Jaunisse (ictère) ezali ntango loposo to mpembe ya miso ekomi jaune. Esalemaka ntango eloko moko ya jaune oyo babengi bilirubine (bilirubin) ebakisami na nzoto.
Bilirubine ebimaka ntango nzoto ezali kobuka ba globules rouges ya kala. Libale (foie) mbala mingi elongolaka yango na kati ya bile, oyo etambolaka na ba nzela ya bile (canaux biliaires) kino na misopo. Jaunisse elakisi ete eloko moko na nzela wana ezali kosala malamu te:
- Ba globules rouges ezali kobukana noki mingi, na ndakisa na anémie hémolytique to drépanocytose
- Libale: hépatite (ba infections ya virus lokola hépatite A, B, C to E), bokono ya libale oyo euti na masanga, mpe nkisi mosusu
- Ba nzela ya bile ekangami: mabanga na vésicule biliaire (calculs biliaires), mpe makambo ya pancréas lokola pancréatite
Jaunisse ezali elembo, bokono yango moko te, mpe epai ya bakolo ekoki kozala elembo ya likambo makasi, yango wana esengeli ntango nyonso monganga. Epai ya bébé oyo babotami sika, emonanaka mingi mpe mbala mingi ezali na likama te (tala na nse).

