ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ (ಪೈಲ್ಸ್, ಹೆಮೊರಾಯ್ಡ್ಸ್) ಎಂದರೆ ಗುದದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ, ಹಾಗೂ ಗುದನಾಳದ (rectum) ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊದಿಕೊಂಡ ರಕ್ತನಾಳಗಳು. ಈ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇರುತ್ತವೆ; ಅವು ಊದಿಕೊಂಡಾಗ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗಿದಾಗ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯ: ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ರಲ್ಲಿ 1 ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಇದು ಇದೆ, ಮತ್ತು 50 ವರ್ಷ ಮೀರಿದ ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಇದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ಹಲವರಿಗೆ ಎರಡೂ ಇರುತ್ತವೆ:
- ಒಳಗಿನ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಗುದನಾಳದ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಕ್ತ ಬರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುದದ್ವಾರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಬಹುದು (ಪ್ರೊಲ್ಯಾಪ್ಸ್, prolapse). ಅದು ಎಷ್ಟು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ಒಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ವೈದ್ಯರು ಅದನ್ನು 1 ರಿಂದ 4 ರವರೆಗೆ ದರ್ಜೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
- ಹೊರಗಿನ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಗುದದ್ವಾರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತುರಿಕೆ, ನೋವು ಮತ್ತು ಊತ ಆಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗೆ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಬಹುದು.
ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಕಿರಿಕಿರಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಹಲವರಿಗೆ ಸಂಕೋಚ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರಿಗೆ ಇದು ಹಾನಿಕರವಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಸರಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

