വിറ്റാമിൻ B12 കുറവിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ (Vitamin B12 Deficiency Symptoms): സൂചനകൾ, കാരണങ്ങൾ, ടെസ്റ്റുകൾ

ആരോഗ്യമുള്ള ചുവന്ന രക്താണുക്കൾ ഉണ്ടാകാനും ഞരമ്പുകൾ, തലച്ചോറ്, സുഷുമ്നാനാഡി എന്നിവ ശരിയായി പ്രവർത്തിക്കാനും വിറ്റാമിൻ B12 (കോബാലമിൻ) ആവശ്യമാണ്. ശരീരത്തിന് സ്വയം ഇത് ഉണ്ടാക്കാൻ കഴിയില്ല: പാൽ, തൈര്, ചീസ്, മുട്ട, ഇറച്ചി, മീൻ തുടങ്ങിയ മൃഗജന്യ ഭക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നും, B12 ചേർത്ത (ഫോർട്ടിഫൈഡ്) ഭക്ഷണങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഇത് ലഭിക്കുന്നത്.

B12 ആഗിരണം ചെയ്യാൻ ആമാശയം ഇൻട്രിൻസിക് ഫാക്ടർ എന്ന ഒരു പ്രോട്ടീൻ ഉണ്ടാക്കുന്നു; തുടർന്ന് ചെറുകുടലിന്റെ അവസാനഭാഗത്ത് വെച്ചാണ് B12 ശരീരത്തിലേക്ക് എടുക്കുന്നത്. ഈ വഴിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും പ്രശ്നമുണ്ടായാലോ, ഭക്ഷണത്തിൽ B12 കുറവായാലോ, B12 കുറവ് വരാം.

കുറേ വർഷത്തേക്കുള്ള B12 ശരീരം കരളിൽ സംഭരിച്ചു വെക്കുന്നു, അതിനാൽ ലക്ഷണങ്ങൾ സാധാരണ മാസങ്ങളോ വർഷങ്ങളോ കൊണ്ട് പതുക്കെയാണ് വരുന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് B12 കുറവിനെ പ്രായത്തിന്റെയോ സമ്മർദ്ദത്തിന്റെയോ തിരക്കുള്ള ജീവിതത്തിന്റെയോ പേരിൽ പഴിക്കാൻ എളുപ്പമാകുന്നത്.

