Bilembo ya anémie (makila moke): bilembo ya hémoglobine na nse mpe ya kozanga fer, mpe nini ebimisaka yango

Olembi, mpema ekuti na escalier, loposo ekomi pembe-pembe koleka? Makila moke (anémie) ezalaka mingi mpe mbala mingi esalisamaka. Tala ndenge eyokanaka, nini kozanga fer ebakisaka, mpe ba analyse oyo emonaka ntina.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Bilembo ya anémie (makila moke) ezali nini?

Anémie, elingi koloba hémoglobine na nse (makila moke), mbala mingi ebimisaka kolemba mpe kozanga makasi, mpema ekuti, motema oyo ebetaka makasi to noki, loposo ya pembe-pembe mpe mpasi ya moto. Soki kozanga fer nde ntina, okoki mpe komona manzaka oyo ebukanaka noki to ezali lokola lutu, nsuki ekweyaka, lolemo ezali kosala mpasi, bampota na nsuka ya mbebu, makolo ezangi kimia, to mposa ya kolia glace to biloko oyo ezali bilei te.

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Pembeni na pembeni

Anémie ya kozanga fer to trait thalassémique: ndenge ekeseni

Nyonso mibale esalaka ete globules rouges ekoma mike, yango wana nyonso mibale ekoki komonana lokola anémie na NFS. Kasi esengeli kosalisa yango na ndenge ekeseni mpenza: fer esalisaka moko, mpe esalisaka mosusu te.

Oyo ozali komonaAnémie ya kozanga ferTrait thalassémique (porteur)
Ezali niniFer ezali moke mingi mpo na kosala hémoglobine ekokiMbongwana ya gène oyo euti na baboti, oyo esalaka ete globules rouges ekoma mike koleka momesano
Emonanaka mingi boniLolenge ya anémie oyo emonanaka mingi kolekaEmonanaka mingi mpenza epai ya bato oyo bauti na Inde, Pakistan, Bangladesh, Moyen-Orient, Chine, Asie ya sud-est to Méditerranée
Ndenge oyokakaKolemba, mpema ekuti, loposo ya pembe-pembe, motema ebetaka makasi, mpasi ya motoMbala mingi eloko te, to anémie moke
Bilembo mosusuManzaka oyo ebukanaka noki to ezali lokola lutu, nsuki ekweyaka, mposa ya kolia glace, lolemo ezali kosala mpasiEzalaka mingi te
Euti wapiMakila ya sanza mingi, zemi, kobungisa makila, bilei oyo ezali na fer mokeEuti na moboti moko; ezali banda mbotama
Ferritine (fer oyo ebombami)Na nseMbala mingi malamu
Ba comprimés ya ferEsalisaka yango, soki ntina emonaniEsalisaka te mpe esengeli te
Kobongisa kozwa banaEzali na likambo teSoki mibali na mwasi nyonso mibale bazali porteurs, mwana akoki kobotama na thalassémie: bosala analyse

NFS (CBC) elongo na ferritine mbala mingi ekesenisaka yango; analyse mosusu ya makila endimisaka trait thalassémique. Bantina mosusu ya anémie ezali kozanga vitamine B12 to folates, maladi ya ntango molai, bokono ya mafigi mpe kobungisa makila.

Liste ya bilembo ya anémie (makila moke)

Pona bilembo oyo ozali na yango banda poso mwa moke to koleka. Karte ekolakisa soki bilembo na yo etengami mingi na ngambo ya bilembo ya anémie ya momesano to na ngambo ya bilembo oyo elakisaka kozanga fer. Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika mosusu.

Liste ya bilembo ya anémie (makila moke)

0 na 15 bilembo eponami

Bilembo ya anémie0/7
Bilembo ya kozanga fer0/8

Pona bilembo oyo ozali na yango banda poso mwa moke to koleka.

Liste oyo etiaka bilembo na lolenge moko mpo na monganga na yo. Ekoki koyeba anémie solo te: kaka analyse ya makila nde ekoki, mpe anémie moke mbala mingi ebimisaka bilembo ata moko te.

Anémie (makila moke) ezali nini?

