ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ: ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਉਹ ਸੰਕੇਤ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਮਦਦ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ

ਖੰਘ ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾਲ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਜਾਣੋ ਕਿ ਨਿਮੋਨੀਆ (ਨਮੂਨੀਆ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ) ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸਰਦੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੋਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।

ਅੱਪਡੇਟ · ਸਰੋਤ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ

ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?

ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੰਘ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਬਲਗ਼ਮ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ, ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜੋ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਥਕਾਵਟ, ਸਰੀਰ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬੁੱਲ੍ਹ ਨੀਲੇ ਹੋ ਜਾਣ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਇਹ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।

ਨਾਲ-ਨਾਲ

ਨਿਮੋਨੀਆ ਬਨਾਮ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸਰਦੀ (ਬ੍ਰੌਂਕਾਈਟਿਸ, bronchitis): ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ

ਦੋਵੇਂ ਖੰਘ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਜ਼ਲੇ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਫ਼ਲੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬ੍ਰੌਂਕਾਈਟਿਸ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਨਿਮੋਨੀਆ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਬਿਮਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਫ਼ਰਕ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਛਾਤੀ ਦੀ ਸਰਦੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰੌਂਕਾਈਟਿਸਨਿਮੋਨੀਆ
ਖੰਘਖੰਘ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਾਫ਼, ਚਿੱਟੀ ਜਾਂ ਪੀਲੀ ਬਲਗ਼ਮ ਨਾਲਖੰਘ, ਅਕਸਰ ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਬਲਗ਼ਮ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ
ਬੁਖ਼ਾਰਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜਾਂ ਹਲਕਾਅਕਸਰ ਤੇਜ਼, ਠੰਢ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਕਾਂਬੇ ਨਾਲ
ਸਾਹਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਠੀਕ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸਾਹ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਸੀਟੀ ਵੱਜਣਾਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ, ਆਰਾਮ ਕਰਦਿਆਂ ਵੀ
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦਖੰਘ-ਖੰਘ ਕੇ ਛਾਤੀ ਦੁਖਣਾਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਜੋ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਕਿੰਨਾ ਬਿਮਾਰਕੰਮ-ਕਾਰ ਚੱਲਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬੱਸ ਤਬੀਅਤ ਢਿੱਲੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕੁਝ ਖਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ
ਬਜ਼ੁਰਗਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਲੱਛਣਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਦੀ ਥਾਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 2 ਤੋਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈਘਰ ਵਿੱਚ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ; ਜੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਲਓ

ਫ਼ਲੂ, COVID-19, ਦਮਾ, ਦਿਲ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ (ਹਾਰਟ ਫ਼ੇਲ੍ਹ) ਅਤੇ ਟੀਬੀ ਨਾਲ ਵੀ ਖੰਘ ਅਤੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਨਾਲ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ। ਕਾਰਡ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣ ਛਾਤੀ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਔਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਏਗਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਕੁਝ ਵੀ ਸੇਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

12 ਵਿੱਚੋਂ 0 ਲੱਛਣ ਚੁਣੇ

ਛਾਤੀ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ0/6
ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਔਖੇ ਹੋਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ0/6

ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।

ਇਹ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਮੋਨੀਆ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ: ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹੀ ਲੱਛਣ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨਿਮੋਨੀਆ (ਨਮੂਨੀਆ) ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਇੱਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਪਸ (ਪੀਕ) ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਪਹੁੰਚਣੀ ਔਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:

  • ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ Streptococcus pneumoniae (ਨਿਮੋਕੋਕਸ, pneumococcus)
  • ਵਾਇਰਸ, ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਲੂ, RSV ਅਤੇ COVID-19, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ
  • ਉੱਲੀ (ਫ਼ੰਗਸ), ਜੋ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
  • ਖਾਣਾ, ਪੀਣ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਦਾ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਣਾ (ਐਸਪੀਰੇਸ਼ਨ ਨਿਮੋਨੀਆ)

ਇਸ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਣੂ ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਿੱਕ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ। ਨਿਮੋਨੀਆ ਆਮ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗੰਭੀਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਦਾ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ: ਸਾਲ 2019 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਾਲ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਲਗਭਗ 740,180 ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?

