चिकनगुनियाका लक्षण: ज्वरो, लामो समय रहन सक्ने जोर्नी दुखाइ, र डेंगीभन्दा कसरी छुट्याउने

अचानक ज्वरो आएर जोर्नी यति दुखेको कि हिँडडुल गर्नै गाह्रो छ? चिकनगुनिया प्रायः कसरी अघि बढ्छ, जोर्नी दुखाइ किन महिनौंसम्म रहन सक्छ, र कुन औषधि खान सुरक्षित छ, यहाँ बुझ्नुहोस्।

अद्यावधिक · स्रोतहरू

छोटो जवाफ

चिकनगुनियाका लक्षण के-के हुन्?

चिकनगुनिया प्रायः लामखुट्टेले टोकेको 3 देखि 7 दिनपछि अचानक तेज ज्वरो र जोर्नी कडा दुख्नेबाट सुरु हुन्छ, प्रायः शरीरका दुवैतिरका उस्तै जोर्नीमा। टाउको दुखाइ, मांसपेशी दुखाइ, जोर्नी सुन्निने, बिमिरा र थकाइ सामान्य हुन्। धेरैजसो मानिस एक हप्तादेखि 10 दिनभित्र सन्चो महसुस गर्छन्, तर जोर्नी दुखाइ महिनौंसम्म रहन सक्छ।

यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।

तुलना

चिकनगुनिया र डेंगी: लामखुट्टेबाट सर्ने दुई ज्वरो कसरी फरक छन्

दुवैलाई एउटै एडिस (Aedes) लामखुट्टेले सार्छ, त्यसैले यी एउटै ठाउँमा धेरै देखिन्छन् र प्रायः उस्तै तरिकाले सुरु हुन्छन्। सामान्यतया देखिने फरक यी हुन्, तर रगत जाँचले मात्र यी दुईलाई छुट्याउन सक्छ।

तपाईंले के देख्नुहुन्छचिकनगुनियाडेंगी
लामखुट्टेएडिस (Aedes), जसले मुख्यतया दिउँसो टोक्छएडिस (Aedes), जसले मुख्यतया दिउँसो टोक्छ
लक्षण कहिले सुरु हुन्छन्प्रायः टोकेको 3 देखि 7 दिनपछिप्रायः टोकेको 4 देखि 10 दिनपछि
ज्वरोअचानक र तेज, प्रायः 39°C (102°F) भन्दा माथिअचानक र तेज, करिब 40°C (104°F), 2 देखि 7 दिनसम्म रहने
सामान्य दुखाइजोर्नी कडा दुख्ने, प्रायः दुवैतिरका उस्तै जोर्नीमा, कहिलेकाहीँ सुन्निएरकडा टाउको दुखाइ, आँखाको पछाडि दुखाइ, मांसपेशी र हड्डी दुखाइ
रक्तस्राव र प्लेटलेटरगत बग्ने कमै हुन्छप्लेटलेट प्रायः घट्छ; गिजा वा नाकबाट, वा बान्ता वा दिसामा रगत देखिनु खतराको संकेत हो
ज्वरो गएपछिजोर्नी दुखाइ हप्तौं, महिनौं वा त्यसभन्दा लामो समय रहन सक्छथकाइ हप्तौंसम्म रहन सक्छ; ज्वरो घट्दै जाँदा खतराका संकेत देखिन सक्छन्
कोही धेरै बिरामी पर्छविरलै; मुख्यतया नवजात शिशु र अरू स्वास्थ्य समस्या भएका वृद्धवृद्धाबिरामी पर्नेमध्ये करिब 20 जनामा 1 जना, दोस्रो पटक डेंगी हुँदा बढी
औषधिआफ्नै छुट्टै औषधि छैन; डेंगी होइन भन्ने पक्का नभएसम्म पारासिटामोलआफ्नै छुट्टै औषधि छैन; पारासिटामोल, आइबुप्रोफेन वा एस्पिरिन कहिल्यै होइन
जाँचपहिलो हप्तामा PCR, त्यसपछि एन्टिबडी (IgM) जाँचपहिलो 7 दिनमा NS1 एन्टिजेन वा PCR, दिन 3 पछि IgM एन्टिबडी

