TSH-toets vir die skildklier: normale vlak en wat 'n hoë of lae TSH beteken

TSH staan vir tiroïedstimulerende hormoon (skildklierstimulerende hormoon). Dit word glad nie deur die skildklier gemaak nie: dit kom van die hipofise (pituïtêre klier) onder aan die brein, en sy taak is om die skildklier in jou nek te sê hoeveel skildklierhormoon (T4 en T3) om te maak.

Dit werk soos 'n termostaat. As skildklierhormoon min raak, draai die hipofise TSH op om die skildklier harder aan te por. As daar te veel is, draai dit TSH af. Daarom kan die uitslag agterstevoor voel: 'n hoë TSH beteken gewoonlik 'n onderaktiewe skildklier, en 'n lae TSH gewoonlik 'n ooraktiewe een.

Omdat TSH op klein veranderinge reageer voordat T4 dit doen, is dit die eerste en mees sensitiewe skildkliertoets. 'n Skildklierprofiel voeg gewoonlik vrye T4 en soms vrye T3 by, en skildklier-teenliggaampies (anti-TPO) wys of die immuunstelsel die skildklier aanval.

'n Hoë TSH beteken meestal dat die skildklier nie genoeg hormoon maak nie: hipotiroïedisme (onderaktiewe skildklier). Die algemeenste oorsaak wêreldwyd is Hashimoto-tiroïeditis, waar die immuunstelsel die skildklier stadig beskadig. Ander oorsake is 'n tekort aan jodium, vorige skildklieroperasies of radioaktiewe jodium, en sommige medisyne (soos litium en amiodaroon).

Algemene tekens is moegheid, koud kry, gewigstoename, hardlywigheid, droë vel, dunner hare, 'n neerslagtige gemoed, stadige denke, swaar menstruasie en 'n stadige polsslag. Baie mense het glad nie simptome nie, veral as TSH net effens hoog is. Ons gids oor skildkliersimptome sit albei kante met 'n kontrolelys uiteen.

'n Effens hoë TSH (sowat 4 tot 10) met normale vrye T4 word subkliniese hipotiroïedisme genoem. Dit is algemeen, kan vanself weer normaal word, en word gewoonlik binne 6 tot 12 weke saam met teenliggaampies oorgetoets voordat iets besluit word. Bo 10, of met simptome, swangerskap of planne vir swangerskap, word behandeling gewoonlik oorweeg.

TSH kan ook 'n tyd lank ná 'n siekte verhoog wees, en dit is hoër by ouer volwassenes.

'n Lae TSH beteken gewoonlik dat die skildklier te veel hormoon maak: hipertiroïedisme (ooraktiewe skildklier). Algemene oorsake is Graves-siekte ('n immuuntoestand), skildklierknoppies wat op hul eie werk, en ontsteking van die skildklier (tiroïeditis), wat dikwels tydelik is.

As jy skildkliermedisyne gebruik, beteken 'n lae TSH meestal dat die dosis hoër is as wat jy nodig het. Moenie dit self verander nie; sê vir die dokter wat dit voorskryf.

Tekens van 'n ooraktiewe skildklier sluit in gewigsverlies sonder dat jy probeer, 'n vinnige of bonsende hartklop, angs, 'n bewende hand, warm kry en sweet, los stoelgang, swak slaap en ligter menstruasie. 'n Ooraktiewe skildklier kan die hartritme en bene raak, so 'n duidelik lae TSH moet gou nagegaan word.

Minder dikwels is TSH laag weens 'n ernstige siekte, steroïedmedisyne, vroeë swangerskap (wanneer dit natuurlik daal) of, selde, 'n probleem met die hipofise.

Swangerskap verander skildkliertoetse. TSH daal natuurlik in die eerste trimester, en die baba is vroeg op die moeder se skildklierhormoon aangewese, so laboratoriums gebruik waardes per trimester. Waar dié nie beskikbaar is nie, stel die American Thyroid Association voor dat sowat 4,0 mIU/L as die boonste grens in vroeë swangerskap geld. As jy swanger is of beplan om swanger te raak en 'n skildkliertoestand of 'n abnormale TSH het, gaan sien jou dokter gou; skildkliermedisyne moet dikwels vroeg aangepas word.

Ouer volwassenes het natuurlik 'n hoër TSH. 'n Waarde van 5 tot 7 kan normaal wees by mense ouer as 70, en dokters is versigtiger om 'n effens hoë TSH by ouer mense te behandel.

• Dit is 'n klein bloedmonster uit 'n aar. Jy hoef nie te vas nie vir TSH, al kan ander toetse by dieselfde besoek dit vereis.
• Hou op met biotien (vitamien B7, wat in baie aanvullings vir hare, vel en naels is) vir minstens 2 dae vooraf, want dit kan skildklieruitslae vals hoog of laag laat lyk. Vra eers jou dokter as dit voorgeskryf is.
• As jy skildkliermedisyne gebruik, laat die bloed trek voor jou oggenddosis, en toets elke keer omtrent dieselfde tyd van die dag.
• TSH is vroegoggend effens hoër as in die middag, en kan tydens of net ná 'n siekte skuif.
• Uitslae kom gewoonlik dieselfde dag of die volgende dag terug.

• Begin of verander skildkliermedisyne: sowat 6 tot 8 weke later, want so lank neem TSH om te stabiliseer.
• Op 'n vaste dosis: gewoonlik een keer per jaar.
• Effens hoë TSH sonder behandeling: toets weer oor 6 tot 12 weke, dan elke 6 tot 12 maande.
• Swangerskap met 'n skildkliertoestand: omtrent elke 4 weke in die eerste helfte van die swangerskap, soos jou dokter aanbeveel.
• Risikofaktore (tipe 1-diabetes, skildkliersiekte in die familie, ander outo-immuun toestande, vorige bestraling van die nek, of simptome): vra jou dokter oor toetsing.

• Skildkliermedisyne en die dosis is jou dokter se besluit. Moet dit nooit op jou eie begin, staak of verander nie; klein veranderinge maak 'n groot verskil.
• Neem skildkliermedisyne soos jou dokter of apteker verduidelik het, gewoonlik op 'n leë maag en apart van kalsium, yster en soja, wat die opname daarvan blokkeer.
• Gebruik gejodeerde sout in normale hoeveelhede; vermy hoëdosis-jodium- of kelp-aanvullings tensy jou dokter dit aanbeveel.
• Sorg vir die res: slaap, beweging en 'n gebalanseerde dieet help met energie en gewig, wat jou skildklieruitslag ook al is.
• Hou rekord van jou TSH en vrye T4 oor tyd. Die neiging sê dikwels meer as een enkele waarde.