ਲੱਛਣ ਅਚਾਨਕ ਜਾਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਵੱਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਹਨ:

  • ਖੰਘ, ਅਕਸਰ ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਬਲਗ਼ਮ ਨਾਲ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਖ਼ੂਨ ਨਾਲ
  • ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਠੰਢ ਲੱਗਣਾ ਜਾਂ ਕਾਂਬਾ
  • ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ
  • ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜੋ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
  • ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ, ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟਣਾ ਅਤੇ ਸਿਰਦਰਦ
  • ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੀ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ, ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਦਸਤ
  • ਸਾਹ ਨਾਲ ਸੀਟੀ ਵੱਜਣਾ (ਘਰਘਰਾਹਟ)

ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਨਿਆਣੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਘੁਰ-ਘੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਨਾਸਾਂ ਫੁੱਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਾਂ ਉਹ ਦੁੱਧ ਨਹੀਂ ਪੀ ਸਕਦੇ। ਕੁਝ ਨਿਆਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦਿਸਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਬੱਸ ਬਿਮਾਰ, ਬੇਚੈਨ ਜਾਂ ਢਿੱਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਦੋਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਹੁਣੇ ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਮਿਲਾਓ ਜਾਂ ਹਸਪਤਾਲ ਦੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ:

  • ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ: ਦਮ ਘੁੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਫ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ
  • ਚਮੜੀ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਜੀਭ ਫਿੱਕੇ, ਨੀਲੇ, ਸਲੇਟੀ ਜਾਂ ਧੱਬੇਦਾਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ
  • ਖੰਘ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ
  • ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ
  • ਕੋਈ ਨਿਆਣਾ ਜਗਾਇਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਰਿਹਾ ਜਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਢਿੱਲਾ ਪਿਆ ਲੱਗਦਾ ਹੈ

ਆਪ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਕੇ ਨਾ ਜਾਓ: ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਕਹੋ ਜਾਂ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਬੁਲਾਓ।

ਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ ਜੇ ਖੰਘ ਨਾਲ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਬਲਗ਼ਮ ਵਾਲੀ ਖੰਘ ਨਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼) ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਹੈ।

ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ:

  • 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਆਣੇ
  • 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ
  • ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ (ਜਿਵੇਂ ਦਮਾ ਜਾਂ COPD), ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸ਼ੂਗਰ (ਡਾਇਬਟੀਜ਼), ਜਾਂ ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ
  • ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ, HIV ਜਾਂ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਕਾਰਨ
  • ਜੋ ਸਿਗਰਟ-ਬੀੜੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ
  • ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੰਘਣ ਜਾਂ ਨਿਗਲਣ ਵਿੱਚ ਔਖ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਧਰੰਗ (ਸਟ੍ਰੋਕ) ਤੋਂ ਬਾਅਦ
  • ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਨਜ਼ਲਾ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਫ਼ਲੂ ਹੋ ਕੇ ਹਟਿਆ ਹੈ

ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾੜਾ ਪੋਸ਼ਣ, ਚੁੱਲ੍ਹੇ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਘਰ ਦੀ ਹਵਾ, ਅਤੇ ਭੀੜ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?

ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੇਗਾ ਅਤੇ ਸਟੈਥੋਸਕੋਪ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਸੁਣੇਗਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕੜਕੜ ਜਾਂ ਬੁਲਬੁਲਿਆਂ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਤਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ:

ਟੈਸਟਇਹ ਕੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਪਲਸ ਆਕਸੀਮੀਟਰੀ (pulse oximetry)ਉਂਗਲ ’ਤੇ ਲੱਗੇ ਕਲਿੱਪ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਆਕਸੀਜਨ ਹੈ
ਛਾਤੀ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਹੈ
ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੇ ਸੈੱਲਾਂ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗਿਣਤੀ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਝੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
ਬਲਗ਼ਮ (sputum) ਦਾ ਟੈਸਟਬਲਗ਼ਮ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਤੋਂ, ਕਿਹੜਾ ਕੀਟਾਣੂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ
CT ਸਕੈਨਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਵਾਲੀ ਤਸਵੀਰ, ਜੇ ਪਛਾਣ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਮਰੀਜ਼ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ

ਕੰਪਲੀਟ ਬਲੱਡ ਕਾਊਂਟ (CBC) ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਹਲਕੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਐਕਸ-ਰੇ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੱਕ ਇਹ ਲੈਂਦੇ ਰਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਜੇ 2 ਤੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। ਵਾਇਰਸ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ; ਇਹ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਵਾਇਰਸ-ਰੋਕੂ (ਐਂਟੀਵਾਇਰਲ) ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਘਰ ਵਿੱਚ:

  • ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ
  • ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਜਾਂ ਆਈਬਿਊਪ੍ਰੋਫ਼ੈਨ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਦਰਦ ਘਟਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ: ਪੈਕੇਟ ’ਤੇ ਲਿਖੀ ਹਦਾਇਤ ਪੜ੍ਹੋ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਜਾਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ
  • ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੇ ਬਿਨਾਂ ਖੰਘ ਦੀ ਦਵਾਈ ਨਾ ਲਓ; ਖੰਘਣ ਨਾਲ ਬਲਗ਼ਮ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ
  • ਸਿਗਰਟ-ਬੀੜੀ ਨਾ ਪੀਓ

ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ, ਗੰਭੀਰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡ੍ਰਿੱਪ ਰਾਹੀਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਆਕਸੀਜਨ ਅਤੇ ਤਰਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਦੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਲੋੜ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ: 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ, ਨਿਆਣੇ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ, ਦਿਲ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਕੋਈ ਵੀ ਜੋ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੈ ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।

ਠੀਕ ਹੋਣਾ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 2 ਤੋਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਥਕਾਵਟ ਅਕਸਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੰਘ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੰਮ-ਕਾਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਾਓ। ਜੇ ਲੱਛਣ ਮੁੜ ਆਉਣ ਜਾਂ ਫ਼ਰਕ ਨਾ ਪਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

ਨਿਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?

  • ਵੈਕਸੀਨ (ਟੀਕੇ) ਲਗਵਾਓ। ਨਿਮੋਨੀਆ ਜਾਂ ਇਸ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਮੋਕੋਕਲ (pneumococcal) ਵੈਕਸੀਨ (ਨਿਆਣਿਆਂ, 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ), ਅਤੇ ਫ਼ਲੂ, COVID-19, RSV, ਕਾਲੀ ਖੰਘ, Hib ਅਤੇ ਖਸਰੇ ਦੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
  • ਸਿਗਰਟ-ਬੀੜੀ ਛੱਡੋ, ਅਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਧੂੰਏਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖੋ।
  • ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬਾਕਾਇਦਾ ਹੱਥ ਧੋਵੋ, ਅਤੇ ਖੰਘਣ ਅਤੇ ਛਿੱਕਣ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਢਕੋ।
  • ਸ਼ੂਗਰ, ਦਮਾ ਅਤੇ COPD ਵਰਗੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ।
  • ਨਿਆਣਿਆਂ ਲਈ, ਪਹਿਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਮਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਘਰ ਦੀ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਹੈ

ਅੱਜ ਹੀ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ

  • ਖੰਘ ਨਾਲ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਜਾਂ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ।
  • ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਜੋ ਆਉਂਦਾ-ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਸਾਹ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
  • ਪੀਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਬਲਗ਼ਮ ਵਾਲੀ ਖੰਘ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ।
  • ਖੰਘ ਜੋ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਹੈ।
  • ਨਿਮੋਨੀਆ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।
  • ਖੰਘ ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ, 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤ ਨੂੰ, ਦਿਲ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਪੁਰਾਣੀ ਬਿਮਾਰੀ, ਸ਼ੂਗਰ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਰੋਗ-ਰੋਕੂ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ।

ਹੁਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਲਓ (ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਮਿਲਾਓ) ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ:

  • ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖ ਹੋਵੇ: ਦਮ ਘੁੱਟੇ, ਹਫ਼ੇ ਜਾਂ ਬੋਲ ਨਾ ਸਕੇ
  • ਚਮੜੀ, ਬੁੱਲ੍ਹ ਜਾਂ ਜੀਭ ਫਿੱਕੇ, ਨੀਲੇ, ਸਲੇਟੀ ਜਾਂ ਧੱਬੇਦਾਰ ਹੋ ਜਾਣ
  • ਖੰਘ ਨਾਲ ਖ਼ੂਨ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਹੋ ਜਾਵੇ
  • ਨਿਆਣਾ ਜਗਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਢਿੱਲਾ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਸਲੀਆਂ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀ ਜਾਵੇ

ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਜਲਦੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਨਿਆਣਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਵਿੱਚ: ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਆਪ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਕੇ ਨਾ ਜਾਓ।

ਖੰਘ ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਜੋ ਹਟਣ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈ ਰਹੇ? ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਮਝੋ।

Saluvo ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਮਿਲਣਾ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਕਾਊਂਟ ਜਾਂ ਐਕਸ-ਰੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਨਤੀਜੇ ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ

ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਮੁਫ਼ਤ। ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ

  • ਅਕਸਰ ਖੰਘ, ਠੰਢ ਲੱਗ ਕੇ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਥਕਾਵਟ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਨਜ਼ਲੇ-ਜ਼ੁਕਾਮ ਜਾਂ ਫ਼ਲੂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ ਅਤੇ ਸਾਹ ਅੰਦਰ ਲੈਣ ਜਾਂ ਖੰਘਣ ’ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਹਨ ਕਿ ਫੇਫੜਿਆਂ ’ਤੇ ਅਸਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

  • ਖੰਘ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨਾ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ, ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖਾ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਮ ਛਾਤੀ ਦੀ ਸਰਦੀ ਨਾਲੋਂ ਨਿਮੋਨੀਆ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰ ਹੀ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਐਕਸ-ਰੇ ਨਾਲ। ਜੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

