ਨਿਮੋਨੀਆ (ਨਮੂਨੀਆ) ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪਸ (ਪੀਕ) ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
- ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ Streptococcus pneumoniae (ਨਿਮੋਕੋਕਸ, pneumococcus)
- ਵਾਇਰਸ, ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਲੂ, RSV ਅਤੇ COVID-19, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਉੱਲੀ (ਫ਼ੰਗਸ), ਜੋ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
- ਖਾਣਾ, ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਦਾ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣਾ (ਐਸਪੀਰੇਸ਼ਨ ਨਿਮੋਨੀਆ)
ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਣੂ ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਿੱਕ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਨਿਮੋਨੀਆ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਲਗਭਗ 740,180 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

