علائم تب دنگی: نشانه‌های اولیه، علائم هشداری که نمی‌شود منتظرشان ماند و مراقبت امن در خانه

سؤال‌های رایج

• اولین علائم تب دنگی چیست؟

  معمولاً تب بالای ناگهانی، حدود 40°C (104°F)، که 4 تا 10 روز بعد از نیش پشه شروع می‌شود، همراه با سردرد شدید، درد پشت چشم‌ها و درد عضلات، مفاصل و استخوان‌ها. حالت تهوع، استفراغ، تورم غدد لنفاوی و بثورات پوستی هم شایع‌اند. بسیاری از عفونت‌ها علائم خفیفی دارند یا اصلاً علامتی ندارند.

• تب دنگی چند روز طول می‌کشد؟

  تب معمولاً 2 تا 7 روز طول می‌کشد و بیشتر افراد ظرف 1 تا 2 هفته خوب می‌شوند. مهم‌ترین زمان، هنگام قطع تب است: علائم هشدار دنگی شدید معمولاً در 24 تا 48 ساعت بعد از پایان تب ظاهر می‌شوند. خستگی ممکن است تا چند هفته بعد از بهبودی باقی بماند.

• علائم هشدار تب دنگی چیست؟

  درد شدید شکم، استفراغ دست‌کم 3 بار در 24 ساعت، خونریزی از بینی یا لثه‌ها، خون در استفراغ یا مدفوع، خستگی خیلی شدید یا بی‌قراری، تنفس تند، تشنگی زیاد، و پوست رنگ‌پریده و سرد یا احساس ضعف شدید. هر کدام از این‌ها یعنی باید فوراً به درمانگاه یا اورژانس بروید، حتی اگر تب قطع شده باشد.

• برای تب دنگی چه دارویی می‌توانم مصرف کنم؟

  پاراستامول (استامینوفن) برای تب و درد، همراه با استراحت و نوشیدن مایعات فراوان. ایبوپروفن، آسپرین یا مسکن‌های ضدالتهاب دیگر مصرف نکنید: می‌توانند خطر خونریزی را بیشتر کنند. خود دنگی داروی اختصاصی ندارد. برای مقدار درست، طبق دستور روی جعبه عمل کنید یا از داروساز بپرسید، و برای کودک از پزشک بپرسید.

• در تب دنگی چه تعداد پلاکتی خطرناک است؟

  هیچ عدد واحدی به‌تنهایی تعیین‌کننده نیست. پلاکت طبیعی تقریباً 150,000 تا 450,000 در هر میکرولیتر است و در دنگی اغلب پایین می‌آید. پزشکان روند تغییرات، هماتوکریت و حال عمومی بیمار را زیر نظر دارند، نه فقط عدد پلاکت را. تعداد خیلی پایین یا هر نوع خونریزی نیاز به مراقبت در بیمارستان دارد؛ پزشکتان به شما می‌گوید عدد پلاکت شما چه معنایی دارد.

• کدام آزمایش تب دنگی را تأیید می‌کند و کی باید آن را بدهم؟

  در 7 روز اول بیماری، آزمایش آنتی‌ژن NS1 یا PCR ویروس را پیدا می‌کند، اغلب همراه با آزمایش آنتی‌بادی IgM. بعد از روز 3، آزمایش‌های IgM بیشتر عفونت‌های اخیر را نشان می‌دهند و بعد از روز 7 آزمایش اصلی هستند. منفی بودن NS1 دنگی را رد نمی‌کند. شمارش کامل خون (CBC) پلاکت‌ها را بررسی می‌کند.

• آیا می‌شود دو بار دنگی گرفت؟

  بله. ویروس دنگی چهار نوع دارد و ابتلا به یک نوع، شما را در برابر انواع دیگر محافظت نمی‌کند. عفونت دوم خطر بیشتری برای دنگی شدید دارد. اگر قبلاً دنگی گرفته‌اید، بیشتر مراقب نیش پشه باشید، با هر تبی زود پیش پزشک بروید و پیش از سفر به منطقه‌ای با دنگی درباره واکسن بپرسید.

• آیا تب دنگی مسری است؟

  نه به‌طور مستقیم: نمی‌توانید آن را با لمس، سرفه یا غذای مشترک از فرد دیگری بگیرید. دنگی از طریق پشه منتقل می‌شود. در هفته اول بیماری ویروس در خون است و پشه‌ای که در این مدت نیش بزند می‌تواند آن را منتقل کند، پس فرد بیمار باید از نیش پشه دوری کند، مثلاً با خوابیدن زیر پشه‌بند.

• اگر دنگی دارم چه بخورم و چه بنوشم؟

  مایعات فراوان بنوشید: آب، یا نوشیدنی‌هایی که نمک و قند به آن‌ها اضافه شده، مثل محلول خوراکی جبران آب بدن (ORS). هر وقت توانستید، غذای سبک و ساده بخورید. تشنگی خیلی زیاد، ادرار خیلی کمتر از معمول، یا اینکه به خاطر استفراغ نتوانید مایعات را نگه دارید، دلیلی است برای اینکه فوراً پیش پزشک بروید.

• آیا آب برگ پاپایا تب دنگی را درمان می‌کند؟

  اثر هیچ درمان خانگی، از جمله آب برگ پاپایا، در درمان دنگی یا کم‌خطرتر کردن آن ثابت نشده است. مراقبتی که اثرش ثابت شده، استراحت، مایعات فراوان، پاراستامول برای تب و مراقبت دقیق از نظر علائم هشدار است. پیش از امتحان کردن هر درمانی از پزشک بپرسید و هرگز نگذارید وقتی علائم هشدار ظاهر می‌شوند، رفتن به بیمارستان را به تأخیر بیندازد.

• بهبودی از تب دنگی چقدر طول می‌کشد؟

  بیشتر افراد ظرف 1 تا 2 هفته خوب می‌شوند، هرچند خستگی و بی‌حوصلگی ممکن است تا چند هفته بعد باقی بماند. استراحت کنید، خوب غذا بخورید و فعالیتتان را آرام‌آرام بیشتر کنید. اگر بهتر نمی‌شوید یا علائم تازه‌ای پیدا شد، پیش پزشکتان بروید.

• آیا واکسنی برای تب دنگی وجود دارد؟

  یک واکسن دنگی در بعضی کشورها مجوز دارد. سازمان جهانی بهداشت (WHO) آن را فقط برای کودکان 6 تا 16 ساله در مناطقی که دنگی زیاد شیوع دارد توصیه می‌کند و بعضی کشورها آن را به مسافرانی که قبلاً دنگی گرفته‌اند هم ارائه می‌دهند. از پزشکتان بپرسید آیا برای شما مناسب است. دوری از نیش پشه همچنان راه اصلی محافظت است.

• چطور تب دنگی را از مالاریا تشخیص بدهم؟

  علائم این دو هم‌پوشانی دارند، پس تنها راه مطمئن آزمایش خون است. دنگی اغلب با درد پشت چشم‌ها، بدن‌درد و درد استخوان و بثورات پوستی همراه است و 4 تا 10 روز بعد از نیش شروع می‌شود. مالاریا اغلب با تب و لرز همراه است، 10 تا 15 روز بعد از نیش شروع می‌شود و همیشه به داروی ضدمالاریا نیاز دارد. پزشکان ممکن است برای هر دو آزمایش بدهند.