Anémie (makila moke) elimboli ete makila na yo ezali na hémoglobine moke koleka ndenge esengeli. Hémoglobine ezali protéine na kati ya globules rouges oyo ememaka oxygène, yango wana soki ezali moke, nzoto mpe bongo (cerveau) na yo ezwaka oxygène moke, mpe oyokaka yango lokola kolemba mpe mpema ekuti.

Organisation mondiale de la Santé (OMS) esalelaka ndelo oyo ya hémoglobine:

LisangaAnémie soki hémoglobine ezali na nse ya
Mibali13 g/dL
Basi12 g/dL
Zemi, trimestre ya liboso mpe ya misato11 g/dL
Zemi, trimestre ya mibale10,5 g/dL

Anémie ezali elembo, kasi maladi yango moko te: eloko moko ezali kobimisa yango. Ntina oyo emonanaka mingi koleka ezali kozanga fer (anémie ya kozanga fer). Bantina mosusu ezali kozanga vitamine B12 to folates, trait thalassémique, maladi ya ntango molai, bokono ya mafigi mpe kobungisa makila. Mokanda na biso ya NFS (CBC) elimbolaka analyse ya makila, mpe mokanda na biso ya ferritine elimbolaka fer oyo nzoto na yo ebombi.

Bilembo ya anémie mpe ya kozanga fer ezali nini?

Mbala mingi anémie eyaka malembe-malembe, yango wana bato mingi bamesanaka na kolemba. Anémie moke ekoki kobimisa bilembo ata moko te.

Bilembo oyo emonanaka mingi:

  • kolemba mpe kozanga makasi
  • mpema ekuti, mingi mingi ntango ozali kosala makasi
  • koyoka motema ezali kobeta makasi (palpitations)
  • loposo ya pembe-pembe koleka momesano
  • mpasi ya moto

Bilembo ya kozanga fer oyo emonanaka mingi te:

  • koyoka lokola eloko ezali kolela, kobeta to kosakisa na matoi (acouphènes)
  • bilei ezali na elengi ya kokamwa, to kowaya na nzoto
  • lolemo ezali kosala mpasi, to bampota oyo esalaka mpasi na nsuka ya mbebu
  • nsuki ekweyaka: nsuki mingi ekweyaka ntango ozali kotia peigne to kosukola yango
  • mposa ya kolia biloko oyo ezali bilei te, lokola glace to papier (pica)
  • komela ekomi mpasi
  • mbongwana ya manzaka, lokola manzaka oyo ezali lokola lutu
  • makolo ezangi kimia

Kozanga fer ekoki kobimisa ndambo ya bilembo oyo, lokola kolemba mpe nsuki kokweya, ata liboso hémoglobine ekita.

Nini ebimisaka anémie ya kozanga fer?

  • Makila ya sanza mingi, moko ya bantina oyo emonanaka mingi koleka. Makila ya sanza mingi ekoki kosalisama, yango wana yebisa monganga na yo.
  • Zemi, ntango nzoto ezali na mposa ya fer mingi, mbala mingi elongo na fer moke mingi na bilei.
  • Makila oyo ebimaka na libumu to na misopo, oyo okoki komona te, oyo euti na:
    • ba nkisi ya mpasi ya anti-inflammatoire (AINS, lokola ibuprofène) mpe aspirine oyo ozwaka mbala na mbala
    • bampota na libumu (ulcère)
    • kovimba ya misopo to ya nzela ya bilei (œsophage)
    • kokoso (hémorroïdes)
    • mbala moke, cancer ya libumu to ya misopo
  • Bilei oyo ezali na fer moke, to maladi ya misopo oyo epekisaka nzoto ezwa fer.
  • Kobungisa makila na ndenge mosusu nyonso, ata kopesa makila mbala na mbala.

Epai ya mibali, mpe epai ya basi sima ya ménopause, kozanga fer kozanga ntina oyo emonani ezali ntina mpo monganga aluka soki makila ezali kobima na misopo, mbala mingi abandaka na analyse ya pete ya nyei.

Ba analyse nini emonaka anémie mpe ntina na yango?