जिका (Zika), औलो (मलेरिया), टाइफाइड र अरू संक्रमणले पनि ज्वरोसँगै जीउ दुखाउन सक्छन्। यी धेरै हुने ठाउँमा ज्वरो आएमा रगत जाँच गराउनु राम्रो हुन्छ, र डाक्टरले प्रायः चिकनगुनिया र डेंगीको जाँच सँगै गर्छन्।

चिकनगुनियाका लक्षण चेकलिस्ट

तपाईंलाई जे भएको छ, त्यसमा टिक लगाउनुहोस्। कार्डले तपाईंका लक्षण चिकनगुनियाको पहिलो हप्तासँग मिल्छन्, त्यसपछि रहन सक्ने जोर्नी दुखाइसँग मिल्छन्, वा दुवैसँग, देखाउँछ। केही पनि सेभ हुँदैन, कतै पठाइँदैन।

चिकनगुनियाका लक्षण चेकलिस्ट

12 मध्ये 0 लक्षणमा टिक लगाइयो

पहिलो हप्ताका लक्षण0/7
लामो समय रहने जोर्नीका लक्षण0/5

तपाईंलाई जे भएको छ, त्यसमा टिक लगाउनुहोस्।

यो चेकलिस्टले तपाईंका लक्षणलाई डाक्टरका लागि एउटा ढाँचामा मिलाउँछ। यसले चिकनगुनिया निदान गर्न सक्दैन: रगत जाँचले मात्र चिकनगुनिया पक्का गर्छ, र डेंगी, जिका (Zika) र अरू संक्रमणले पनि उस्तै लक्षण ल्याउन सक्छन्।

चिकनगुनिया के हो, र यो कसरी सर्छ?

चिकनगुनिया संक्रमित एडिस (Aedes) लामखुट्टेले टोकेर सर्ने भाइरसको संक्रमण हो। डेंगी र जिका (Zika) सार्ने पनि यिनै लामखुट्टे हुन्। यिनले मुख्यतया दिउँसो टोक्छन्। यो छुँदा, खोक्दा वा खाना बाँडेर खाँदा एक व्यक्तिबाट अर्कोमा सिधै सर्दैन।

यो नाम तान्जानिया (Tanzania) को किमाकोन्डे (Kimakonde) भाषाबाट आएको हो, जहाँ यो पहिलो पटक 1952 मा भेटिएको थियो, र यसको अर्थ "बाङ्गिनु" वा "खुम्चिनु" (to become contorted) हो: जोर्नी दुखाइले मानिसलाई कुप्रो पारेर हिँड्न बाध्य बनाउन सक्छ। भारत (India) मा 1970 को दशकदेखि ठूला प्रकोप देखिएका छन्, र अहिले यो एसिया, अफ्रिका, युरोप र अमेरिका महादेश (the Americas) का 110 भन्दा बढी देशमा भेटिइसकेको छ।

धेरैजसो मानिस आफैं निको हुन्छन्। गम्भीर बिरामी हुने र मृत्यु हुने विरलै हुन्छ, तर जोर्नी दुखाइले हप्तौं वा महिनौंसम्म दैनिक काम गर्न गाह्रो बनाउन सक्छ।

चिकनगुनियाका लक्षण के-के हुन्?

