Bilembo ya maladi
Bilembo ya maladi, elimbolami na maloba ya pete
Ndenge maladi moko eyokanaka mbala mingi, ndenge ya kokesenisa mitindo na yango, analyse nini ekataka likambo, mpe ntango nini ya kokende epai ya monganga.
Thyroid
Bilembo ya thyroïde: ndenge emonanaka na basi mpe na mibali, mpe ntango ya kosala analyse
Soki thyroïde esalaka moke (hypothyroïdie), nzoto ekendaka malembe: kolemba, koyoka malili, kobakisa kilo, constipation, loposo ekauki, kozanga esengo mpe makila ya sanza mingi. Soki thyroïde esalaka makasi koleka (hyperthyroïdie), nzoto ekendaka noki: kobungisa kilo, motema ebetaka noki, koyoka molunge mpe kotoka motoki, maboko ekoningana, kobanga mingi mpe kozanga mpongi. Analyse ya makila ya TSH elakisaka nini ezali, to soki ezali ata moko te: epai ya bato minene mingi, TSH likolo ya pene na 4,0 mIU/L elakisaka thyroïde oyo esalaka moke, mpe na nse ya pene na 0,4 thyroïde oyo esalaka makasi koleka.
Tanga mokanda
Vitamin B12
Bilembo ya kozanga vitamine B12: bilembo, bantina mpe ba analyse
Kozanga vitamine B12 mbala mingi ebimisaka kolemba mpe mpema ekuti mpo na anémie (makila moke), loposo ya pembe-pembe to na mwa langi ya jaune, lolemo ya motane oyo ezali kosala mpasi mpe bampota na monoko, mpe bilembo ya misisa lokola fourmillements, kozanga koyoka na maboko to makolo mpe kozanga kotelema malamu, mpe lisusu kobosana to kozanga esengo. NICE emonaka B12 totale na nse ya 180 ng/L lokola kozanga oyo endimami, mpe 180 kino 350 lokola kozanga oyo ekoki kozala.
Tanga mokanda
Kidney disease
Bilembo ya bokono ya mafigi: bilembo ya mafigi oyo ebebi, mpe ba examens oyo emonisaka yango
Bokono ya mafigi na ebandeli mbala mingi epesaka bilembo te, yango wana ba examens ya makila mpe ya masuba ezali na ntina. Soki bilembo ebimi, mingi mingi na stade ya sima, ezali: makolo, matindi to maboko evimbi, kolemba, mpema ekuke, démangeaisons ya loposo, crampes ya misisa, mposa ya kolia te, koyoka lokola okosanza, kosuba mingi na butu, mpe makila to fulufulu na masuba.
Tanga mokanda
PCOS
Bilembo ya PCOS (SOPK): ndenge emonanaka, ndenge bayebaka yango, mpe mpo na nini sikawa babengi yango PMOS
PCOS (syndrome des ovaires polykystiques, na lifalanse SOPK; na 2026 babengi yango PMOS) mbala mingi ebimisaka makila ya sanza oyo eyaka na molongo te, eyaka mbala moke to eyaka lisusu te, nsuki mingi na elongi to na nzoto, ba bouton (acné) to loposo ya mafuta, nsuki oyo ekomi moke na motó, kobakisa kilo to mpasi mpo na kokitisa kilo, matono ya moindo na loposo ya nkingo to ya nse ya maboko, mpe mpasi mpo na kozwa zemi. Basi mosusu bazalaka kaka na bilembo mwa moke mpe ya pete.
Tanga mokanda
Uric acid and gout
Bilembo ya acide urique mingi mpe ya goutte: bilembo, ba niveaux, mpe ntango nini esengeli monganga
Acide urique mingi mbala mingi epesaka bilembo ata moko te. Bilembo ebandaka ntango esali ba cristaux: goutte, litonga (articulation) oyo na mbalakaka ezali kosala mpasi makasi, ezali moto, motane mpe evimbi, mingi mingi monsapi monene ya lokolo, mbala mingi ebandaka na butu; mabanga na mafigi, elongo na mpasi makasi na mpembeni to na mokongo ya nse; to, sima ya ba mbula, mabundu makasi na nse ya loposo. Kaka examen ya makila nde elakisaka niveau na yo.
