Bilembo ya jaunisse (ictère): miso mpe loposo ya jaune epai ya bakolo mpe bébé, ntina na yango, mpe ntango nini ekoki kozela te

Mpembe ya miso ekomi jaune, loposo ya jaune, masuba ya molili? Jaunisse ezali elembo, bokono yango moko te. Tala oyo elakisi epai ya bakolo mpe epai ya bébé oyo babotami sika, mpe na ntango nini osengeli koluka lisalisi.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Bilembo ya jaunisse (ictère) ezali nini?

Jaunisse ekomisaka mpembe ya miso mpe loposo jaune. Ekoki mpe kopesa démangeaisons ya loposo, masuba ya molili mpe nyei ya pâle koleka ndenge ya momesano. Na loposo ya brun to ya moindo, jaune emonanaka pete koleka na mpembe ya miso. Epai ya moto mokolo esengeli ntango nyonso rendez-vous ya mbangu epai ya monganga ya libota (médecin généraliste); epai ya bébé oyo abotami sika emonanaka mingi mpe mbala mingi ezali na likama te, kasi bilembo mosusu ezali urgence.

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Pembeni na pembeni

Jaunisse epai ya bakolo to epai ya bébé oyo babotami sika

Langi moko ya jaune elakisi makambo ekeseni mpenza na mibu ekeseni. Epai ya bakolo ezali elembo ya kokebisa oyo esengeli ntango nyonso kotalama; epai ya bébé oyo babotami sika emonanaka mingi mpe mbala mingi esilaka yango moko. Tala bokeseni oyo emonanaka mingi.

Oyo ozali komonaBakoloBébé oyo babotami sika
Emonanaka mingi?Emonanaka mingi te; esengeli ntango nyonso mongangaEmonanaka mingi, mpe mbala mingi ezali na likama te
Ntina oyo emonanaka mingiMakambo ya libale lokola hépatite to masanga, mabanga na vésicule biliaire (calculs biliaires), pancréas, to bokono ya makilaLibale ya bébé ebandi naino kosala malamu nyonso te
Ntango emonanakaNtango nyonso, mbala mosusu sima ya mikolo mwa moke ya koyoka nzoto malamu teEmonanaka mingi koleka pene na mikolo 3 sima ya kobotama; mbala mingi esilaka na pene na poso 2
Esika ya kotalaMpembe ya miso, sima loposoElongi mpe motó liboso, sima nzoto; na nse ya lolemu mpe na kati ya matama
Bilembo mosusuDémangeaisons ya loposo, masuba ya molili, nyei ya pâleMasuba ya jaune makasi to ya brun, nyei ya pâle lokola crème, mpongi koleka ndenge ya momesano, azali kolia (komela mabele) malamu te
Nini ya kosalaZwa rendez-vous ya mbangu epai ya monganga ya libota to luka toli ya monganga na mbangu leloYebisa sage-femme to monganga; bilembo mosusu esengeli lisalisi ya urgence
LisalisiKosalisa ntina na yangoMbala mingi esengeli te; mbala mosusu lisalisi na mwinda (photothérapie)

Jaune ekoki kozala pasi komona na loposo ya brun to ya moindo. Epai ya bakolo, tala mpembe ya miso na pole ya moi; epai ya bébé, finya malembe zolo to mbunzu na pole ya malamu mpe tala na nse ya lolemu.

Liste ya bilembo ya jaunisse (bakolo)

Pona oyo etali moto mokolo oyo ozali komitungisa mpo na ye. Karte ekolakisa soki maponi ezali mingi mingi bilembo ya jaunisse yango moko to bilembo oyo ekoki kolakisa ntina na yango. Mpo na bébé oyo abotami sika, tala eteni oyo etali bébé na nse. Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika mosusu.

Liste ya bilembo ya jaunisse (bakolo)

0 na 12 bilembo eponami

Bilembo ya jaunisse0/5
Bilembo ya ntina na yango0/7

Pona eloko nyonso oyo etali moto mokolo oyo ozali komitungisa mpo na ye.

Liste oyo etiaka bilembo na lolenge moko mpo na monganga na yo. Ekoki koyeba ntina ya jaunisse te: esengeli ba examens ya makila mpe mbala mosusu échographie. Jaunisse epai ya moto mokolo esengeli ntango nyonso monganga.

Jaunisse (ictère) ezali nini, mpe nini ememaka yango?

Jaunisse (ictère) ezali ntango loposo to mpembe ya miso ekomi jaune. Esalemaka ntango eloko moko ya jaune oyo babengi bilirubine (bilirubin) ebakisami na nzoto.

Bilirubine ebimaka ntango nzoto ezali kobuka ba globules rouges ya kala. Libale (foie) mbala mingi elongolaka yango na kati ya bile, oyo etambolaka na ba nzela ya bile (canaux biliaires) kino na misopo. Jaunisse elakisi ete eloko moko na nzela wana ezali kosala malamu te:

  • Ba globules rouges ezali kobukana noki mingi, na ndakisa na anémie hémolytique to drépanocytose
  • Libale: hépatite (ba infections ya virus lokola hépatite A, B, C to E), bokono ya libale oyo euti na masanga, mpe nkisi mosusu
  • Ba nzela ya bile ekangami: mabanga na vésicule biliaire (calculs biliaires), mpe makambo ya pancréas lokola pancréatite

Jaunisse ezali elembo, bokono yango moko te, mpe epai ya bakolo ekoki kozala elembo ya likambo makasi, yango wana esengeli ntango nyonso monganga. Epai ya bébé oyo babotami sika, emonanaka mingi mpe mbala mingi ezali na likama te (tala na nse).

Bilembo ya jaunisse ezali nini?

  • mpembe ya miso ekomi jaune
  • loposo ya jaune
  • démangeaisons ya loposo
  • masuba ya molili mpe nyei ya pâle koleka ndenge ya momesano

Na loposo ya brun to ya moindo, loposo ya jaune ekoki kozala pasi komona, kasi mpembe ya miso ekomonana jaune. Tala yango na pole ya moi.

Bilembo mosusu etali ntina na yango:

  • hépatite: fièvre, kolemba, kozanga nzala, koyoka lokola okosanza mpe kozanga kimia na libumu, mbala mingi na mikolo liboso ya jaune kobima
  • mabanga na vésicule biliaire: mpasi na ngambo ya likolo ya mobali ya libumu, mbala mosusu elongo na fièvre makasi
  • bokono ya libale ya ntango molai: kolemba, libumu to makolo kovimba, kozwa ba bleus noki

Mokanda na biso ya mafuta na libale elimbolaka bilembo ya libale oyo ebebi na ntango molai.

Hépatite A mpe E: ntina oyo emonanaka mingi ya jaunisse

Hépatite A mpe hépatite E ezali ba infections ya virus ya libale oyo epalanganaka mingi mingi na nzela ya bilei to mai oyo ezali na bosoto ya nyei ya moto oyo azali na infection. Emonanaka mingi na bisika oyo mai ya peto mpe bopeto (ba WC, kolongola bosoto) ezali moke.

  • Hépatite A: bilembo mbala mingi ebandaka mikolo 14 kino 28 sima ya kozwa infection, na fièvre, kolemba, kozanga nzala, pulupulu (diarrhée), koyoka lokola okosanza, kozanga kimia na libumu, masuba ya molili mpe jaunisse. Bana mike mbala mingi bazalaka na bilembo te. Pene na bato nyonso babikaka malamu nyonso, atako ekoki kozwa ba poso to ba sanza.
  • Hépatite E: bilembo ebandaka poso 2 kino 10 sima ya kozwa infection, mpe mbala mingi esilaka na kati ya poso 2 kino 6.
  • Zemi: hépatite E ezali likama mingi koleka na ntango ya zemi, mingi mingi na ndambo ya mibale mpe ya misato ya zemi (trimestres), ntango ekoki kopesa libale oyo esalaka lisusu te (insuffisance hépatique). Mwasi ya zemi oyo azali na jaunisse asengeli lisalisi ya mbangu mokolo kaka wana.

Nkisi moko ya sikisiki ezali te mpo na moko na yango; kopema, komela mai mingi mpe koboya masanga esalisaka libale kobika. Tuna monganga liboso ya komela nkisi nyonso, ata paracétamol, to nkisi ya minzete, ntango ozali na hépatite.

Kobatela: mai ya peto ya komela (boya mai mpe glaçons oyo oyebi te soki ezali ya peto), kosukola maboko na savon liboso ya kolia mpe sima ya WC, mpe bopeto ya bilei. Vaccin ya hépatite A ezali na likama te mpe esalaka malamu, uta mobu 1. Vaccin ya hépatite E endimami kaka na bisika mwa moke.