लक्षण प्रायः टोकेको 3 देखि 7 दिनपछि (कहिलेकाहीँ 12 दिनसम्ममा) सुरु हुन्छन्, धेरैजसो अचानक। सबैभन्दा सामान्य दुई लक्षण ज्वरो र जोर्नी दुखाइ हुन्:

  • अचानक तेज ज्वरो, प्रायः 39°C (102°F) भन्दा माथि
  • जोर्नी कडा दुख्ने, प्रायः शरीरका दुवैतिरका उस्तै जोर्नीमा, धेरैजसो हात, नाडी, गोलीगाँठा र खुट्टामा
  • जोर्नी सुन्निने
  • टाउको दुखाइ र मांसपेशी दुखाइ
  • बिमिरा (छालामा दाग)
  • आँखा रातो हुने र दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुने, र थकाइ
कहिलेप्रायः के हुन्छ
टोकेको 3 देखि 7 दिनपछिज्वरो र जोर्नी दुखाइ सुरु हुन्छ, प्रायः अचानक
पहिलो 7 देखि 10 दिनज्वरो, जोर्नी दुखाइ, टाउको दुखाइ, बिमिरा; धेरैजसो मानिस एक हप्ताभित्र सन्चो हुन थाल्छन्
हप्तौं वा महिनौंपछिसम्मकतिपय मानिसमा जोर्नी दुखाइ, जोर्नी कडा हुने र सुन्निने फेरि-फेरि आउन-जान सक्छ

जोर्नी धेरै नदुखेमा चिकनगुनिया यति हल्का हुन सक्छ कि यसलाई रुघाखोकी वा अर्को ज्वरो ठानिन सक्छ।

चिकनगुनियाको जोर्नी दुखाइ कति समयसम्म रहन्छ?

धेरै मानिसमा जोर्नी दुखाइ केही दिन वा हप्ताभित्र कम हुन्छ। कतिपयमा भने यो महिनौंसम्म, र कहिलेकाहीँ वर्षौंसम्म रहन्छ। यो प्रायः बिहान बढी हुन्छ, एउटा जोर्नीबाट अर्कोमा सर्न सक्छ, र ठीक भएजस्तो लागेपछि पनि फेरि आउन सक्छ।

लामो समय रहने जोर्नी दुखाइ वृद्धवृद्धामा र सुरुमा जोर्नी धेरै दुखेका मानिसमा बढी हुन्छ।

के ले मद्दत गर्छ। डाक्टरले दुखाइको अरू कुनै कारण छैन भनेर जाँच्न र उपचार सुझाउन सक्छन्। लामो समय रहने दुखाइका लागि यसमा डेंगी होइन भन्ने पक्का भएपछि सुजन घटाउने औषधि, डाक्टरले लेखिदिने अरू औषधि, र फिजियोथेरापी पर्न सक्छन्। जोर्नीलाई पूरै आराम दिनुभन्दा हल्का चलाउने र तन्काउने व्यायामले प्रायः बढी मद्दत गर्छ। स्टेरोइड वा डाक्टरले लेखिदिनुपर्ने अरू औषधि आफैं सुरु नगर्नुहोस्।

कुनै जोर्नी तातो, धेरै सुन्निएको र रातो भएमा, दुखाइले काम गर्न वा सुत्न नसक्ने बनाएमा, वा दुखाइ कम हुनुको सट्टा झन् बढ्दै गएमा डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।

कसलाई गम्भीर चिकनगुनियाको जोखिम हुन्छ?

धेरैजसो मानिस पूरै निको हुन्छन्। गम्भीर बिरामी हुनु विरलै हुन्छ, र यो यिनीहरूमा बढी हुन्छ:

  • जन्मको बेलातिर संक्रमित नवजात शिशु, अर्थात् सुत्केरी हुँदा आमालाई चिकनगुनिया भएको, वा जन्मेको केही हप्ताभित्र लामखुट्टेले टोकेको
  • 65 वर्षभन्दा माथिका वयस्क
  • उच्च रक्तचाप, मधुमेह (सुगर) वा मुटुरोग भएका मानिस

विरलै हुने जटिलतामा आँखा, मुटु, कलेजो, मिर्गौला र स्नायुका समस्या पर्छन्, जसमा मस्तिष्क सुन्निने (इन्फ्लामेसन) पनि पर्छ। सुत्केरी हुने मिति नजिक भएका गर्भवती महिलाले जुनसुकै ज्वरो आएमा तुरुन्तै डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ, किनभने जन्मको बेला बच्चामा संक्रमण सर्न सक्छ।

चिकनगुनिया भइसकेका धेरैजसो मानिसलाई यो फेरि नलाग्ने सुरक्षा हुन्छ भन्ने मानिन्छ।

कुन जाँचले चिकनगुनिया पक्का गर्छ?

