ชิคุนกุนยา (chikungunya) หรือที่คนไทยเรียกว่าไข้ปวดข้อยุงลาย เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ติดต่อผ่านการกัดของยุงลาย (Aedes) ที่มีเชื้อ ซึ่งเป็นยุงชนิดเดียวกับที่แพร่ไข้เลือดออกและซิกา (Zika) ยุงลายกัดในเวลากลางวันเป็นหลัก โรคนี้ไม่ติดต่อจากคนสู่คนโดยตรงผ่านการสัมผัส การไอ หรือการกินอาหารร่วมกัน
ชื่อโรคมาจากภาษาคิมาคอนเด (Kimakonde) ของประเทศแทนซาเนีย (Tanzania) ซึ่งพบโรคนี้ครั้งแรกในปี 1952 และแปลว่า "ตัวบิดงอ" เพราะอาการปวดข้อทำให้ผู้ป่วยต้องเดินหลังงอ มีการระบาดใหญ่ในอินเดียตั้งแต่ช่วงทศวรรษ 1970 และปัจจุบันพบโรคนี้แล้วในมากกว่า 110 ประเทศในเอเชีย แอฟริกา ยุโรป และทวีปอเมริกา
คนส่วนใหญ่หายได้เอง การป่วยรุนแรงและการเสียชีวิตพบน้อย แต่อาการปวดข้ออาจทำให้ใช้ชีวิตประจำวันได้ลำบากนานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน

