Bilembo ya pneumonie: kokosola, fièvre, mpe bilembo ya kopema oyo elingi koloba luka lisalisi sikoyo

Kokosola elongo na fièvre, mpe ozali kozanga mpema? Tala ndenge pneumonie (bokono ya mpema) mbala mingi emonanaka, ndenge ekesani na malili ya ntolo, mpe ntango nini ekoki kozela te.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Bilembo ya pneumonie ezali nini?

Pneumonie mbala mingi epesaka kokosola, mbala mingi na crachat ya langi ya jaune to ya vert, fièvre makasi, kozanga mpema to kopema noki-noki, mpe mpasi na ntolo oyo ekomaka makasi ntango ozali kopema to kokosola. Kolemba, mpasi ya nzoto mpe kozanga nzala emonanaka mingi, mpe mibange bakoki kozala na makanisi kobulungana. Kopema na mpasi makasi to bibebu ya langi ya bleu esengeli lisalisi ya urgence.

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Pembeni na pembeni

Pneumonie to malili ya ntolo (bronchite, bronchitis): ndenge ekesani

Mibale ebandaka na kokosola mpe ekoki koya sima ya malili to grippe. Bronchite ekangaka banzela ya mopepe; pneumonie ekomaka kino na ba ndako mike ya mopepe (alvéoles) na kati-kati ya mpema mpe mbala mingi epesaka bokono makasi koleka. Tala bokeseni oyo emonanaka mingi.

Oyo ozali komonaMalili ya ntolo to bronchitePneumonie
KokosolaKokosola, mbala mosusu na crachat ya polele, ya pembe to ya jauneKokosola, mbala mingi na crachat ya jaune to ya vert, mbala mosusu na makila
FièvreEzali te, to mokeMbala mingi makasi, elongo na malili to kolenga
KopemaMbala mingi malamu, mbala mosusu ntolo esalaka makelele moke (sifflement)Kozanga mpema to kopema noki-noki, ata ntango ofandi kimia
Mpasi na ntoloNtolo esalaka mpasi mpo na kokosolaMpasi makasi lokola kotubama, oyo ekomaka makasi ntango ozali kopema to kokosola
Bokono ezali makasi boniOkoki kokoba misala, koyoka kaka nzoto ezali malamu teMbala mingi koyoka maladi mingi, kolemba makasi mpe kozanga nzala
MibangeBilembo ndenge mokoBakoki kozala na makanisi kobulungana, to nzoto ya malili (température ya nse) na esika ya fièvre
Ndenge ekendaka mbala mingiEbikaka yango moko, mbala mingi na kati ya poso 3Pneumonie ya bactérie esengeli antibiotiques; bato mingi babikaka na poso 2 kino 4
Nini ya kosalaPema mpe mela mai mingi na ndako; kende epai ya monganga soki ezali kobonga teKende epai ya monganga mokolo yango kaka; luka lisalisi ya urgence soki kopema ezali pasi makasi

Grippe, COVID-19, asthme, motema kolemba (insuffisance cardiaque, heart failure) mpe TB ekoki mpe kopesa kokosola mpe kozanga mpema. Kaka monganga nde akoki kokesenisa yango, mbala mosusu na radiographie ya ntolo (X-ray).

Liste ya bilembo ya pneumonie

Pona oyo ezali solo sikoyo. Karte ekolakisa soki bilembo na yo ekokani na infection ya ntolo, na bilembo ete mpema na yo ezali na mpasi, to na mibale, mpe ekolakisa bilembo oyo ekoki kozela te. Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika mosusu.

Liste ya bilembo ya pneumonie

0 na 12 bilembo eponami

Bilembo ya infection ya ntolo0/6
Bilembo ete mpema ezali na mpasi0/6

Pona eloko nyonso oyo ezali solo sikoyo.

Liste oyo etiaka bilembo na lolenge moko mpo na monganga na yo. Ekoki koyeba pneumonie te: esengeli monganga atala yo, mpe ba bokono mosusu ekoki kopesa bilembo yango moko.

Pneumonie ezali nini, mpe nini ebimisaka yango?