  • ਤੇਜ਼-ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਚੱਲਣਾ, ਹਰ ਸਾਹ ਨਾਲ ਪਸਲੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਅੰਦਰ ਨੂੰ ਖਿੱਚੀ ਜਾਣਾ, ਘੁਰ-ਘੁਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਨਾਸਾਂ ਫੁੱਲਣੀਆਂ, ਖੰਘ, ਬੁਖ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਜਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਪੀਣਾ। ਜੇ ਨਿਆਣਾ ਜਗਾਇਆ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਬਿਲਕੁਲ ਢਿੱਲਾ ਲੱਗੇ, ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਨੀਲੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਹੁਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਮੋਨੀਆ ਇੱਕ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਡੀਕ ਨਾ ਕਰੋ।

  • ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਗੋਂ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਖਾਣ ਨੂੰ ਜੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਜਾਂ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਖੰਘ ਜਾਂ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਨ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਗੱਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਉਸੇ ਦਿਨ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਸਾਹ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਨਾਲ ਅਚਾਨਕ ਉਲਝਣ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

  • ਨਿਮੋਨੀਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੀਟਾਣੂ, ਜਿਵੇਂ ਫ਼ਲੂ, COVID-19 ਅਤੇ ਕੁਝ ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਖੰਘ ਅਤੇ ਛਿੱਕ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਬਿਮਾਰ ਹੋਣ ਵੇਲੇ ਮੂੰਹ ਢਕੋ, ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਸਿਹਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹੋ। ਪਰ ਕੀਟਾਣੂ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਨਿਮੋਨੀਆ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

  • ਹਲਕਾ ਵਾਇਰਸ ਵਾਲਾ ਨਿਮੋਨੀਆ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕਦੇ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਮੋਨੀਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।

  • ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ 2 ਤੋਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ ਪੈਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਥਕਾਵਟ ਅਕਸਰ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਖੰਘ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ।

  • ਬ੍ਰੌਂਕਾਈਟਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਹ ਦੀਆਂ ਨਾਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਖੰਘ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਿੱਚ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੂੰਘੀਆਂ ਹਵਾ ਦੀਆਂ ਥੈਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਹ ਲੈਣ ’ਤੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

  • ਹਾਂ, ਹਲਕੇ ਨਿਮੋਨੀਆ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਲਾਜ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ। ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਹੋ, ਸਾਹ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਮਰ 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਮਰੀਜ਼ ਛੋਟਾ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਦਿਲ ਜਾਂ ਫੇਫੜਿਆਂ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ, ਜਾਂ 2 ਤੋਂ 3 ਦਿਨ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ।

  • ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਛਾਤੀ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਂਗਲ ’ਤੇ ਕਲਿੱਪ ਲਗਾ ਕੇ ਤੁਹਾਡੀ ਆਕਸੀਜਨ ਦਾ ਪੱਧਰ ਜਾਂਚ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਦਾ ਐਕਸ-ਰੇ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਲੱਡ ਕਾਊਂਟ ਵਰਗੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਬਲਗ਼ਮ ਦੇ ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਕੀਟਾਣੂ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।

  • ਹਾਂ: ਨਿਮੋਕੋਕਲ ਵੈਕਸੀਨ ਸਭ ਤੋਂ ਆਮ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਆਣਿਆਂ, 65 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫ਼ਲੂ, COVID-19, RSV, ਕਾਲੀ ਖੰਘ, Hib ਅਤੇ ਖਸਰੇ ਦੀਆਂ ਵੈਕਸੀਨਾਂ ਵੀ ਨਿਮੋਨੀਆ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

  • ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ। ਖੰਘਣ ਨਾਲ ਫੇਫੜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਬਲਗ਼ਮ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖੰਘ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਆਰਾਮ, ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ, ਅਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਲਈ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਜਾਂ ਆਈਬਿਊਪ੍ਰੋਫ਼ੈਨ, ਜੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਲਈ ਪੈਕੇਟ ’ਤੇ ਲਿਖੀ ਹਦਾਇਤ ਮੰਨੋ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।

ਮਦਦਗਾਰ ਟੈਸਟ

ਬਲੌਗ

ਸਰੋਤ

  1. NHS: Pneumonia
  2. WHO fact sheet: Pneumonia in children
  3. CDC: About pneumonia
  4. CDC: Pneumonia risk factors
  5. CDC: Preventing pneumonia
  6. NHLBI: Pneumonia
  7. MedlinePlus: Pneumonia

ਅੱਪਡੇਟ . ਇਹ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।