• ഭക്ഷണം: മൃഗജന്യ ഭക്ഷണം വളരെ കുറച്ചോ തീരെയോ കഴിക്കാതിരിക്കൽ. പാലുൽപ്പന്നങ്ങൾ കുറച്ച് മാത്രം കഴിക്കുന്ന വെജിറ്റേറിയൻമാർക്കും, ഫോർട്ടിഫൈഡ് ഭക്ഷണങ്ങളോ സപ്ലിമെന്റോ ഉപയോഗിക്കാത്ത വീഗൻമാർക്കും സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ധാരാളം പേർ വെജിറ്റേറിയൻ ആയ ഇന്ത്യയിൽ B12 കുറവ് സാധാരണമാണ്.
• പെർണിഷ്യസ് അനീമിയ: ശരീരം ഇൻട്രിൻസിക് ഫാക്ടർ ഉണ്ടാക്കുന്നത് നിർത്തുന്ന ഒരു ഓട്ടോഇമ്മ്യൂൺ രോഗം; അതോടെ ഭക്ഷണത്തിൽ നിന്ന് B12 ഒട്ടും ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിയാതാകുന്നു.
• ആമാശയത്തിലെയും കുടലിലെയും രോഗങ്ങൾ: അട്രോഫിക് ഗ്യാസ്ട്രൈറ്റിസ്, സീലിയാക് രോഗം, ക്രോൺസ് രോഗം, ആമാശയത്തിലോ കുടലിലോ ചെയ്ത ശസ്ത്രക്രിയ (ഭാരം കുറയ്ക്കാനുള്ള പല ഓപ്പറേഷനുകളും ഉൾപ്പെടെ).
• മരുന്നുകൾ: മെറ്റ്ഫോർമിൻ (പ്രമേഹത്തിനുള്ളത്), പ്രോട്ടോൺ പമ്പ് ഇൻഹിബിറ്ററുകൾ (ഒമെപ്രസോളും സമാനമായ മരുന്നുകളും), H2 ബ്ലോക്കറുകൾ തുടങ്ങിയ അസിഡിറ്റി കുറയ്ക്കുന്ന മരുന്നുകൾ എന്നിവയുടെ ദീർഘകാല ഉപയോഗം; NICE മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശത്തിൽ പറയുന്ന മറ്റ് ചില മരുന്നുകളും. ഇതിന്റെ പേരിൽ ഒരു മരുന്നും നിർത്തരുത്: B12 ടെസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടറോട് ചോദിക്കുക.
• പ്രായം: പ്രായം കൂടുമ്പോൾ ആഗിരണം കുറയുന്നു, അതിനാൽ പ്രായമായവർക്ക് B12 കുറയാൻ സാധ്യത കൂടുതലാണ്.
• ലഹരിക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന നൈട്രസ് ഓക്സൈഡ് ("ലാഫിങ് ഗ്യാസ്", "വിപ്പറ്റ്സ്"): ഇത് B12-നെ നിർജ്ജീവമാക്കുന്നു; രക്തത്തിലെ അളവ് നോർമൽ ആയി കാണുമ്പോഴും ഗുരുതരമായ ഞരമ്പ് തകരാർ ഉണ്ടാക്കാം.

ലക്ഷണങ്ങൾ സാധാരണ പതുക്കെയാണ് വരുന്നത്, എല്ലാവർക്കും എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഉണ്ടാകണമെന്നില്ല.

രക്തത്തിലെ (വിളർച്ചയുടെ) ലക്ഷണങ്ങൾ: ക്ഷീണം, ഊർജ്ജമില്ലായ്മ, കിതപ്പ്, നെഞ്ചിടിപ്പ് കൂടൽ, തലവേദന, വിളറിയതോ നേരിയ മഞ്ഞനിറമുള്ളതോ ആയ ചർമ്മം. ആരോഗ്യമുള്ള ചുവന്ന രക്താണുക്കൾ കുറയുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം.

ഞരമ്പുകളിലെ ലക്ഷണങ്ങൾ: കൈകാലുകളിൽ തരിപ്പ്, മരവിപ്പ് അല്ലെങ്കിൽ പുകച്ചിൽ, പേശികൾക്ക് ബലക്കുറവ്, ചലനങ്ങളിൽ ഏകോപനക്കുറവ് (കയ്യിൽ നിന്ന് സാധനങ്ങൾ വീഴുക പോലെ), ബാലൻസ് കുറവ് അല്ലെങ്കിൽ നടക്കുമ്പോൾ വേച്ചുപോകൽ, ചിലപ്പോൾ കാഴ്ചയിൽ പ്രശ്നങ്ങൾ. രക്തപരിശോധനയിൽ വിളർച്ച കാണുന്നതിന് മുമ്പുതന്നെ ഇവ പ്രത്യക്ഷപ്പെടാം.

മനസ്സും മൂഡും: ഓർമ്മക്കുറവ്, വ്യക്തമായി ചിന്തിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ട്, ദേഷ്യം, മനസ്സിടിവ് അല്ലെങ്കിൽ ഉത്കണ്ഠ; ഗുരുതരമായ അവസ്ഥയിൽ ആശയക്കുഴപ്പം.

വായ: വേദനയുള്ള, ചുവന്ന, മിനുസമുള്ള നാക്ക് (ഗ്ലോസൈറ്റിസ്), വായ്പ്പുണ്ണ്.

പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം: B12 കുറവ് മൂലമുള്ള വിളർച്ച ചികിത്സയിലൂടെ സാധാരണ പൂർണ്ണമായും മാറും, എന്നാൽ ചികിത്സ വൈകിയാൽ ഞരമ്പ് തകരാർ സ്ഥിരമായേക്കാം. ഞരമ്പ് ലക്ഷണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ 'എപ്പോഴെങ്കിലും' അല്ല, എത്രയും വേഗം ടെസ്റ്റ് ചെയ്യണം.

• വെജിറ്റേറിയൻമാരും വീഗൻമാരും, പ്രത്യേകിച്ച് പാലുൽപ്പന്നങ്ങളോ മുട്ടയോ കുറച്ച് മാത്രം കഴിക്കുന്നവരും ഫോർട്ടിഫൈഡ് ഭക്ഷണങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കാത്തവരും.
• പ്രായമായവർ, കാരണം പ്രായം കൂടുമ്പോൾ ആഗിരണം കുറയുന്നു.
• മെറ്റ്ഫോർമിനോ അസിഡിറ്റി കുറയ്ക്കുന്ന മരുന്നുകളോ ദീർഘകാലമായി കഴിക്കുന്നവർ.
• പെർണിഷ്യസ് അനീമിയയോ മറ്റ് ഓട്ടോഇമ്മ്യൂൺ രോഗങ്ങളോ ഉള്ളവർ (തൈറോയ്ഡ് രോഗം, ടൈപ്പ് 1 പ്രമേഹം തുടങ്ങിയവ), സീലിയാക് അല്ലെങ്കിൽ ക്രോൺസ് രോഗമുള്ളവർ, മുമ്പ് ആമാശയത്തിലോ കുടലിലോ ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞവർ.
• ഗർഭകാലവും മുലയൂട്ടലും: B12 കുറവുള്ള അമ്മയിൽ നിന്ന് കുഞ്ഞിനും ആ കുറവ് വരാം. B12 കുറവുള്ള വീഗൻ അല്ലെങ്കിൽ വെജിറ്റേറിയൻ അമ്മമാരുടെ കുഞ്ഞുങ്ങൾക്ക് അസുഖം വരാം, അതിനാൽ ഗർഭത്തിന് മുമ്പും ഗർഭകാലത്തും B12 പ്രധാനമാണ്.
• ലഹരിക്കായി നൈട്രസ് ഓക്സൈഡ് ഉപയോഗിക്കുന്നവർ.

രക്തപരിശോധനയാണ് തീരുമാനിക്കുന്നത്; സാധാരണ ഒപ്പം കംപ്ലീറ്റ് ബ്ലഡ് കൗണ്ട് (CBC), ഫെറിറ്റിൻ (ശരീരത്തിലെ അയൺ ശേഖരം), ഫോളേറ്റ് എന്നിവയും പരിശോധിക്കും.

യുകെയിലെ NICE മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശം (2024) ആദ്യത്തെ B12 ടെസ്റ്റിന് താഴെ പറയുന്ന പരിധികൾ നൽകുന്നു; ലാബുകൾക്ക് സ്വന്തം പരിധികൾ ഉണ്ടാകാമെന്നും പറയുന്നു:

1 ng/L എന്നത് 1 pg/mL-ന് തുല്യമാണ്; പല റിപ്പോർട്ടുകളിലും ഈ യൂണിറ്റാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. റിസൾട്ട് 'സാധ്യതയുണ്ട് (വ്യക്തമല്ല)' വിഭാഗത്തിലാണെങ്കിൽ, ഒപ്പം ലക്ഷണങ്ങളും ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഡോക്ടർമാർ മീഥൈൽമലോണിക് ആസിഡ് (MMA) പരിശോധിച്ചേക്കാം; ശരീരത്തിൽ B12 കുറയുമ്പോൾ ഇത് കൂടുന്നു.

