အဆုတ်ရောင်ရောဂါ (နမိုးနီးယား၊ pneumonia) ဆိုတာ အဆုတ်ကို ရောင်ရမ်းစေတဲ့ ပိုးဝင်ရောဂါ ဖြစ်ပါတယ်။ အဆုတ်အတွင်းပိုင်းက လေအိတ် သေးသေးလေးတွေထဲမှာ အရည် ဒါမှမဟုတ် ပြည် ပြည့်လာလို့ သွေးထဲကို အောက်ဆီဂျင် ရောက်ဖို့ ပိုခက်လာပါတယ်။ အဆုတ် တစ်ဖက် ဒါမှမဟုတ် နှစ်ဖက်စလုံးကို ထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
ဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းရင်းများ-
- ဘက်တီးရီးယား၊ အများဆုံးက Streptococcus pneumoniae (pneumococcus)
- ဗိုင်းရပ်စ်၊ ဥပမာ တုပ်ကွေး၊ RSV နဲ့ COVID-19၊ ဒါတွေကြောင့် နောက်ပိုင်းမှာ ဘက်တီးရီးယားကြောင့် ဖြစ်တဲ့ အဆုတ်ရောင်ရောဂါလည်း ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်
- မှို၊ ဒါက ပိုနည်းပြီး ကိုယ်ခံအား အားနည်းသူတွေကို အဓိက ထိခိုက်ပါတယ်
- အစားအစာ၊ သောက်စရာ ဒါမှမဟုတ် အန်ဖတ်ကို အဆုတ်ထဲ ရှူသွင်းမိခြင်း (aspiration pneumonia)
ဒီရောဂါကို ဖြစ်စေတဲ့ ပိုးတွေက ချောင်းဆိုး၊ နှာချေတဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ အမှုန်အမွှားလေးတွေကနေ ကူးစက်ပါတယ်။ အဆုတ်ရောင်ရောဂါက အဖြစ်များပြီး ဘယ်သူမဆို ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် ကလေးငယ်တွေ၊ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ တခြား ကျန်းမာရေး ပြဿနာ ရှိသူတွေမှာ ပိုပြင်းထန်ပါတယ်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းမှာ ကလေးတွေ သေဆုံးရတဲ့ ပိုးဝင်ရောဂါ အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အကြီးဆုံး အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပြီး 2019 ခုနှစ်မှာ 5 နှစ်အောက် ကလေး 740,180 ဦးခန့် သေဆုံးခဲ့ပါတယ်။