  • NFS mobimba (CBC to FBC): emekaka hémoglobine mpe bonene ya globules rouges (MCV). Globules rouges ya mike elakisaka kozanga fer to trait thalassémique; ya minene elakisaka kozanga B12 to folates.
  • Ferritine: elakisaka fer oyo nzoto na yo ebombi. Na nse ya 15 ng/mL elakisi ete fer yango esili, mpe résultat ya na nse endimisaka kozanga fer. Ferritine ekoki komonana malamu ntango ya infection to ya inflammation, yango wana ba monganga ntango mosusu babakisaka ba analyse mosusu ya fer.
  • Vitamine B12 mpe folates, soki globules rouges ezali minene to soki ntina emonani polele te.
  • Analyse ya nyei mpo na koluka makila oyo emonanaka na miso te, soki ntina ya polele ya kozanga fer ezali te.
  • Analyse ya thalassémie, soki globules rouges na yo ezali mike kasi fer na yo ezali malamu, to soki thalassémie ezali na libota na yo. Mbala mingi bapesaka basi ya zemi dépistage.

Yebisa monganga soki osi obandi kozwa ba comprimés ya fer, mpo ebongolaka ba résultat.

Ndenge nini basalisaka yango, mpe yo okoki kosala nini?

  • Luka ntina liboso. Kosalisa makila ya sanza mingi, ulcère to esika mosusu makila ezali kobungama ezali na ntina ndenge moko na kozongisa fer.
  • Ba comprimés ya fer ezali lisalisi ya momesano mpo na anémie ya kozanga fer, mbala mingi mpo na basanza mingi mpo na kotondisa lisusu fer oyo nzoto ebombaka. Monganga na yo nde aponaka comprimé mpe ndenge ya kozwa yango. Kozwa yango elongo na bilei to mwa sima ya kolia ekoki kokitisa ba effets secondaires, mpe kopo ya jus ya orange ekoki kosalisa nzoto ezwa fer malamu.
  • Ba effets secondaires ekoki kozala constipation to pulupulu, mpasi ya libumu, koyoka lokola okosanza mpe nyei ya langi ya moindo koleka, oyo ezali ya momesano. Koba kozwa yango soki monganga na yo alobi likambo mosusu te.
  • Kobanda te ba comprimés ya fer soki osali analyse ya makila te. Soki anémie na yo euti na kozanga fer te, na ndakisa na trait thalassémique, fer ekosalisa te, mpe fer mingi koleka ekoki kosala mabe.
  • Bomba ba comprimés ya fer esika bana bakoki kokoma te. Fer mingi koleka ekoki koboma mwana moke.
  • Lia bilei oyo ezali na fer mingi: ndunda ya makasa ya langi ya vert makasi (lokola pondu mpe biteku-teku), madesu, lentilles mpe petits pois, mbuma ekauki lokola abricots mpe raisins secs, mosuni, mpe ba céréales to mampa oyo babakisi fer.
  • Thé, café mpe miliki epekisaka nzoto ezwa fer malamu, yango wana mela yango kati ya ntango ya kolia (mosika na bilei), kasi te elongo na bilei ya fer mingi to ba comprimés.
  • Meka lisusu ndenge bayebisi yo: ba monganga mbala mingi bazongelaka NFS sima ya poso mwa moke mpo na komona soki lisalisi ezali kosala.

Ntango nini ya kokende epai ya monganga

Zwa rendez-vous

  • Kolemba, mpema ekuti, loposo ya pembe-pembe to palpitations koleka poso mwa moke: kende epai ya monganga ya libota (médecin généraliste) na kati ya poso moko kino mibale mpo na NFS mpe ferritine.
  • Hémoglobine na nse ya 10 g/dL na rapport, to na nse koleka analyse na yo ya kala: kende epai ya monganga ya médecine générale na kati ya poso moko mpo na koluka ntina.
  • Kozanga fer epai ya mobali, to epai ya mwasi sima ya ménopause, kozanga ntina ya polele: kende epai ya monganga ya libota na kati ya poso mibale, mpo atala soki makila ezali kobima na misopo.
  • Ozali na zemi mpe olembi, mpema ekuti to loposo ya pembe-pembe: yebisa sage-femme to monganga na yo na kati ya poso moko.
  • Makila ya sanza mingi oyo esilisaka yo makasi nyonso to oyo ozali kokoka kobatela te: kende epai ya monganga ya libota na kati ya poso mwa moke, mpo ekoki kosalisama.
  • Komela ekomi mpasi, mpe ezali likambo ya sika: kende epai ya monganga ya libota na kati ya poso moko.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto azali na:

  • mpasi na ntolo, mpema ekuti ata ntango afandi kimia, to kokweya (kobungisa makanisi)
  • nyei ya moindo lokola goudron, to makila mingi na nyei, mingi mingi elongo na moto kobaluka to kokweya
  • kosanza makila to eloko oyo ekokani na mfufu ya café
  • mwana oyo amelaki ba comprimés ya fer

Mingi ya anémie eyaka malembe mpe ebikaka malamu soki ntina emonani. Bilembo oyo ezali kaka oyo ekoki kozela te.

Olembi ntango nyonso, mpe oyebi te mpo na nini? Solola na biso.

Saluvo eyokaka ndenge ozali koyoka, na maloba na yo mpe na lokota na yo, etunaka mituna oyo ebongi, mpe eyebisaka yo monganga nini ya kotala mpe na ntango nini. Osi ozali na rapport ya NFS to ya ferritine? Elimbolaka motango moko na moko.

Tuna mpo na bilembo na ngai

Ebandeli ezali ofele. Limbola oyo ozali koyoka na maloba na yo mpe na lokota na yo.

Mituna bato batunaka

  • Mbala mingi kolemba mpe kozanga makasi, sima mpema ekuti ntango ozali kosala makasi, koyoka motema ezali kobeta makasi, loposo ya pembe-pembe mpe mpasi ya moto. Lokola anémie eyaka malembe-malembe, bato mingi bamesanaka na kolemba mpe bayebaka yango kaka na analyse ya makila. Anémie moke ekoki kobimisa bilembo ata moko te.

  • Kozanga fer ebimisaka bilembo ya momesano ya anémie, lokola kolemba, mpema ekuti mpe loposo ya pembe-pembe, mpe ntango mosusu bilembo na yango moko: manzaka oyo ebukanaka noki to ezali lokola lutu, nsuki ekweyaka, lolemo ezali kosala mpasi, bampota na nsuka ya mbebu, makolo ezangi kimia, koyoka eloko ezali kolela na matoi mpe mposa ya kolia glace to biloko mosusu oyo ezali bilei te. Analyse ya ferritine endimisaka yango.

  • Organisation mondiale de la Santé (OMS) etalaka anémie lokola hémoglobine na nse ya 13 g/dL epai ya mibali mpe na nse ya 12 g/dL epai ya basi. Na zemi, ezali na nse ya 11 g/dL na trimestre ya liboso mpe ya misato, mpe na nse ya 10,5 g/dL na trimestre ya mibale. Ba labo bakomaka ndelo na bango moko, yango wana kokanisa na ndelo oyo ekomami na rapport na yo.

  • Mbala mingi kozanga fer oyo euti na makila ya sanza mingi to na zemi, mpe ntango mosusu bilei oyo ezali na fer moke. Kozanga vitamine B12 to folates, trait thalassémique, maladi ya ntango molai mpe kobungisa makila na misopo ekoki mpe kobimisa yango. Makila ya sanza mingi ekoki kosalisama, yango wana ebongi koyebisa monganga na yo.

  • Anémie moke mbala mingi ezali likama te, mpe esalisamaka malamu mpenza. Anémie makasi to oyo esalisami te ekoki kopesa motema mosala makasi, kobimisa motema oyo ebetaka noki to motema oyo elembi (insuffisance cardiaque), komatisa likama ya ba infection, mpe kobimisa mikakatano na zemi. Ntina mpe ezali na ntina: anémie oyo euti na makila oyo ebimaka na nkuku na misopo esengeli komonana. Mpasi na ntolo, kokweya (kobungisa makanisi) to mpema ekuti ata ntango ofandi kimia esengeli lisalisi ya urgence.