Pneumonie (bokono ya mpema) ezali infection oyo evimbisaka mpema. Ba ndako mike ya mopepe (alvéoles) oyo ezali na kati-kati etondaka na mai to na mafinya (pus), mpe yango esalaka ete oxygène ekota na makila na pasi. Ekoki kokanga mpema moko to mibale.

Ebimaka na:

  • ba bactérie, mingi mingi Streptococcus pneumoniae (pneumocoque, pneumococcus)
  • ba virus, lokola grippe, RSV mpe COVID-19, oyo ekoki mpe kobimisa pneumonie ya bactérie sima
  • ba champignons, oyo emonanaka mingi te mpe ekangaka mingi mingi bato oyo bazali na système immunitaire oyo ezangi makasi
  • kopema bilei, masanga to biloko ya kosanza oyo ekoti na mpema (pneumonie d'aspiration, aspiration pneumonia)

Ba microbe oyo ebimisaka yango epalanganaka na nzela ya ba gouttes mike oyo ebimaka ntango moto azali kokosola to kotiola. Pneumonie emonanaka mingi mpe ekoki kokanga moto nyonso, kasi ezali makasi koleka epai ya bana mike, mibange mpe bato oyo bazali na ba bokono mosusu. Na mokili mobimba, ezali infection oyo ebomaka bana mingi koleka: na mobu 2019 ebomaki pene na bana 740 180 ya mibu na nse ya 5.

Bilembo ya pneumonie ezali nini?

Bilembo ekoki kobanda na mbalakaka to na boumeli ya mikolo mwa moke. Epai ya bakolo, oyo emonanaka mingi ezali:

  • kokosola, mbala mingi na crachat ya jaune to ya vert, mbala mosusu na makila
  • fièvre makasi, malili to kolenga
  • kozanga mpema to kopema noki-noki koleka momesano
  • mpasi na ntolo oyo ekomaka makasi ntango ozali kopema to kokosola
  • koyoka kolemba makasi, elongo na mpasi ya nzoto mpe mpasi ya motó
  • kozanga nzala, mbala mosusu koyoka lokola okosanza, kosanza to kobima libumu (diarrhée)
  • ntolo kosala makelele ntango ozali kopema (sifflement)

Mibange bakoki kozala na fièvre te: bakoki kozala na nzoto ya malili koleka momesano (température ya nse), koyoka nzoto ezangi makasi, to kozala na makanisi kobulungana na mbalakaka.

Ba bebe mpe bana mike bakoki kopema noki-noki, kobimisa makelele lokola konguluma (grunting), loposo na kati to na nse ya mikuwa ya mipanzi kokota na kati na mpema nyonso, mabulu ya zolo kofungwama makasi, to kokoka komela mabele to kolia te. Ba bebe mosusu bamonisaka bilembo moke mpenza mpe bamonani kaka maladi, bazangi kimia to nzoto na bango elembi (ezangi makasi).

Ntango nini pneumonie ekomaka likambo ya urgence?

Benga nimero ya urgence ya esika na yo to kende na service ya urgence sikoyo soki moto:

  • azali kopema na mpasi makasi: kokangama, kolukaluka mpema to kokoka koloba te
  • azali na loposo, bibebu to lolemo ya langi pembe-pembe (pâle), bleu, gris to na matono-matono
  • azali kokosola makila
  • azali na makanisi kobulungana na mbalakaka, ndakisa ayebi te esika azali
  • azali bebe oyo bakoki kolamwisa te to nzoto na ye elembi (ezangi makasi)

Kotambwisa motuka yo moko te: senga moto moko akumba yo to benga ambulance.

Kende epai ya monganga mokolo yango kaka soki ozali kokosola elongo na kozanga mpema, mpasi na ntolo ntango ozali kopema to kokosola, to kokosola na crachat ya jaune to ya vert elongo na fièvre, mingi mingi soki oleki mibu 65, ozali na zemi, ozali na bokono ya ntango molai ya motema to ya mpema, diabète to système immunitaire oyo ezangi makasi, to ezali mwana moke.

Nani azali na likama monene ya kozwa pneumonie?

