Pneumonie (bokono ya mpema) ezali infection oyo evimbisaka mpema. Ba ndako mike ya mopepe (alvéoles) oyo ezali na kati-kati etondaka na mai to na mafinya (pus), mpe yango esalaka ete oxygène ekota na makila na pasi. Ekoki kokanga mpema moko to mibale.
Ebimaka na:
- ba bactérie, mingi mingi Streptococcus pneumoniae (pneumocoque, pneumococcus)
- ba virus, lokola grippe, RSV mpe COVID-19, oyo ekoki mpe kobimisa pneumonie ya bactérie sima
- ba champignons, oyo emonanaka mingi te mpe ekangaka mingi mingi bato oyo bazali na système immunitaire oyo ezangi makasi
- kopema bilei, masanga to biloko ya kosanza oyo ekoti na mpema (pneumonie d'aspiration, aspiration pneumonia)
Ba microbe oyo ebimisaka yango epalanganaka na nzela ya ba gouttes mike oyo ebimaka ntango moto azali kokosola to kotiola. Pneumonie emonanaka mingi mpe ekoki kokanga moto nyonso, kasi ezali makasi koleka epai ya bana mike, mibange mpe bato oyo bazali na ba bokono mosusu. Na mokili mobimba, ezali infection oyo ebomaka bana mingi koleka: na mobu 2019 ebomaki pene na bana 740 180 ya mibu na nse ya 5.

