamenAntigène NS1 to PCR na mikolo 7 ya liboso, anticorps IgM sima ya mokolo ya 3, elongo na motango ya plaquettesTest rapide to goutte épaisse (makila oyo batalaka na microscope)

Typhoïde (typhoid), chikungunya, COVID-19 mpe ba infection mosusu ekoki mpe kopesa fièvre makasi. Na bisika oyo dengue to malaria emonanaka mingi, fièvre nyonso esengeli examen ya makila, mbala mosusu mpo na mibale.

Liste ya bilembo ya dengue

Pona oyo ozali komona na mikolo oyo eleki. Karte ekolakisa soki bilembo na yo ekokani na dengue ya momesano to ezali na bilembo ya likama ya dengue makasi (dengue sévère). Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika mosusu.

Liste ya bilembo ya dengue

0 na 15 bilembo eponami

Bilembo ya dengue ya momesano0/8
Bilembo ya likama ya dengue makasi0/7

Pona eloko nyonso oyo ozali komona na mikolo oyo eleki.

Mokanda ya analyse CBC Tuna mpo na bilembo na ngai

Liste oyo etiaka bilembo na lolenge moko mpo na monganga na yo. Ekoki koyeba dengue te: kaka examen ya makila nde endimisaka yango, mpe ba infection mosusu, na kati na yango malaria, ekoki kopesa bilembo yango moko.

Dengue ezali nini, mpe ndenge nini bazwaka yango?

Dengue ezali infection ya virus oyo epalanganaka na kolumwa na ngungi ya Aedes oyo ezali na virus, oyo elumaka mingi mingi na moi. Elekaka te mbala moko uta na moto moko kino na moto mosusu.

Emonanaka mingi na ba mboka ya molunge (tropiques mpe subtropiques): pene na ndambo ya bato ya mokili mobimba bafandi na likama, mpe bakanisi ete infection milio 100 kino 400 esalemaka na mobu.

Infection mingi ezalaka moke to epesaka bilembo ata moko te. Pene na moto 1 na kati ya 4 oyo azwi infection akomaka na bokono, mpe pene na moto 1 na kati ya 20 na kati ya bato oyo bazali na bokono akomaka na dengue makasi (dengue sévère), oyo ekoki kopesa choc, makila oyo ebimaka na kati ya nzoto mpe liwa.

Ezali na ndenge minei ya virus ya dengue. Kozwa ndenge moko ebatelaka yo te na ndenge mosusu, mpe infection ya mibale ezali na likama monene koleka ya dengue makasi.

Bilembo ya dengue ezali nini, mokolo na mokolo?

Bilembo mbala mingi ebandaka mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwa, mbala mingi na mbalakaka:

  • fièvre makasi, pene na 40°C (104°F)
  • mpasi makasi ya motó mpe mpasi na sima ya miso
  • mpasi ya misisa, ya matonga mpe ya mikuwa (yango wana mbala mosusu babengaka yango « fièvre oyo ebukaka mikuwa », breakbone fever)
  • koyoka lokola okosanza to kosanza
  • ba ganglions evimbi
  • bitoko ya matono-matono na loposo
NtangoNini esalemaka mbala mingi
Mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwaBilembo ebandi, mbala mingi na mbalakaka
Eleko ya fièvre, mikolo 2 kino 7Fièvre makasi, mpasi ya motó, mpasi na sima ya miso, mpasi ya nzoto, koyoka lokola okosanza, bitoko
Ngonga 24 kino 48 sima ya fièvre kosilaNtango bilembo ya likama mbala mingi ebimaka, soki ekobima
Kobika, pene na poso 1 kino 2Bato mingi babikaka; kolemba ekoki kowumela mwa ntango

Koyoka malamu ntango fièvre ezali kokita elingi koloba te ete bokono esili. Dengue makasi mbala mingi eyaka sima ya fièvre kosila, yango wana kengela bilembo ya likama oyo ezali awa na nse na boumeli ya mikolo 2 oyo ekolanda.

Bilembo ya likama ya dengue makasi ezali nini?