चिकनगुनिया पक्का गर्ने एउटै उपाय रगत जाँच हो। कुन जाँच गर्ने भन्ने कुरा बिरामी भएको कतिऔँ दिन हो भन्नेमा भर पर्छ:

  • पहिलो हप्ता (करिब दिन 8 सम्म): PCR जाँचले भाइरस नै पत्ता लगाउँछ।
  • पहिलो हप्ताको अन्त्यदेखि: एन्टिबडी (IgM) जाँचले हालैको संक्रमण देखाउँछ। IgM प्रायः करिब 2 महिनासम्म भेटिन्छ।
  • सुरुमै गरिएको एन्टिबडी जाँच नेगेटिभ आउँदैमा चिकनगुनिया छैन भन्न सकिँदैन: डाक्टरले एक-दुई हप्तापछि फेरि जाँच गर्न सक्छन्।

डेंगी धेरै उस्तै देखिने र यसमा नजिकबाट निगरानी चाहिने भएकाले डाक्टरले प्रायः डेंगीको जाँच पनि गर्छन्, र कहिलेकाहीँ जिका (Zika) वा औलो (मलेरिया) को पनि। CBC (पूरा रगत गणना) ले यी संक्रमण छुट्याउन र तपाईंको अवस्था कस्तो छ भनेर हेर्न मद्दत गर्छ।

चिकनगुनियाको उपचार कसरी हुन्छ, र केबाट टाढा रहनुपर्छ?

चिकनगुनियाको आफ्नै छुट्टै औषधि छैन। धेरैजसो मानिस घरमै यसरी निको हुन्छन्:

  • सकेसम्म आराम
  • प्रशस्त झोल पदार्थ
  • ज्वरो र दुखाइका लागि पारासिटामोल (अमेरिकामा acetaminophen भनिन्छ)

डेंगी होइन भन्ने पक्का नभएसम्म आइबुप्रोफेन, एस्पिरिन वा सुजन घटाउने अरू दुखाइका औषधि नखानुहोस्। डेंगीमा यिनले रक्तस्रावको जोखिम बढाउन सक्छन्, र सुरुमा यी दुई संक्रमण छुट्याउन गाह्रो हुन्छ। रुघाखोकी र फ्लूका औषधि पनि जाँच्नुहोस्, किनभने कतिपयमा यी औषधि मिसिएका हुन्छन्। पारासिटामोलको सही मात्राका लागि प्याकेटमा लेखिएको निर्देशन पालना गर्नुहोस् वा फार्मासिस्टलाई सोध्नुहोस्, र बच्चाका लागि, गर्भावस्थामा, वा तपाईं अरू औषधि खाँदै हुनुहुन्छ भने डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

पहिलो हप्तामा लामखुट्टेलाई टोक्न नदिनुहोस्। त्यतिबेला भाइरस तपाईंको रगतमा हुन्छ, र तपाईंलाई टोकेको लामखुट्टेले अरूलाई सार्न सक्छ। झुलभित्र सुत्नुहोस् र लामखुट्टे भगाउने औषधि (रिपेलेन्ट) प्रयोग गर्नुहोस्।

कुनै पनि घरेलु उपचारले चिकनगुनिया निको पार्छ वा छिटो ठीक बनाउँछ भन्ने प्रमाणित भएको छैन। कुनै उपाय अपनाउनुअघि डाक्टरलाई सोध्नुहोस्, र त्यसका कारण उपचारमा कहिल्यै ढिला नगर्नुहोस्।

चिकनगुनियाबाट कसरी बच्न सकिन्छ?