Jaunisse epai ya bébé oyo babotami sika: nini ezali ya momesano mpe ntango nini ya koluka lisalisi

Jaunisse emonanaka mingi epai ya bébé oyo babotami sika mpe mbala mingi ezali na likama te. Libale ya bébé oyo abotami sika ebandi naino kosala malamu nyonso te, yango wana bilirubine ebakisamaka mwa ntango. Jaune mbala mingi emonanaka mingi koleka pene na mikolo 3 sima ya kobotama, mpe mbala mingi ezwaka pene na poso 2 mpo na kosila.

Esika ya kotala: jaune mbala mingi ebandaka na elongi mpe na motó mpe ekoki kopalangana na nzoto. Tala mpembe ya miso, na nse ya lolemu mpe na kati ya matama. Na loposo ya brun to ya moindo, finya malembe zolo to mbunzu ya bébé na pole ya malamu mpe tala langi ntango ozali kolongola mosapi.

Oyo ozali komonaNini ya kosala
Loposo to miso ya jaune epai ya bébé oyo azali na nse ya ngonga 24Lisalisi ya urgence sikoyo
Mpongi makasi mpenza to ezali pasi kolamwisa ye, azali kolia (komela mabele) te, nzoto ya bolembu to ekangami makasi, nzoto ezali kobeta-beta (convulsions), ba couches ezali mai te, to azali kopema na pasiLisalisi ya urgence sikoyo
Molunge ya nzoto ya 38°C to koleka, to ya 36°C to na nseLisalisi ya urgence sikoyo
Okanisi ete bébé na yo azali na jaunisse, to jaunisse oyo bayebi ezali kobonga teYebisa sage-femme to monganga na yo lelo
Masuba ya jaune makasi to ya brun, to nyei ya pâle lokola crèmeYebisa sage-femme to monganga na yo lelo, mpe bomba ndambo ya nyei (échantillon)

Koleisa: leisa bébé na yo mbala na mbala, pene na mbala 8 kino 12 na mokolo, mpe lamwisa bébé oyo azali na mpongi mpo na kolia. Lisalisi, soki esengeli, mbala mingi ezali lisalisi na mwinda (photothérapie), mbala mingi pene na ngonga 48; mbala moke mpenza esengeli kopesa makila (transfusion) to nkisi na mosisa. Batalaka bébé pamba te bilirubine ya likolo mingi mpenza ekoki, mbala moke mpenza, kobebisa bongo.

Ba examens nini etalaka jaunisse?

  • Examen ya makila ya bilirubine: emekaka bilirubine totale, mpe mbala mingi ndambo ya "directe" (conjuguée) mpe ya "indirecte" (non conjuguée), oyo esalisaka koyeba esika likambo ezali. Ba valeurs normales ekeseni na laboratoire na laboratoire, yango wana kokanisa na valeur oyo ekomami na rapport na yo. Epai ya bébé oyo babotami sika, mbala mosusu batalaka bilirubine liboso na mwinda oyo batiaka na loposo.
  • Ba examens mosusu ya makila ya libale, lokola ALT, AST mpe phosphatase alcaline.
  • Numération formule sanguine (NFS, CBC), mpo na koluka soki ba globules rouges ezali kobukana noki mingi.
  • Ba examens ya hépatite A, B, C mpe E.
  • Échographie ya libale, ya vésicule biliaire mpe ya ba nzela ya bile, mpo na koluka mabanga to eloko oyo ekangi nzela.

Syndrome ya Gilbert ezali likambo oyo emonanaka mingi mpe ezali na likama te, oyo euti na libota, oyo bilirubine emataka mwa moke, mbala mingi na ntango ya bokono to ya kokila bilei (jeûne), mpe ekomisaka miso jaune mwa moke. Monganga akoki kondimisa yango na ba examens ya makila.

Basalisaka jaunisse ndenge nini?

Basalisaka jaunisse na kosalisa ntina na yango:

  • hépatite ya virus A to E mbala mingi ebikaka yango moko na kopema mpe komela mai mingi, elongo na ba examens ya makila mpo na kotala soki libale ezali kobika
  • mabanga na vésicule biliaire to eloko mosusu oyo ekangi nzela ekoki kosenga lisalisi ya monganga (procédure) to opération mpo na kofungola ba nzela ya bile
  • bokono ya libale oyo euti na masanga esengeli kotika masanga, elongo na lisalisi ya minganga
  • nkisi oyo ememi yango ekoki kosengela kotikama, kasi kaka soki monganga ayebisi
  • jaunisse ya bébé oyo abotami sika mbala mingi esengeli lisalisi te, to lisalisi na mwinda

Ntango ozali na jaunisse:

  • boya masanga mobimba
  • tuna monganga to pharmacien liboso ya komela nkisi nyonso, ata paracétamol, mpe liboso ya nkisi nyonso ya minzete to ya bonkoko, pamba te mosusu ekoki kobebisa libale
  • mela mai mingi mpe lia bilei ya pete ntango okoki

Nkisi moko ya ndako te esalisaka jaunisse yango moko. Nkisi nini, mpe boni, ezali mokano ya monganga na yo.