Kende na clinique to na service ya urgence mbala moko soki moto oyo azali na dengue azali na:

  • mpasi makasi ya libumu, to libumu oyo esalaka mpasi soki basimbi yango
  • kosanza ata mbala 3 na ngonga 24, to kosanza oyo etelemi te
  • makila ebimi na zolo to na mino
  • makila na bisanza to na nyei
  • kolemba makasi mpenza, kozanga kimia to kosilika noki
  • kopema noki-noki, to koyoka mposa makasi ya mai
  • loposo ya pembe-pembe mpe ya malili, to kolemba mingi mpenza

Bilembo oyo mbala mingi ebandaka na ngonga 24 kino 48 sima ya fièvre kosila, mpe dengue makasi ekoki kobeba na kati ya ngonga mwa moke. Dengue makasi ezali likambo ya urgence, kasi soki basalisi yango noki na lopitalo, bato mingi babikaka.

Likama monene koleka: bato oyo basila kozala na dengue liboso, pamba te infection ya mibale ekoki mingi kozala makasi.

Ba examens nini endimisaka dengue, mpe plaquettes boni?

Examen ya makila ezali kaka nzela moko ya kondimisa dengue. Examen nini etali mokolo ya bokono:

  • Mikolo 0 kino 7: examen ya antigène NS1 to examen ya PCR emonaka virus, mbala mingi elongo na examen ya anticorps IgM.
  • Sima ya mokolo ya 3: ba examens ya anticorps IgM emonaka infection mingi ya sika; sima ya mokolo ya 7, yango nde ekomaka examen ya liboso. IgM ekoki kotikala positif pene na sanza 3.
  • NS1 to PCR ya négatif elingi koloba te ete dengue ezali te, yango wana minganga batalaka mpe bilembo.

Plaquettes. Basalaka numération formule sanguine (NFS, CBC), mbala mingi mbala na mbala. Motango ya plaquettes ekitaka mingi na dengue, mpe plaquettes oyo ezali kokita elongo na hématocrite oyo ezali komata (eteni ya makila oyo esalemi na globules rouges) ezali moko na mbongwana oyo minganga bakengelaka. Bazwaka mokano ya lisalisi na kotala likambo mobimba, na kati na yango ndenge moto azali koyoka, kasi na motango ya plaquettes yango moko te.

Minganga bakoki mpe kosala examen ya malaria to ya ba infection mosusu soki ntina ya fièvre ezali polele te.

Basalisaka dengue ndenge nini, mpe nini osengeli koboya?

Nkisi moko ya sikisiki ya dengue ezali te. Bato mingi babikaka na ndako na:

  • kopema ndenge okoki
  • komela mai mingi: mai, to masanga oyo babakisi mungwa mpe sukali (SRO, solution ya réhydratation orale)
  • paracétamol (babengaka yango acetaminophen na États-Unis) mpo na fièvre mpe mpasi

Komela ibuprofène, aspirine to nkisi mosusu ya mpasi ya anti-inflammatoire te. Ekoki kobakisa likama ya makila kobima na dengue. Tala mpe nkisi ya grippe mpe ya malili, pamba te mosusu ezali na yango. Mpo na koyeba paracétamol boni, landa oyo ekomami na carton to tuna pharmacien, mpe mpo na mwana tuna monganga.

Kanga nzela na ngungi ete elumaka yo te na poso ya liboso. Na ntango wana virus ezali na makila na yo, mpe ngungi oyo elumi yo ekoki komema yango epai ya bato mosusu.

Dengue makasi basalisaka yango na lopitalo, mingi mingi na mai oyo bapesaka na bokebi (perfusion) mpe na kokengela makasi. Nkisi moko te ya ndako, ata nkasa ya papaye (papaya leaf), endimisami te ete ebikisaka dengue: tuna monganga liboso ya komeka yango, mpe kotika te ete yango ezongisa lisalisi sima.

Ndenge nini kobatela yo na dengue?

  • Boya kolumwa, mingi mingi na moi: lata bilamba ya maboko milai mpe bapantalo, tia ba moustiquaires na maninisa, mpe lala na moustiquaire soki olalaka na moi.
  • Salela nkisi ya kobengana ngungi (répulsif) oyo ezali na DEET, picaridine (picaridin) to IR3535, ndenge ekomami na étiquette.
  • Longola mai oyo etelemi esika ngungi ebotaka: zipa, sopa mpe sukola biloko ya kobomba mai, ba seau, ba pots ya fololo mpe ba glacières mbala moko na poso.
  • Vaccin: vaccin moko ya dengue endimami na ba mboka mosusu. OMS (WHO) etindaka yango kaka mpo na bana ya mibu 6 kino 16 na bisika oyo dengue epalanganaka mingi; ba mboka mosusu epesaka yango mpe na bato ya mobembo oyo basila kozala na dengue liboso. Tuna monganga na yo soki etali yo.

