Buyrak toshlari (tibbiyotda nefrolitiaz yoki siydik-tosh kasalligi) — siydikdagi kimyoviy moddalar toʻplanib qolganda bir yoki ikkala buyrakda hosil boʻladigan qattiq, mayda toshga oʻxshash boʻlakchalar. Ular qum donasidek kichik yoki noʻxatdek katta boʻlishi mumkin, kamdan-kam hollarda esa undan ancha kattaroq.
Ular koʻp uchraydi: AQShda erkaklarning taxminan 11% va ayollarning 6% hayotida kamida bir marta buyrak toshi boʻladi. Bir marta tosh boʻlgan odamda yana paydo boʻlish ehtimoli yuqoriroq.
- Kichik toshlar koʻpincha hech qanday belgi bermaydi va siz sezmagan holda siydik bilan tushib ketadi.
- Kattaroq toshlar yoki buyrakdan qovuqqa boradigan nayda (siydik yoʻlida) tiqilib qolganlari siydik oqimini toʻsib, kuchli ogʻriq yoki qon ketishiga sabab boʻlishi mumkin.
| Tosh turi | Nimani bildiradi |
|---|---|
| Kalsiyli (kalsiy oksalat yoki kalsiy fosfat) | Eng koʻp uchraydigan turlar |
| Siydik kislotasi (urat) | Siydikda kislota juda koʻp boʻlganda hosil boʻlishi mumkin |
| Struvit | Siydik yoʻllari infeksiyasidan keyin hosil boʻlishi mumkin |
| Sistin | Kam uchraydi; irsiy kasallik sabab boʻladi |
Siydik kislotasi va podagra boʻyicha qoʻllanmamiz siydik kislotasining yuqoriligini tushuntiradi, u ham tosh hosil boʻlishiga sabab boʻlishi mumkin.


