ਡੇਂਗੂ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਏਡੀਜ਼ (Aedes) ਮੱਛਰਾਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਨਾਲ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੱਛਰ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਕੱਟਦੇ ਹਨ। ਡੇਂਗੂ ਸਿੱਧਾ ਇੱਕ ਇਨਸਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਇਹ ਗਰਮ (ਟ੍ਰੌਪੀਕਲ ਅਤੇ ਸਬ-ਟ੍ਰੌਪੀਕਲ) ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹੈ: ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਆਬਾਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ 100 ਤੋਂ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਹਲਕੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਲਾਗ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 4 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ 20 ਵਿੱਚੋਂ 1 ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ (severe dengue) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੌਕ, ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਡੇਂਗੂ ਵਾਇਰਸ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦਾ ਡੇਂਗੂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਬਾਕੀ ਕਿਸਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ’ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਡੇਂਗੂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