CBC-യിൽ, B12 കുറവ് പലപ്പോഴും വലിയ ചുവന്ന രക്താണുക്കൾ (MCV കൂടുതൽ) ആയി കാണിക്കും. അയൺ കുറവിൽ നേരെ മറിച്ചാണ്; രണ്ടും ഒരുമിച്ചുണ്ടെങ്കിൽ MCV നോർമൽ ആയി തോന്നാം. ആ റിസൾട്ടുകളുടെ അർത്ഥം അറിയാൻ ഞങ്ങളുടെ CBC ഗൈഡ്, ഫെറിറ്റിൻ ഗൈഡ് എന്നിവ കാണുക.

അടുത്തിടെ കഴിച്ച B12 ഗുളികകൾ, ഇൻജെക്ഷനുകൾ അല്ലെങ്കിൽ സപ്ലിമെന്റുകൾ റിസൾട്ടിൽ മാറ്റം വരുത്താം, അതിനാൽ നിങ്ങൾ എന്തെങ്കിലും കഴിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഡോക്ടറോടോ ലാബിലോ പറയുക.

• ചികിത്സ കാരണത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഡോക്ടർമാർ B12 ഇൻജെക്ഷനായോ ഗുളികയായോ നൽകുന്നു; കുടലിന് B12 ആഗിരണം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നില്ലെങ്കിൽ (പെർണിഷ്യസ് അനീമിയയിലെ പോലെ), സാധാരണ ഇൻജെക്ഷൻ വേണ്ടിവരും, പലപ്പോഴും ജീവിതകാലം മുഴുവൻ. ഏത് രൂപത്തിൽ, എത്ര ഇടവിട്ട് എന്ന് ഡോക്ടർ തീരുമാനിക്കും.
• ഞരമ്പ് ലക്ഷണങ്ങൾക്ക് ഉടൻ ചികിത്സ നൽകുന്നു; ചികിത്സ എത്ര നേരത്തെ തുടങ്ങുന്നുവോ, പൂർണ്ണമായി ഭേദമാകാനുള്ള സാധ്യത അത്രയും കൂടുതലാണ്.
• B12 ടെസ്റ്റ് ചെയ്യാതെ വിളർച്ചയ്ക്ക് ഫോളിക് ആസിഡ് മാത്രം കഴിക്കരുത്: അത് ബ്ലഡ് കൗണ്ട് മെച്ചപ്പെടുത്തിയേക്കാം, പക്ഷേ B12 കുറവ് മൂലമുള്ള ഞരമ്പ് തകരാർ തുടർന്നുകൊണ്ടിരിക്കും.
• കഴിയുമെങ്കിൽ B12 ഉള്ള ഭക്ഷണങ്ങൾ കഴിക്കുക: പാൽ, തൈര്, ചീസ്, മുട്ട, മീൻ, ഇറച്ചി. നിങ്ങൾ വീഗൻ ആണെങ്കിലോ പാലുൽപ്പന്നങ്ങൾ കുറച്ചേ കഴിക്കാറുള്ളൂ എങ്കിലോ, ഫോർട്ടിഫൈഡ് ഭക്ഷണങ്ങൾ (ചില സസ്യപ്പാലുകൾ, സീരിയലുകൾ, ന്യൂട്രീഷണൽ യീസ്റ്റ്) അല്ലെങ്കിൽ B12 സപ്ലിമെന്റ് ഉപയോഗിക്കുക; തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ ഫാർമസിസ്റ്റ് സഹായിക്കും.
• മെറ്റ്ഫോർമിൻ പോലെ ഡോക്ടർ നിർദ്ദേശിച്ച മരുന്നുകൾ തുടർന്നും കഴിക്കുക; പകരം B12 പരിശോധിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഡോക്ടറോട് ചോദിക്കുക.
• നിർദ്ദേശിച്ച പ്രകാരം വീണ്ടും പരിശോധിക്കുക: ചികിത്സ ഫലിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് അറിയാൻ ഡോക്ടർമാർ സാധാരണ രക്തപരിശോധന ആവർത്തിക്കാറുണ്ട്.