Ntango nini ya kokende epai ya monganga

Zwa rendez-vous

  • Fièvre ntango ofandi, to sima ya kozonga uta mobembo, na esika oyo dengue emonanaka mingi: kende epai ya monganga mokolo yango kaka to mokolo oyo elandi, mpe senga examen ya dengue mpe motango ya plaquettes.
  • Bamoni ete ozali na dengue mpe ozali kobika na ndako: zonga mpo na ba contrôles mpe ba examens ya makila mbala nyonso oyo monganga na yo ayebisi.
  • Ntango fièvre ezali kosila: kengela malamu bilembo ya likama na boumeli ya ngonga 24 kino 48 oyo ekolanda, mpe zonga mbala moko soki moko ebimi.
  • Osila kozala na dengue liboso mpe olingi kokende mobembo na esika ya dengue: tuna monganga mpo na vaccin liboso ya kokende.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto azali na:

  • mpasi makasi ya libumu, to kosanza ata mbala 3 na ngonga 24
  • makila ebimi na zolo to na mino, to makila na bisanza to na nyei
  • kolemba makasi mpenza, kozanga kimia to kosilika noki, to kopema noki-noki
  • loposo ya pembe-pembe, ya malili to ya motoki ya malili, kokweya, to kolemba mingi mpenza

Bato mingi oyo bazali na dengue babikaka na ndako na kati ya poso 1 kino 2. Bilembo oyo ekoki kobima ntango fièvre ezali kosila mpe kobeba na kati ya ngonga: kozela te ete esila yango moko, mpe kotambwisa motuka yo moko te.

Fièvre mpe mpasi ya nzoto na eleko ya dengue? Solola na biso.

Saluvo eyokaka bilembo na yo na maloba na yo mpe na lokota na yo, etalaka liboso bilembo ya likama, mpe eyebisaka yo monganga nini ya kotala mpe na ntango nini. Osi ozali na résultat ya NFS to ya examen ya dengue? Elimbolaka motuya nyonso, na kati na yango plaquettes.

Tuna mpo na bilembo na ngai

Ebandeli ezali ofele. Limbola oyo ozali koyoka na maloba na yo mpe na lokota na yo.

Mituna bato batunaka

  • Mbala mingi fièvre makasi ya mbalakaka, pene na 40°C (104°F), mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwa na ngungi, elongo na mpasi makasi ya motó, mpasi na sima ya miso, mpe mpasi ya misisa, ya matonga mpe ya mikuwa. Koyoka lokola okosanza, kosanza, ba ganglions evimbi mpe bitoko na loposo emonanaka mpe mingi. Infection mingi epesaka bilembo moke to ata moko te.

  • Fièvre mbala mingi ewumelaka mikolo 2 kino 7, mpe bato mingi babikaka na kati ya poso 1 kino 2. Ntango ya ntina koleka ezali ntango fièvre ezali kosila: bilembo ya likama ya dengue makasi mbala mingi ebimaka na ngonga 24 kino 48 sima ya kosila na yango. Kolemba ekoki kowumela ba poso mosusu sima ya kobika.

  • Mpasi makasi ya libumu, kosanza ata mbala 3 na ngonga 24, makila ebimi na zolo to na mino, makila na bisanza to na nyei, kolemba makasi mpenza to kozanga kimia, kopema noki-noki, mposa makasi ya mai, mpe loposo ya pembe-pembe mpe ya malili to kolemba mingi mpenza. Moko na yango elingi koloba kokende na clinique to na service ya urgence mbala moko, ata soki fièvre esili.

  • Paracétamol (acetaminophen) mpo na fièvre mpe mpasi, elongo na kopema mpe komela mai mingi. Komela ibuprofène, aspirine to nkisi mosusu ya mpasi ya anti-inflammatoire te: ekoki kobakisa likama ya makila kobima. Nkisi moko ya sikisiki ya dengue yango moko ezali te. Mpo na koyeba boni, landa oyo ekomami na carton to tuna pharmacien, mpe mpo na mwana tuna monganga.