Tanga mokanda
Fatty liver
Bilembo ya mafuta na libale: grade 1, 2 mpe 3 elakisi nini, nkombo ya sika MASLD, mpe nini esalisaka
Mafuta na libale (foie gras) mbala mingi epesaka bilembo te, mpe bato mingi bayebaka yango na échographie to na examen ya makila oyo basali mpo na likambo mosusu. Bato mosusu bayokaka kolemba makasi to mpasi ya pete na nse ya mikuwa ya mpembeni ya ngambo ya mobali. Bilembo lokola loposo to miso ya jaune, libumu to makolo evimbi, démangeaisons mpe kozwa ba bleus noki ebimaka kaka ntango libale ezali na bilembo ya mpota mingi (cirrhose).
Tanga mokanda
Dengue
Bilembo ya dengue: bilembo ya liboso, bilembo ya likama oyo ekoki kozela te, mpe kosalisa na ndako na likama te
Dengue mbala mingi ebandaka mikolo 4 kino 10 sima ya kolumwa na ngungi, na fièvre makasi ya mbalakaka, mpasi makasi ya motó, mpasi na sima ya miso, mpasi ya misisa, ya matonga mpe ya mikuwa, koyoka lokola okosanza to kosanza, mpe mbala mosusu bitoko na loposo. Bilembo ewumelaka mikolo 2 kino 7. Kengela malamu ntango fièvre ezali kosila: soki mpasi makasi ya libumu, kosanza mbala na mbala to makila ebimi, esengeli lisalisi ya urgence.
Tanga mokanda
Typhoid
Bilembo ya typhoïde: ndenge fièvre ekendaka, bilembo ya likama, mpe examen nini ya kotia motema
Typhoïde mbala mingi ebandaka mikolo 6 kino 30 sima ya kolia to komela eloko oyo ezali na microbe, na fièvre oyo ezali komata mokolo na mokolo kino 39 kino 40°C (103 kino 104°F), mpe ewumelaka koleka mikolo 3. Mpasi ya motó, kolemba, kozanga nzala, mpasi ya libumu, libumu ekangami (constipation) to pulupulu (diarrhée) mpe kokosola emonanaka mingi, mpe bato mosusu bazwaka matono ya langi ya rose oyo emataka te na loposo. Esengeli antibiotiques.
Tanga mokanda
Ba analyse ya labo, elimbolami na maloba ya pete
Mikanda nyonso ya ba analyse
CBC
Examen NFS (CBC): ndimbola, ndelo ya malamu mpe nini makila na yo elobi
CBC elingi koloba « complete blood count », na français NFS (numération formule sanguine). Etalaka globules rouges mpe hémoglobine (oyo ememaka oxygène), globules blancs (oyo ebundaka na ba infection) mpe plaquettes (oyo esalisaka makila ekangama). Mpo na bato bakola, ndelo oyo emonanaka mingi ezali: hémoglobine 13,5 kino 17,5 g/dL epai ya mibali mpe 12,0 kino 15,5 epai ya basi, globules blancs 4 000 kino 11 000 na µL, mpe plaquettes 150 000 kino 450 000 na µL.
Tanga mokanda
HbA1c
Examen HbA1c (hémoglobine glyquée): ndelo ya malamu, tableau mpe ndimbola ya eyano na yo
HbA1c ya malamu ezali na nse ya 5,7 % (39 mmol/mol). 5,7 % kino 6,4 % (39 kino 47 mmol/mol) ezali ndelo ya prédiabète, mpe 6,5 % (48 mmol/mol) to koleka ezali na ndelo ya maladi ya sukali (diabète), oyo monganga andimisaka na examen ya mibale. HbA1c elakisaka sukali na makila na yo ya moyenne na pene na sanza misato, mpe esengeli te ozala na libumu mpamba (à jeun).