  • टोकाइबाट बच्नुहोस्, खासगरी दिउँसो: लामो बाहुला भएको लुगा र लामो पाइन्ट लगाउनुहोस्, झ्यालमा जाली राख्नुहोस्, र दिउँसो सुत्दा झुल प्रयोग गर्नुहोस्, खासगरी बच्चा, वृद्धवृद्धा र पहिले नै बिरामी भएका जो कोहीका लागि।
  • लामखुट्टे भगाउने औषधि (रिपेलेन्ट) प्रयोग गर्नुहोस्, जसमा DEET, picaridin वा IR3535 हुन्छ, लेबलमा लेखिएअनुसार।
  • लामखुट्टे फैलिने जमेको पानी हटाउनुहोस्: पानी राख्ने भाँडा, बाल्टिन, गमला, टायर र कुलर हप्तामा एक पटक छोप्नुहोस्, खाली गर्नुहोस् र सफा गर्नुहोस्।
  • खोप: केही देशमा चिकनगुनियाका खोपलाई अनुमति दिइएको छ, मुख्यतया प्रकोप भएको ठाउँ जाने यात्रु र बढी जोखिममा रहेका अरूका लागि। यी सबैतिर सजिलै पाइँदैनन्, र कसले लगाउनुपर्छ भन्ने सल्लाह देश र उमेरअनुसार फरक हुन्छ। यो तपाईंका लागि उपयुक्त छ कि छैन, आफ्नो डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

डाक्टरलाई कहिले देखाउने

डाक्टरसँग समय लिनुहोस्

  • चिकनगुनिया वा डेंगी हुने ठाउँमा बस्दा, वा त्यस्तो ठाउँ घुमेर आएपछि ज्वरो आएको: सोही दिन वा भोलिपल्ट डाक्टरलाई देखाउनुहोस्, र रगत जाँच माग्नुहोस्।
  • ज्वरो गएको केही हप्तापछि पनि जोर्नी दुखिरहेको, वा दुखाइले काम गर्न वा सुत्न नसक्ने बनाएको।
  • कुनै जोर्नी तातो, धेरै सुन्निएको र रातो भएको।
  • तपाईं 65 वर्षभन्दा माथिको हुनुहुन्छ, वा मधुमेह (सुगर), मुटुरोग वा उच्च रक्तचाप छ, र चिकनगुनिया हुने ठाउँमा ज्वरो आएको छ।

कसैलाई यीमध्ये कुनै भएमा तुरुन्त आपतकालीन सहायता लिनुहोस् (आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्):

  • पेट कडा दुख्ने, बारम्बार बान्ता हुने, वा नाक वा गिजाबाट रगत बग्ने
  • अलमल हुने, असामान्य रूपमा लठ्ठ पर्ने वा निदाइरहने, फिट आउने, वा हात वा खुट्टा कमजोर हुने
  • नवजात शिशुलाई ज्वरो आउने, वा गर्भावस्थाको अन्तिम समयमा ज्वरो आउने
  • सास फेर्न गाह्रो हुने, छाती दुख्ने, वा छाला फुस्रो र चिसो हुने र बेहोस हुने

चिकनगुनिया भएका धेरैजसो मानिस 1 देखि 2 हप्तामा घरमै निको हुन्छन्, लामो समय रहन सक्ने जोर्नी दुखाइबाहेक। सुरुमा डेंगी पनि उस्तै देखिन सक्ने भएकाले खतराका संकेतलाई गम्भीरतापूर्वक लिनुहोस्: आफैं ठीक होला भनेर नपर्खनुहोस्, र आफैं गाडी चलाएर नजानुहोस्।

