Haint firaol yw chikungunya sy'n cael ei ledu gan frathiad mosgitos Aedes heintiedig, yr un mosgitos sy'n lledu dengue a Zika. Maen nhw'n brathu yn ystod y dydd yn bennaf. Dydy'r haint ddim yn lledu'n uniongyrchol o berson i berson drwy gyffwrdd, peswch na rhannu bwyd.
Mae'r enw'n dod o iaith Kimakonde yn Tanzania, lle cafodd ei ganfod gyntaf yn 1952, ac mae'n golygu "mynd yn wyrgam": gall y boen yn y cymalau wneud i bobl gerdded yn eu cwman. Mae brigiadau mawr wedi'u cofnodi yn India ers y 1970au, a bellach mae wedi'i ganfod mewn mwy na 110 o wledydd yn Asia, Affrica, Ewrop a'r Americas.
Mae'r rhan fwyaf o bobl yn gwella ar eu pennau eu hunain. Mae salwch difrifol a marwolaethau'n brin, ond gall y boen yn y cymalau fod yn llethol am wythnosau neu fisoedd.