Ntango nini ya kokende epai ya monganga

Zwa rendez-vous

  • Loposo ya jaune to mpembe ya miso ya jaune epai ya moto mokolo: zwa rendez-vous ya mbangu epai ya monganga ya libota (médecin généraliste) to luka toli ya monganga na mbangu lelo.
  • Ozali na zemi mpe loposo to miso na yo ekomi jaune: luka lisalisi ya mbangu lelo.
  • Bébé oyo abotami sika, oyo aleki ngonga 24 mpe azali jaune, to jaunisse oyo bayebi ezali kobonga te: yebisa sage-femme to monganga na yo lelo.
  • Bébé oyo azali na masuba ya jaune makasi to ya brun, to nyei ya pâle lokola crème: yebisa sage-femme to monganga na yo lelo, mpe bomba ndambo ya nyei.
  • Ozali kobika na hépatite: zonga mpo na ba examens ya makila mbala boni monganga na yo ayebisi yo, mpe boya masanga.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto azali na:

  • jaunisse elongo na makanisi kobulungana, mpongi makasi, to ezali pasi kolamwisa ye
  • jaunisse elongo na kosanza makila, to nyei ya moindo to lokola godron
  • jaunisse elongo na mpasi makasi ya libumu mpe fièvre makasi to kolenga na malili
  • bébé oyo azali na nse ya ngonga 24 mpe azali jaune, to bébé ya jaunisse oyo azali na mpongi makasi mpenza, azali kolia te, nzoto ya bolembu to ekangami makasi, ba couches ezali mai te, to molunge ya nzoto ya 38°C to koleka to ya 36°C to na nse

Jaunisse epai ya bébé oyo abotami sika mbala mingi ezali na likama te, kasi epai ya moto mokolo esengeli ntango nyonso monganga mokolo kaka wana. Bilembo oyo ekoki kozela te. Kokumba motuka yo moko te.

Miso ya jaune, to résultat ya bilirubine oyo ososoli te? Solola na biso.

Saluvo eyokaka bilembo na yo na maloba na yo mpe na lokota na yo, etalaka liboso bilembo ya likama, mpe eyebisaka yo monganga nini ya kotala mpe na ntango nini. Osi ozali na ba examens ya makila ya libale? Elimbolaka motuya nyonso, ata bilirubine.

Tuna mpo na bilembo na ngai

Ebandeli ezali ofele. Limbola oyo ozali koyoka na maloba na yo mpe na lokota na yo.

Mituna bato batunaka

  • Mbala mingi mpembe ya miso ekomi jaune, sima loposo. Démangeaisons ya loposo, masuba ya molili mpe nyei ya pâle ekoki koya elongo na yango. Na hépatite, fièvre, kolemba, kozanga nzala mpe koyoka lokola okosanza mbala mingi eyaka mikolo mwa moke liboso ya jaune. Na loposo ya brun to ya moindo, tala mpembe ya miso na pole ya moi.

  • Epai ya bakolo ekoki kozala: jaunisse ezali elembo ete eloko moko ezali kobebisa libale, ba nzela ya bile to makila, mpe ntina mosusu ezali makasi. Zwa ntango nyonso rendez-vous ya mbangu epai ya monganga ya libota mokolo kaka wana. Epai ya bébé oyo babotami sika, jaunisse emonanaka mingi mpe mbala mingi ezali na likama te, kasi bilembo mosusu esengeli lisalisi ya urgence.

  • Ntina oyo emonanaka mingi ezali hépatite ya virus (A, B, C to E), bokono ya libale oyo euti na masanga, mabanga na vésicule biliaire oyo ekangi ba nzela ya bile, pancréatite, nkisi mosusu, mpe bokono oyo ba globules rouges ebukanaka noki mingi, lokola drépanocytose. Syndrome ya Gilbert epesaka jaune mwa moke oyo ezali na likama te. Ba examens ya makila mpe échographie emonisaka ntina.