Moto nyonso akoki kozwa pneumonie, kasi likama ezali monene koleka mpo na:

  • bana ya mibu na nse ya 5, mingi mingi ba bebe
  • bakolo oyo baleki mibu 65
  • bato oyo bazali na bokono ya ntango molai ya mpema (lokola asthme to BPCO, COPD), bokono ya motema, diabète, to bokono ya libale to ya ba rein
  • bato oyo bazali na système immunitaire oyo ezangi makasi, ndakisa mpo na chimiothérapie, VIH (HIV) to nkisi oyo ekitisaka makasi ya système immunitaire
  • bato oyo bamelaka likaya to bamelaka masanga mingi
  • bato oyo bazali na pasi ya kokosola to ya komele, ndakisa sima ya AVC (stroke)
  • moto nyonso oyo asili kozala na malili to grippe

Epai ya bana, kozanga bilei ya malamu, molinga ya moto ya kolamba na kati ya ndako mpe bandako oyo etondi na bato ebakisaka mpe likama.

Ndenge nini minganga bayebaka pneumonie?

Monganga akotuna yo bilembo na yo mpe akoyoka ntolo na yo na stéthoscope mpo na koyoka makelele lokola ya kopasuka to ya mai kobila. Akoki mpe kosala:

ExamenNini yango elakisaka
Pulse oximetry (oxymètre)Oxygène boni ezali na makila na yo, na eloko mike oyo bakangisaka na mosapi
Radiographie ya ntolo (X-ray)Esika nini infection ezali na mpema, mpe ezali monene boni
Ba examens ya makilaBilembo ya infection, lokola globules blancs oyo emati, mpe ndenge nzoto na yo ezali kokanga motema
Examen ya crachatMicrobe nini ebimisi yango, uta na crachat oyo bazwi
Scanner (CT)Elilingi ya polele koleka, soki bayebi malamu te to ezali kobonga te

Numération formule sanguine (NFS, CBC) ezali moko ya ba examens ya makila oyo basalaka mingi. Bato mingi oyo bazali na pneumonie ya moke bayebaka yango kaka na kotalama na monganga; radiographie mpe ba examens ya makila emonanaka mingi na lopitalo.

Basalisaka pneumonie ndenge nini, mpe kobika ezwaka ntango boni?

Pneumonie ya bactérie basalisaka yango na antibiotiques. Koba komela yango kino lisalisi esili, ata soki ozali koyoka malamu, mpe benga monganga na yo soki ozali koyoka malamu te sima ya mikolo 2 kino 3. Antibiotiques esalisaka pneumonie ya virus te; mbala mingi ebikaka yango moko, mpe mbala mosusu basalelaka nkisi ya antiviral (antiviral medicine).

Na ndako:

  • pema, mpe mela mai mingi
  • paracétamol to ibuprofène ekoki kokitisa fièvre mpe mpasi, soki ezali na likama te mpo na yo: tala carton to tuna pharmacien, mpe tuna monganga mpo na mwana to soki ozali na zemi
  • komela nkisi ya kokosola te liboso ya kotuna monganga to pharmacien; kokosola esalisaka kobimisa crachat
  • komela likaya te

Na lopitalo, bato oyo bazali na pneumonie makasi bakoki kozwa antibiotiques na perfusion, oxygène, mpe mai; bato mwa moke basengeli lisungi mpo na kopema. Lisalisi ya lopitalo ekoki mingi koya mpo na bato oyo baleki mibu 65, ba bebe mpe bana mike, bato oyo bazali na bokono ya motema to ya mpema, mpe moto nyonso oyo azali maladi makasi to azali kobonga te na antibiotiques.

Kobika. Bato mingi bayokaka malamu na poso 2 kino 4. Kolemba mbala mingi ewumelaka pene na sanza moko, mpe kokosola ekoki kotikala ba poso mwa moke. Banda misala malembe-malembe. Kende epai ya monganga soki bilembo ezongi to ozali kobonga te.

Ndenge nini kobatela yo na pneumonie?

