Namoniya (ciwon huhu, pneumonia) cuta ce da ke sa huhu ya kumbura. Ƙananan jakunkunan iska da ke can cikin huhu suna cika da ruwa ko mugunya (pus), wanda ke sa ya yi wuya iskar oxygen ta shiga cikin jini. Tana iya shafar huhu ɗaya ko duka biyun.
Abubuwan da ke kawo ta:
- ƙwayoyin cuta (bacteria), galibi Streptococcus pneumoniae (pneumococcus)
- ƙwayoyin virus, kamar flu, RSV da COVID-19, waɗanda kuma za su iya jawo namoniya ta bacteria daga baya
- fungi (naman gwari), wanda ba a cika gani ba kuma galibi yana shafar mutanen da garkuwar jikinsu ta yi rauni
- shaƙar abinci, abin sha ko amai zuwa cikin huhu (aspiration pneumonia)
Ƙwayoyin da ke kawo ta suna yaɗuwa ta ɗigon ruwan da ke fita yayin tari da atishawa. Namoniya ta zama ruwan dare kuma tana iya kama kowa, amma ta fi tsanani ga ƙananan yara, tsofaffi da mutanen da ke da wasu matsalolin lafiya. A duniya baki ɗaya, ita ce cuta mai yaɗuwa guda ɗaya da ta fi kashe yara: ta kashe kusan yara 740,180 'yan ƙasa da shekaru 5 a shekarar 2019.