  • Jaunisse yango moko ekangaka bato te, kasi ntina na yango mosusu ekangaka. Hépatite A mpe E epalanganaka na nzela ya bilei to mai oyo ezali na bosoto ya nyei ya moto oyo azali na infection, yango wana sukola maboko malamu na savon sima ya WC mpe liboso ya kolia to kolamba, mpe mela mai ya peto.

  • Ee, emonanaka mingi mpe mbala mingi ezali na likama te, pamba te libale ya bébé oyo abotami sika ebandi naino kosala malamu nyonso te. Mbala mingi emonanaka mingi koleka pene na mikolo 3 sima ya kobotama mpe esilaka na kati ya pene na poso 2. Yebisa sage-femme to monganga na yo soki okanisi ete bébé na yo azali na yango, mpe luka lisalisi ya urgence mpo na bilembo ya likama.

  • Mbala mingi ezwaka pene na poso 2 mpo na kosila. Yebisa sage-femme to monganga na yo soki ezali kobonga te to ezali kobeba, to soki masuba ya bébé na yo ezali jaune makasi to brun to nyei ezali pâle lokola crème. Koleisa ye mbala na mbala, pene na mbala 8 kino 12 na mokolo, esalisaka.

  • Luka lisalisi ya urgence sikoyo soki bébé oyo azali na nse ya ngonga 24 azali jaune, to soki bébé ya jaunisse azali na mpongi makasi mpenza to ezali pasi kolamwisa ye, azali kolia te, nzoto ya bolembu to ekangami makasi, nzoto ezali kobeta-beta, ba couches ezali mai te, azali kopema na pasi, to azali na molunge ya nzoto ya 38°C to koleka, to ya 36°C to na nse.

  • Ba valeurs normales ekeseni na laboratoire na laboratoire, yango wana kokanisa résultat na yo na valeur oyo ekomami na rapport na yo. Minganga batalaka bilirubine totale mpe mbala mingi ndambo na yango ya directe mpe ya indirecte, elongo na ba examens mosusu ya libale mpe numération formule sanguine, mpo na koyeba ntina. Résultat oyo emati esengeli monganga alimbola yango.

  • Bilei ya sikisiki mpo na jaunisse ezali te. Mela mai mingi, lia bilei ya pete oyo elambami sika ntango okoki, tala ete mai na yo ezali ya peto, mpe boya masanga mobimba. Tuna monganga liboso ya komela nkisi nyonso to nkisi ya minzete, pamba te mosusu ekoki kobebisa libale.

  • Mpembe ya miso mbala mingi emonisaka jaune liboso, mpe na loposo ya brun to ya moindo ekoki kozala kaka esika oyo emonanaka pete. Miso ya jaune mwa moke ekoki mpe koya na syndrome ya Gilbert, likambo oyo emonanaka mingi mpe ezali na likama te. Ata bongo, miso ya jaune epai ya moto mokolo esengeli rendez-vous ya mbangu epai ya monganga ya libota mpo na koyeba ntina.

  • Ekoki kozala. Hépatite E ezali likama mingi koleka na ntango ya zemi, mingi mingi na ndambo ya mibale mpe ya misato ya zemi (trimestres), mpe makambo mosusu ya libale oyo etali zemi ekoki mpe kopesa jaunisse. Soki ozali na zemi mpe loposo to miso na yo ekomi jaune, luka lisalisi ya mbangu mokolo kaka wana.

  • Etali ntina na yango. Hépatite A epesaka bobateli (immunité) mpo na bomoi mobimba soki obiki. Mabanga na vésicule biliaire ekoki kozongisa jaunisse mbala na mbala kino basalisi yango. Syndrome ya Gilbert ekoki kozongisa jaune mwa moke na ntango ya bokono, ya stress to ya kokila bilei. Bokono ya libale oyo ekobaka ekoki kozongisa jaunisse soki ebebi koleka.

  • Vaccin ezali te mpo na jaunisse yango moko, kasi okoki kozwa vaccin mpo na ntina mosusu. Vaccin ya hépatite A, oyo ezali na likama te mpe esalaka malamu, ezali uta mobu 1. Vaccin ya hépatite E endimami kaka na bisika mwa moke. Mai ya peto, kosukola maboko mpe bopeto ya bilei ebatelaka na nyonso mibale.

Ba analyse oyo esalisaka

Blog

Bisika sango euti

  1. NHS: Jaundice
  2. NHS: Jaundice in babies
  3. MedlinePlus: Bilirubin blood test
  4. WHO fact sheet: Hepatitis A
  5. WHO fact sheet: Hepatitis E

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.