ချီကွန်ဂွန်ညာ (chikungunya) ဆိုတာ ပိုးရှိတဲ့ Aedes ခြင် (ခြင်ကျား) ကိုက်ခြင်းကနေ ကူးစက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ် ပိုးဝင်မှု ဖြစ်ပါတယ်။ သွေးလွန်တုပ်ကွေး (dengue) နဲ့ Zika ကို ကူးစက်စေတဲ့ ခြင်တွေနဲ့ အတူတူပါပဲ။ ဒီခြင်တွေက အဓိကအားဖြင့် နေ့ဘက်မှာ ကိုက်ပါတယ်။ ထိတွေ့ခြင်း၊ ချောင်းဆိုးခြင်း ဒါမှမဟုတ် အစားအစာ မျှစားခြင်းကနေ လူတစ်ယောက်ကနေ တစ်ယောက်ကို တိုက်ရိုက် မကူးပါဘူး။
ဒီနာမည်က 1952 ခုနှစ်မှာ ပထမဆုံး တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ တန်ဇန်းနီးယား (Tanzania) နိုင်ငံက Kimakonde ဘာသာစကားကနေ လာပြီး “ကွေးကောက်သွားခြင်း” (to become contorted) လို့ အဓိပ္ပာယ်ရပါတယ်- အဆစ်နာကြောင့် လူတွေ ခါးကုန်း ကိုယ်ကိုင်း ဖြစ်သွားနိုင်လို့ပါ။ အိန္ဒိယ (India) မှာ 1970 ပြည့်လွန်နှစ်တွေကတည်းက ကြီးမားတဲ့ ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုတွေ မှတ်တမ်းတင်ခဲ့ပြီး အခုဆိုရင် အာရှ (Asia)၊ အာဖရိက (Africa)၊ ဥရောပ (Europe) နဲ့ အမေရိကတိုက် (the Americas) က နိုင်ငံ 110 ကျော် မှာ တွေ့ရှိနေပါပြီ။
လူအများစုက သူ့အလိုလို ပြန်ကောင်းလာပါတယ်။ ပြင်းထန်စွာ နေမကောင်းဖြစ်ခြင်းနဲ့ သေဆုံးခြင်းက ရှားပါးပါတယ်၊ ဒါပေမဲ့ အဆစ်နာက ရက်သတ္တပတ်များစွာ ဒါမှမဟုတ် လပေါင်းများစွာ လှုပ်ရှားရ ခက်အောင် ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