  • Zwa ba vaccin. Ba vaccin oyo esalisaka kopekisa pneumonie to ba infection oyo ememaka yango ezali vaccin ya pneumocoque (oyo batindaka mpo na ba bebe, bakolo oyo baleki mibu 65 mpe bato oyo bazali na likama monene), mpe ba vaccin ya grippe, COVID-19, RSV, coqueluche (whooping cough), Hib mpe rougeole (measles). Tuna monganga na yo oyo osengeli na yango.
  • Tika komela likaya, mpe batela bana mosika na molinga ya likaya.
  • Sukola maboko mbala na mbala na sabuni mpe mai, mpe zipa monoko ntango ozali kokosola to kotiola.
  • Batela malamu ba bokono ya ntango molai lokola diabète, asthme mpe BPCO (COPD).
  • Mpo na ba bebe, komelisa mabele na sanza motoba ya liboso mpe mopepe ya peto na kati ya ndako esalisaka kobatela bango na pneumonie.

Ntango nini ya kokende epai ya monganga

Kende epai ya monganga lelo

  • Kokosola elongo na kozanga mpema, to kopema noki-noki koleka momesano.
  • Mpasi na ntolo oyo eyaka mpe ekendaka, to oyo eyaka ntango ozali kopema to kokosola.
  • Kokosola na crachat ya jaune to ya vert elongo na fièvre makasi.
  • Kokosola oyo ewumeli koleka poso 3.
  • Ozali komela antibiotiques mpo na pneumonie mpe ozali koyoka malamu te sima ya mikolo 2 kino 3.
  • Kokosola mpe fièvre epai ya moto oyo aleki mibu 65, oyo azali na zemi, oyo azali na bokono ya ntango molai ya motema to ya mpema, diabète to système immunitaire oyo ezangi makasi, to epai ya mwana moke.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto:

  • azali kopema na mpasi makasi: kokangama, kolukaluka mpema to kokoka koloba te
  • azali na loposo, bibebu to lolemo ya langi pembe-pembe (pâle), bleu, gris to na matono-matono
  • azali kokosola makila, to makanisi na ye ebulungani na mbalakaka
  • azali bebe oyo bakoki kolamwisa te, nzoto na ye elembi (ezangi makasi), to loposo na nse ya mikuwa ya mipanzi ezali kokota na kati na mpema nyonso

Bato mingi oyo bazali na pneumonie babikaka na ndako na lisalisi oyo ebongi. Mikakatano ya kopema ekoki kobeba noki, mingi mingi epai ya ba bebe mpe mibange: kozela te ete esila yango moko, mpe kotambwisa motuka yo moko te.

Kokosola mpe fièvre oyo esilaka te? Solola na biso.

Saluvo eyokaka bilembo na yo na maloba na yo mpe na lokota na yo, etalaka liboso bilembo ya likama, mpe eyebisaka yo monganga nini ya kotala mpe na ntango nini. Osi ozali na résultat ya NFS to ya radiographie? Elimbolaka yango na maloba ya pete.

Tuna mpo na bilembo na ngai

Ebandeli ezali ofele. Limbola oyo ozali koyoka na maloba na yo mpe na lokota na yo.

Mituna bato batunaka

  • Mbala mingi kokosola, fièvre makasi elongo na malili, mpe koyoka kolemba makasi, mbala mosusu sima ya malili to grippe. Kozanga mpema, kopema noki-noki mpe mpasi na ntolo ntango ozali kopema to kokosola ezali bilembo ete bokono ekomi na mpema, mpe esengeli monganga mokolo yango kaka.

  • Kokosola elongo na fièvre makasi, kozanga mpema to kopema noki-noki, mpe mpasi makasi na ntolo ntango ozali kopema esalaka ete pneumonie ekoka mingi kozala koleka malili ya ntolo ya pamba. Kaka monganga nde akoki koyeba, na koyoka ntolo na yo mpe mbala mosusu na radiographie (X-ray). Kende epai ya monganga mokolo yango kaka soki ozali kozanga mpema.

  • Kopema noki-noki, loposo na kati to na nse ya mikuwa ya mipanzi kokota na kati na mpema nyonso, konguluma, mabulu ya zolo kofungwama makasi, kokosola, fièvre mpe kozanga komela mabele to komela mai. Bebe oyo bakoki kolamwisa te, nzoto na ye elembi, to bibebu na ye ezali bleu, asengeli lisalisi ya urgence sikoyo. Pneumonie ezali moko ya bantina ya liboso ya liwa ya bana ya mibu na nse ya 5, yango wana kozela te.