ज्वरो र जोर्नी दुखाइ? कुरा गरेर बुझ्नुहोस्।

Saluvo ले तपाईंका लक्षण तपाईंकै शब्द र भाषामा सुन्छ, सबैभन्दा पहिले खतराका संकेत जाँच्छ, र कुन डाक्टरलाई कति चाँडो देखाउने भनेर बताउँछ। रगत गणना (CBC) वा ज्वरोको जाँचको रिपोर्ट पहिले नै छ? यसले हरेक मानको अर्थ सजिलो भाषामा बुझाउँछ।

मेरा लक्षणबारे सोध्नुहोस्

सुरु गर्न निःशुल्क। आफूलाई कस्तो भइरहेको छ, आफ्नै शब्द र भाषामा बताउनुहोस्।

मानिसहरूले सोध्ने प्रश्न

  • प्रायः लामखुट्टेले टोकेको 3 देखि 7 दिनपछि अचानक तेज ज्वरो आउँछ र जोर्नी कडा दुख्छ। दुखाइ प्रायः दुवैतिरका उस्तै जोर्नीमा हुन्छ, जस्तै दुवै नाडी वा दुवै गोलीगाँठा। टाउको दुखाइ, मांसपेशी दुखाइ, जोर्नी सुन्निने, बिमिरा र थकाइ पनि सामान्य हुन्।

  • ज्वरो र सुरुका लक्षण प्रायः 7 देखि 10 दिनभित्र कम हुन्छन्, र धेरैजसो मानिस एक हप्ताभित्र सन्चो महसुस गर्छन्। जोर्नी दुखाइ भने लामो समय रहन सक्छ: कतिपयमा हप्तौं वा महिनौं, र कहिलेकाहीँ वर्षौं। ज्वरो गएको केही हप्तापछि पनि जोर्नी दुखिरहेको छ भने डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।

  • दुवैलाई एउटै लामखुट्टेले सार्छ र दुवै उस्तै तरिकाले सुरु हुन्छन्, त्यसैले रगत जाँचले मात्र यी दुईलाई छुट्याउन सक्छ। चिकनगुनियामा प्रायः शरीरका दुवैतिरका जोर्नी कडा दुख्छन्, जुन महिनौंसम्म रहन सक्छ। डेंगीमा भने आँखाको पछाडि दुखाइ, प्लेटलेट घट्ने, र कतिपयमा ज्वरो घट्दै जाँदा खतरनाक संकेत देखिने बढी हुन्छ।

  • ज्वरो र दुखाइका लागि पारासिटामोल (acetaminophen), साथमा आराम र प्रशस्त झोल पदार्थ। डाक्टरले डेंगी होइन भनेर पक्का नगरेसम्म आइबुप्रोफेन, एस्पिरिन वा सुजन घटाउने अरू दुखाइका औषधि नखानुहोस्, किनभने डेंगीमा यिनले रक्तस्राव बढाउन सक्छन्। सही मात्राका लागि प्याकेटमा लेखिएको निर्देशन पालना गर्नुहोस् वा फार्मासिस्टलाई सोध्नुहोस्, र बच्चाका लागि डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

  • ज्वरो गएको धेरै पछिसम्म पनि भाइरसले जोर्नीमा सुजन (इन्फ्लामेसन) छाडिदिन सक्छ। यस्तो लामो समय रहने दुखाइ वृद्धवृद्धामा र सुरुमा जोर्नी धेरै दुखेकामा बढी हुन्छ। यो प्रायः समयसँगै कम हुँदै जान्छ। डाक्टरले अरू कारण छैनन् भनेर जाँच्न र उपचार र फिजियोथेरापी सुझाउन सक्छन्; हल्का हिँडडुल र चलाउने व्यायामले प्रायः मद्दत गर्छ।

  • रगत जाँच। पहिलो हप्तामा PCR जाँचले भाइरस नै पत्ता लगाउँछ। पहिलो हप्ताको अन्त्यदेखि एन्टिबडी (IgM) जाँचले हालैको संक्रमण देखाउँछ। सुरुमा यी दुई धेरै उस्तै देखिने भएकाले डाक्टरले प्रायः सँगसँगै डेंगीको जाँच पनि गर्छन्।