  • Motango moko te ezwaka mokano yango moko. Plaquettes ya malamu ezali pene na 150 000 kino 450 000 na microlitre (µL), mpe ekitaka mingi na dengue. Minganga batalaka ndenge motango ezali kobongwana, hématocrite mpe ndenge moto azali koyoka, kasi motango ya plaquettes yango moko te. Motango ya nse mpenza, to makila nyonso oyo ebimi, esengeli lisalisi ya lopitalo; monganga na yo akoyebisa yo motango na yo elakisi nini.

  • Na mikolo 7 ya liboso ya bokono, examen ya antigène NS1 to ya PCR emonaka virus, mbala mingi elongo na examen ya anticorps IgM. Sima ya mokolo ya 3, ba examens IgM emonaka infection mingi ya sika, mpe sima ya mokolo ya 7 yango nde ekomaka examen ya liboso. NS1 ya négatif elingi koloba te ete dengue ezali te. Numération formule sanguine (NFS, CBC) etalaka plaquettes.

  • Ee. Ezali na ndenge minei ya virus ya dengue, mpe kozwa ndenge moko ebatelaka yo te na ndenge mosusu. Infection ya mibale ezali na likama monene koleka ya dengue makasi. Soki osila kozala na dengue liboso, keba mingi mpo ngungi elumaka yo te, kende epai ya monganga noki soki fièvre nyonso ebimi, mpe tuna mpo na vaccin liboso ya kokende mobembo na esika ya dengue.

  • Mbala moko te: okoki kozwa yango te uta na moto mosusu na kosimba, na kokosola to na kokabola bilei. Epalanganaka na nzela ya ngungi. Na poso ya liboso ya bokono virus ezali na makila, mpe ngungi oyo elumi na ntango wana ekoki komema yango epai ya basusu, yango wana moto ya maladi asengeli koboya kolumwa, na ndakisa na kolala na moustiquaire.

  • Mela mai mingi: mai, to masanga oyo babakisi mungwa mpe sukali, lokola SRO (solution ya réhydratation orale). Lia bilei ya pete mpe ya mpamba ntango okoki. Koyoka mposa makasi ya mai, kosuba moke mpenza koleka momesano, to kokoka te kobatela mai na libumu mpo na kosanza ezali bantina ya kokende epai ya monganga mbala moko.

  • Te. Nkisi moko te ya ndako, ata mai ya nkasa ya papaye (papaya leaf), endimisami te ete ebikisaka dengue to ekitisaka likama na yango. Lisalisi oyo endimisami ezali kopema, komela mai mingi, paracétamol mpo na fièvre, mpe kokengela malamu bilembo ya likama. Tuna monganga liboso ya komeka nkisi moko, mpe kotika te ete yango ezongisa sima kokende na lopitalo ntango bilembo ya likama ebimi.

  • Bato mingi babikaka na kati ya poso 1 kino 2, atako kolemba mpe motema ya mawa ekoki kowumela ba poso mosusu sima. Pema, lia malamu mpe zongela misala malembe-malembe. Kende epai ya monganga na yo soki ozali kobonga te, to soki bilembo ya sika ebimi.

  • Vaccin moko ya dengue endimami na ba mboka mosusu. OMS (WHO) etindaka yango kaka mpo na bana ya mibu 6 kino 16 na bisika oyo dengue epalanganaka mingi, mpe ba mboka mosusu epesaka yango mpe na bato ya mobembo oyo basila kozala na dengue liboso. Tuna monganga na yo soki ebongi mpo na yo. Koboya kolumwa na ngungi etikali libateli ya liboso.

  • Bilembo ekokani, yango wana examen ya makila ezali kaka nzela moko ya solo. Dengue mbala mingi epesaka mpasi na sima ya miso, mpasi ya nzoto mpe ya mikuwa mpe bitoko na loposo, oyo ebandaka mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwa. Malaria mbala mingi epesaka fièvre elongo na kolenga na malili, oyo ebandaka mikolo 10 kino 15 sima ya kolumwa, mpe esengeli ntango nyonso nkisi ya malaria (antipaludéen). Minganga bakoki kosala examen ya mibale.

Ba analyse oyo esalisaka

Blog

Bisika sango euti

  1. WHO fact sheet: Dengue and severe dengue
  2. CDC: Symptoms of dengue and testing
  3. CDC: Manage dengue
  4. CDC: Clinical testing guidance for dengue
  5. NHS: Dengue
  6. WHO fact sheet: Malaria

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.