  • Mibange bakoki kozala na fièvre te, mpe na esika na yango bakoki kozala na nzoto ya malili koleka momesano. Bakoki koyoka nzoto ezangi makasi, kozanga nzala, to kozala na makanisi kobulungana na mbalakaka. Moko na yango elongo na kokosola to kozanga mpema esengeli monganga mokolo yango kaka; makanisi kobulungana na mbalakaka elongo na mikakatano ya kopema esengeli lisalisi ya urgence.

  • Ba microbe oyo ebimisaka pneumonie, lokola grippe, COVID-19 mpe ba bactérie mosusu, ekoki kopalangana ntango moto azali kokosola to kotiola, yango wana zipa monoko, sukola maboko mpe tikala mosika na bato oyo bakoki kozwa yango makasi ntango ozali maladi. Moto nyonso oyo azwi microbe akozwa pneumonie te.

  • Pneumonie ya virus ya moke mbala mingi ebikaka yango moko, kasi pneumonie ya bactérie esengeli antibiotiques, mpe okoki koyeba te oyo ozali na yango soki monganga atali yo te. Soki okanisi ete ozali na pneumonie, kende epai ya monganga na esika ya kozela, mingi mingi soki ozali kozanga mpema.

  • Bato mingi bayokaka malamu na poso 2 kino 4. Na antibiotiques, mingi babandaka kobonga na kati ya mikolo mwa moke. Kolemba mbala mingi ewumelaka pene na sanza moko mpe kokosola ekoki kotikala ba poso mwa moke. Mibange mpe bato oyo bazali na ba bokono mosusu bakoki kozwa ntango molai koleka.

  • Bronchite evimbisaka banzela ya mopepe mpe mingi mingi epesaka kokosola; mbala mingi ebikaka yango moko na kati ya poso 3. Pneumonie ekangaka ba ndako mike ya mopepe na kati-kati ya mpema, mbala mingi epesaka fièvre makasi koleka, kozanga mpema mpe mpasi na ntolo ntango ozali kopema, mpe pneumonie ya bactérie esengeli antibiotiques.

  • Ee, bato mingi oyo bazali na pneumonie ya moke basalisamaka na ndako na antibiotiques soki ezali ya bactérie, kopema mpe komela mai mingi. Okoki kosengela lisalisi ya lopitalo soki ozali maladi makasi, ozali kozanga mpema, oleki mibu 65, ozali mwana moke, ozali na bokono ya motema to ya mpema, to ozali kobonga te sima ya mikolo 2 kino 3 ya antibiotiques.

  • Monganga ayokaka ntolo na yo mpe akoki kotala oxygène na yo na eloko mike oyo bakangisaka na mosapi. Radiographie ya ntolo elakisaka esika infection ezali, mpe ba examens ya makila lokola NFS elakisaka bilembo ya infection. Examen ya crachat ekoki kolakisa microbe nini ebimisi yango.

  • Ee: vaccin ya pneumocoque ebatelaka na bactérie oyo ebimisaka pneumonie mingi koleka, mpe batindaka yango mpo na ba bebe, bakolo oyo baleki mibu 65 mpe bato oyo bazali na likama monene. Ba vaccin ya grippe, COVID-19, RSV, coqueluche, Hib mpe rougeole esalisaka mpe kopekisa pneumonie. Tuna monganga na yo oyo osengeli na yango.

  • Tuna liboso monganga to pharmacien. Kokosola esalisaka kobimisa crachat na mpema, yango wana mbala mingi batindaka nkisi ya kokosola te. Kopema, komela mai mingi, mpe paracétamol to ibuprofène mpo na fièvre soki ezali na likama te mpo na yo, mbala mingi esalisaka koleka. Landa oyo ekomami na carton to tuna pharmacien mpo na koyeba boni ya komela, mpe tuna monganga mpo na mwana.

Ba analyse oyo esalisaka

Blog

Bisika sango euti

  1. NHS: Pneumonia
  2. WHO fact sheet: Pneumonia in children
  3. CDC: About pneumonia
  4. CDC: Pneumonia risk factors
  5. CDC: Preventing pneumonia
  6. NHLBI: Pneumonia
  7. MedlinePlus: Pneumonia

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.