  • सिधै सर्दैन: छुँदा, खोक्दा वा खाना बाँडेर खाँदा अर्को व्यक्तिबाट यो लाग्दैन। यो लामखुट्टेमार्फत सर्छ। बिरामी भएको पहिलो हप्तामा भाइरस रगतमा हुन्छ, र त्यतिबेला टोकेको लामखुट्टेले यसलाई अरूमा सार्न सक्छ, त्यसैले बिरामी व्यक्तिले टोकाइबाट बच्नुपर्छ, जस्तै झुलभित्र सुतेर।

  • सम्भावना कम छ। प्रमाणअनुसार चिकनगुनिया भइसकेका धेरैजसो मानिसलाई यो फेरि नलाग्ने सुरक्षा हुन्छ। महिनौंपछि जोर्नी दुखाइ फेरि आउनु प्रायः उही संक्रमणको लामो समयसम्म रहने असर हो, नयाँ संक्रमण होइन। डेंगीजस्ता लामखुट्टेबाट सर्ने अरू ज्वरो भने अझै लाग्न सक्छन्, त्यसैले टोकाइबाट बचिरहनुहोस्।

  • धेरैजसो मानिसका लागि यो धेरै पीडादायी हुन्छ तर खतरनाक हुँदैन, र मृत्यु विरलै हुन्छ। गम्भीर बिरामी हुने सम्भावना जन्मको बेलातिर संक्रमित नवजात शिशु, 65 वर्षभन्दा माथिका वयस्क, र उच्च रक्तचाप, मधुमेह (सुगर) वा मुटुरोग भएका मानिसमा बढी हुन्छ। यी समूहका मानिसले जुनसुकै ज्वरो आएमा चाँडै डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ।

  • प्रशस्त झोल पदार्थ पिउनुहोस्, र खान सक्ने भएपछि हल्का, सादा खाना खानुहोस्। कुनै खास खाना वा घरेलु उपचारले चिकनगुनिया निको पार्छ भन्ने प्रमाणित भएको छैन। पिएको झोल पदार्थ पेटमा नटिक्नु, पिसाब धेरै कम हुनु, वा बेहोस होलाजस्तो लाग्नु तुरुन्तै डाक्टरलाई देखाउनुपर्ने कारण हुन्।

  • गर्भावस्थाको अन्तिम समयमा भएको संक्रमण जन्मको बेला बच्चामा सर्न सक्छ, र नवजात शिशु गम्भीर बिरामी पर्न सक्छन्। तपाईं गर्भवती हुनुहुन्छ भने, खासगरी सुत्केरी हुने मिति नजिक छ भने, जुनसुकै ज्वरो आएमा तुरुन्तै डाक्टरलाई देखाउनुहोस्, र लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्न विशेष ध्यान दिनुहोस्। कुनै पनि औषधि खानुअघि डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

  • केही देशमा चिकनगुनियाका खोपलाई अनुमति दिइएको छ, मुख्यतया प्रकोप भएको ठाउँ जाने यात्रु र बढी जोखिममा रहेका अरूका लागि। यी सबैतिर सजिलै पाइँदैनन्, र कसले लगाउनुपर्छ भन्ने सल्लाह देश र उमेरअनुसार फरक हुन्छ। आफ्नो डाक्टरलाई सोध्नुहोस्। लामखुट्टेको टोकाइबाट बच्नु नै मुख्य सुरक्षा हो।

मद्दत गर्ने जाँचहरू

ब्लग

स्रोतहरू

  1. WHO fact sheet: Chikungunya
  2. CDC: Symptoms of chikungunya
  3. CDC: Clinical signs and symptoms of chikungunya
  4. CDC: Chikungunya diagnosis and testing
  5. CDC: Chikungunya treatment and prevention
  6. CDC: Chikungunya vaccines

अद्यावधिक . यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।