Tanga mokanda
Lipid profile
Bilan lipidique (examen ya cholestérol): ndelo ya malamu ya cholestérol, HDL, LDL mpe triglycérides
Mpo na bato bakola mingi, ndelo ya malamu ezali: cholestérol total na nse ya 200 mg/dL (5,2 mmol/L), cholestérol LDL (« mabe ») na nse ya 100 mg/dL (2,6 mmol/L), cholestérol HDL (« malamu ») 40 mg/dL to koleka epai ya mibali mpe 50 to koleka epai ya basi, mpe triglycérides na nse ya 150 mg/dL (1,7 mmol/L). Bato oyo bazali na diabète to maladi ya motema mingi mingi bapesamaka objectif ya LDL ya nse koleka.
Tanga mokanda
TSH
Examen ya TSH (thyroïde): taux normal mpe TSH likolo to na nse elakisi nini
Mpo na bato minene mingi, TSH (thyroid-stimulating hormone, hormone oyo etindaka thyroïde) ya malamu ezali pene na 0,4 kino 4,0 mIU/L, kasi ba laboratoire ekeseni moke. TSH likolo elakisaka mingi ete thyroïde ezali kosala malembe, pamba te bongo ezali kotinda thyroïde oyo ezali na bolembu esala makasi; TSH na nse elakisaka mingi ete thyroïde ezali kosala makasi koleka. Minganga batangaka yango elongo na T4 libre, mpe ba normes ekeseni na ntango ya zemi mpe na bobange.
Tanga mokanda
Vitamin D
Examen ya vitamine D: taux normal, bilembo ya bozangi mpe esika ya kozwa yango
Bamekaka vitamine D lokola 25-hydroxyvitamine D. Na nse ya 20 ng/mL (50 nmol/L) ezali bozangi, mpe na nse ya 12 ng/mL (30 nmol/L) ezali na nse makasi. Ba expert mingi bamonaka ete 20 ng/mL to koleka ekoki mpo na bokolongono ya mikuwa, mpe ba laboratoire mingi bakomaka 30 kino 100 ng/mL lokola norme. Koleka pene na 50 ng/mL epesaka litomba mosusu te, mpe taux ya likolo mpenza ekoki kopesa mabe.
Tanga mokanda
Creatinine
Examen ya créatinine: taux normal, créatinine likolo mpe ndimbola ya résultat na yo
Créatinine ya malamu na makila (créatinine sérique) ezali pene na 0,7 kino 1,3 mg/dL (62 kino 115 µmol/L) epai ya mibali minene mpe 0,6 kino 1,1 mg/dL (53 kino 97 µmol/L) epai ya basi minene, kasi laboratoire mokomoko ekomaka norme na yango. Créatinine ezali bosoto oyo mafigi na yo elongolaka na makila, yango wana motuya ya likolo ekoki kolakisa ete mafigi ezali kopetola moke. Minganga batangaka yango elongo na eGFR na yo.
Tanga mokanda
Ferritin
Examen ya ferritine: taux normal, ferritine na nse to likolo, mpe ndimbola ya résultat na yo
Mpo na bato minene, ferritine ezalaka mingi pene na 24 kino 336 ng/mL epai ya mibali mpe 11 kino 307 ng/mL epai ya basi, kasi ba laboratoire ekeseni. Na nse ya 15 ng/mL elakisi ete stock ya fer na yo esili, mpe 15 kino 30 mbala mingi ezali moke mpo na kopesa bilembo. Ferritine emataka mpe soki inflammation ezali, yango wana minganga batangaka yango elongo na hémoglobine mpe ba examens ya fer na yo.
Tanga mokanda