  • Bato mingi bayokaka malamu na kati ya poso mwa moke sima ya kobanda ba comprimés ya fer, mpe hémoglobine mbala mingi emataka na ba poso oyo elandi. Mbala mingi bakobaka ba comprimés mpo na basanza mingi mpo na kotondisa lisusu fer oyo nzoto ebombaka, yango wana kotika te ntango obandi koyoka malamu. Monganga na yo akozongela NFS mpo na kotala.

  • Ndunda ya makasa ya langi ya vert makasi, madesu, lentilles mpe petits pois, mbuma ekauki lokola abricots, pruneaux mpe raisins secs, mosuni, mpe ba céréales to mampa oyo babakisi fer. Vitamine C, lokola na jus ya orange, esalisaka nzoto ezwa fer, kasi thé, café mpe miliki epekisaka yango, yango wana mela yango kati ya ntango ya kolia (mosika na bilei). Soki osi ozali na anémie, bilei kaka ekoki kokoka te.

  • Te. Kolemba ezali na bantina mingi, mpe soki anémie na yo euti na kozanga fer te, lokola na trait thalassémique to kozanga B12, fer ekosalisa te mpe fer mingi koleka ekoki kosala mabe. NFS mpe analyse ya ferritine elakisaka soki ozali na mposa na yango. Bomba ba comprimés nyonso ya fer esika bana bakoki kokoma te: fer mingi koleka ekoki koboma mwana moke.

  • Kozanga fer elimboli ete fer oyo nzoto na yo ebombi ezali moke, mpe ferritine na nse nde elakisaka yango. Anémie elimboli ete hémoglobine na yo ezali na nse. Kozanga fer eyaka liboso: fer oyo ebombami ezali kosila, mpe kaka ntango esili nde hémoglobine ekitaka. Bongo okoki kozanga fer, mpe koyoka kolemba, atako hémoglobine na yo ezali malamu.

  • Trait thalassémique, to kozala porteur ya thalassémie, ezali mbongwana oyo euti na baboti oyo esalaka ete globules rouges ekoma mike koleka momesano. Mbala mingi ebimisaka mikakatano ya nzoto te, atako ekoki kobimisa anémie moke oyo esengeli lisalisi te. Soki mibali na mwasi nyonso mibale bazali porteurs, mwana akoki kobotama na thalassémie, yango wana ebongi kosala analyse liboso ya zemi, mingi mingi soki bauti na Asie ya sud, Moyen-Orient, Chine, Asie ya sud-est to Méditerranée.

  • Iyo, kozanga fer ekoki: okoki komona ete nsuki mingi ekweyaka ntango ozali kotia peigne to kosukola yango. Kokweya ya nsuki ezali mpe na bantina mosusu mingi, lokola mikakatano ya thyroïde, stress mpe ba hormone. NFS mpe analyse ya ferritine ezali analyse ya liboso ya mayele, mpe mbala mingi nsuki ezongaka ntango fer ezongi malamu.

  • Nyei ya langi ya moindo koleka, ata moindo mpenza, ezali effet secondaire ya ba comprimés ya fer oyo emonanaka mingi mpe ezali ya momesano. Kasi nyei ya moindo, oyo ekangamaka lokola goudron, liboso obanda kozwa fer, to elongo na moto kobaluka, kokweya (kobungisa makanisi) to mpasi ya libumu, ekoki kozala elembo ya makila oyo ebimaka na libumu to na misopo, mpe esengeli lisalisi ya monganga na lombangu.

  • Ezalaka mingi, mpo nzoto ezali na mposa ya fer mingi na ntango ya zemi. Anémie ezali hémoglobine na nse ya 11 g/dL na trimestre ya liboso mpe ya misato, mpe na nse ya 10,5 g/dL na trimestre ya mibale. Sage-femme to monganga na yo atalaka NFS na yo na ntango ya zemi. Yebisa bango soki oyoki kolemba mingi, mpema ekuti to lokola okokweya, mpe zwa kaka ba complément oyo bango batindi yo.

Ba analyse oyo esalisaka

Blog

Bisika sango euti

  1. NHS: Iron deficiency anaemia
  2. NHS: Thalassaemia
  3. NHS: Thalassaemia carriers
  4. WHO: Guideline on haemoglobin cutoffs to define anaemia (2024)

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.