ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲੱਛਣ: ਬੁਖ਼ਾਰ ਦਾ ਤਰੀਕਾ, ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਟੈਸਟ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੀਏ

ਬੁਖ਼ਾਰ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਜਾਵੇ, ਨਾਲ ਸਿਰਦਰਦ ਅਤੇ ਪੇਟ ਖ਼ਰਾਬ? ਜਾਣੋ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਅੱਪਡੇਟ · ਸਰੋਤ

ਛੋਟਾ ਜਵਾਬ

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹਨ?

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੋ ਦਿਨ-ਬ-ਦਿਨ ਵਧ ਕੇ 39 ਤੋਂ 40°C (103 ਤੋਂ 104°F) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਪੇਟ ਦਰਦ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤ, ਅਤੇ ਖੰਘ ਆਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਪਟੇ ਗੁਲਾਬੀ ਚਟਾਕ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

ਇਹ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।

ਨਾਲ-ਨਾਲ

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਬਨਾਮ ਡੇਂਗੂ: ਦੋ ਆਮ ਬੁਖ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਫ਼ਰਕ ਹੈ

ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਮ ਫ਼ਰਕ ਹਨ।

ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਟਾਈਫ਼ਾਈਡਡੇਂਗੂ
ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲਾ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀਲਾਗ ਵਾਲੇ ਏਡੀਜ਼ (Aedes) ਮੱਛਰ ਦਾ ਕੱਟਣਾ
ਲੱਛਣ ਕਦੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੱਟਣ ਤੋਂ 4 ਤੋਂ 10 ਦਿਨ ਬਾਅਦ
ਬੁਖ਼ਾਰਪਹਿਲੇ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੌੜੀ-ਦਰ-ਪੌੜੀ ਚੜ੍ਹ ਕੇ 39 ਤੋਂ 40°C ਤੱਕ; ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਅਚਾਨਕ ਅਤੇ ਤੇਜ਼; 2 ਤੋਂ 7 ਦਿਨ ਤੱਕ
ਹੋਰ ਲੱਛਣਸਿਰਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਪੇਟ ਦਰਦ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤ, ਖੰਘ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾਸਿਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਦਰਦ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ, ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ, ਜੋੜਾਂ ਅਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
ਧੱਫੜਕਦੇ-ਕਦੇ ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ’ਤੇ ਚਪਟੇ, ਹਲਕੇ ਗੁਲਾਬੀ ਚਟਾਕਚਟਾਕਾਂ ਵਾਲੇ ਧੱਫੜ ਆਮ ਹਨ
ਕਦੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ: ਆਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ ਜਾਂ ਆਂਦਰ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਹੋਣਾਬੁਖ਼ਾਰ ਉਤਰਦੇ ਸਮੇਂ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ 24 ਤੋਂ 48 ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ
ਦਵਾਈਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ, ਪੂਰਾ ਕੋਰਸਕੋਈ ਖ਼ਾਸ ਦਵਾਈ ਨਹੀਂ; ਸਿਰਫ਼ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ, ਆਈਬਿਊਪ੍ਰੋਫ਼ੈਨ ਜਾਂ ਐਸਪਰੀਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ
ਟੈਸਟਬਲੱਡ ਕਲਚਰ (blood culture); ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂNS1 ਐਂਟੀਜਨ ਜਾਂ PCR, IgM ਐਂਟੀਬਾਡੀ, ਨਾਲ ਪਲੇਟਲੈੱਟ ਕਾਊਂਟ

ਮਲੇਰੀਆ ਨਾਲ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰ ਕਈ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਇਕੱਠਾ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਗੱਲਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੁਣੋ। ਕਾਰਡ ਦੱਸੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣ ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ ਜਾਂ ਪੇਟ ਅਤੇ ਆਂਦਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵੱਲ। ਕੁਝ ਵੀ ਸੇਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਤੇ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਚੈੱਕਲਿਸਟ

14 ਵਿੱਚੋਂ 0 ਲੱਛਣ ਚੁਣੇ

ਬੁਖ਼ਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਲੱਛਣ0/8
ਪੇਟ ਅਤੇ ਆਂਦਰਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ0/6

ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ-ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਡੇ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੁਣੋ।

ਇਹ ਚੈੱਕਲਿਸਟ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਕਟਰ ਲਈ ਇੱਕ ਤਸਵੀਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਪੱਕਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ: ਇਸ ਲਈ ਬਲੱਡ ਕਲਚਰ ਜਾਂ ਲੈਬ ਦਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹੀ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਬੁਖ਼ਾਰ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਬੁਖ਼ਾਰ (ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਈ ਲੋਕ ਮਿਆਦੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) Salmonella Typhi (ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ ਟਾਈਫ਼ੀ) ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੈ। ਇਹ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਾਲੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਟੱਟੀ ਤੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈ। ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਵਧਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਖ਼ੂਨ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਆਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸਫ਼ਾਈ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਘੱਟ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਏਸ਼ੀਆ, ਅਫ਼ਰੀਕਾ, ਅਤੇ ਮੱਧ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸੇ। ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 9 ਮਿਲੀਅਨ ਲੋਕ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਗਭਗ 110,000 ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਪੈਰਾਟਾਈਫ਼ਾਈਡ (paratyphoid) ਬੁਖ਼ਾਰ ਇਸੇ ਵਰਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜੋ Salmonella Paratyphi (ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ ਪੈਰਾਟਾਈਫ਼ੀ) ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਲਗਭਗ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਵਾਹਕ (ਕੈਰੀਅਰ): ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪ ਬਿਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਫ਼ਤਾ-ਦਰ-ਹਫ਼ਤਾ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲੱਛਣ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?

ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ:

  • ਬੁਖ਼ਾਰ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਤੱਕ 39 ਤੋਂ 40°C (103 ਤੋਂ 104°F) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ
  • ਸਿਰਦਰਦ, ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ
  • ਠੰਢ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟਣਾ
  • ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ
  • ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ, ਜੀ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ
  • ਪੇਟ ਦਰਦ, ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਬਾਕੀ ਲੱਛਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
  • ਕਦੇ-ਕਦੇ ਚਪਟੇ, ਹਲਕੇ ਗੁਲਾਬੀ (ਗੁਲਾਬ ਰੰਗੇ) ਚਟਾਕਾਂ ਵਾਲੇ ਧੱਫੜ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਪੇਟ ’ਤੇ
ਕਦੋਂਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦਲੱਛਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਕਸਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ
ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਦਿਨਬੁਖ਼ਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਸਿਰਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ
ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਿਮਾਰੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀ ਹੈਤੇਜ਼ ਬੁਖ਼ਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਪੇਟ ਦਰਦ, ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਗੁਲਾਬ ਰੰਗੇ ਚਟਾਕ
ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ: ਆਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ, ਆਂਦਰ ਵਿੱਚ ਛੇਕ, ਉਲਝਣ

ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਹੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਕੀ ਹਨ?

ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੇ ਲਗਭਗ 10 ਤੋਂ 15% ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ:

  • ਆਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ
  • ਆਂਦਰ ਵਿੱਚ ਛੇਕ (ਇੰਟੈਸਟਾਈਨਲ ਪਰਫ਼ੋਰੇਸ਼ਨ), ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਝਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਗੰਭੀਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ (ਪੈਰੀਟੋਨਾਈਟਿਸ) ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
  • ਉਲਝਣ ਜਾਂ ਊਂਘ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਲਓ:

  • ਅਚਾਨਕ ਪੇਟ ਦਰਦ ਜੋ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਵੇ
  • ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹੀ ਲਾਲ ਟੱਟੀ
  • ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ, ਜਾਂ ਅਜਿਹੀ ਉਲਟੀ ਜੋ ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਪੀਸੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੀ ਲੱਗੇ

ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਮੁੜ ਆਉਣਾ: 10% ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਛਣ ਦੁਬਾਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ 1 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ। ਜੇ ਇਲਾਜ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖ਼ਾਰ ਮੁੜ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

ਵਾਹਕ (ਕੈਰੀਅਰ): ਇਲਾਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕੇ ਲਗਭਗ 1 ਤੋਂ 4% ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੰਮ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਟੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਕਿਹੜੇ ਟੈਸਟ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈ?

  • ਬਲੱਡ ਕਲਚਰ (blood culture) ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਟੈਸਟ ਹੈ: ਲੈਬ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਉਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਕਲਚਰ ਲਗਭਗ 50% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮੂਨੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
  • ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਕਲਚਰ (bone marrow culture) ਲਗਭਗ 80% ਮਾਮਲੇ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਮੂਨਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਟੈਸਟ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
  • ਸਟੂਲ ਕਲਚਰ (stool culture), ਭਾਵ ਟੱਟੀ ਦਾ ਕਲਚਰ, ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ (Widal test) ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਨਹੀਂ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ), ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਡਾਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਤੋਂ ਇਹ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਹੜੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਟਾਫਟ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਰੈਪਿਡ ਟੈਸਟ ਵੀ ਬਹੁਤੇ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

ਡਾਕਟਰ ਕੰਪਲੀਟ ਬਲੱਡ ਕਾਊਂਟ (CBC) ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਮਲੇਰੀਆ ਅਤੇ ਡੇਂਗੂ ਆਮ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਾਡੀ ਡੇਂਗੂ ਗਾਈਡ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਬੁਖ਼ਾਰ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਛੋਟਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘਟਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਿਹੜੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਇਹ ਇਸ ਗੱਲ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿੱਥੋਂ ਲੱਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋਣਾ (ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ) ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ ਠੀਕ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ (ਐਕਸਟੈਂਸਿਵਲੀ ਡਰੱਗ-ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਟ) ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਸਹੀ ਦਵਾਈ ਚੁਣਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

  • ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਲਓ ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਬਿਹਤਰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਮੁੜ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਫੈਲਦੀ ਹੈ।
  • ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਪਰਚੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾ ਖ਼ਰੀਦੋ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀਆਂ ਬਚੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾ ਵਰਤੋ: ਗ਼ਲਤ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾਲ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  • ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖ਼ਾਰ ਲਗਭਗ 5 ਦਿਨ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾ ਉਤਰੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲੋ।
  • ਆਰਾਮ ਕਰੋ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਹੋ ਸਕੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਸਾਦਾ ਖਾਣਾ ਖਾਓ। ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ; ਪੈਕੇਟ ’ਤੇ ਲਿਖੀ ਹਦਾਇਤ ਮੰਨੋ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ, ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ।
  • ਗੰਭੀਰ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਓ: ਟਾਇਲਟ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਧੋਵੋ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਕਹੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਨਾ ਬਣਾਓ। ਕਿਹੜੀ ਦਵਾਈ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ, ਇਹ ਫ਼ੈਸਲਾ ਤੁਹਾਡੇ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਹੈ।

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚੀਏ?

  • ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ: ਬੋਤਲ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਉਬਾਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਓ, ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਪਾਣੀ ਜੋ ਕੀਟਾਣੂ-ਰਹਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਬਰਫ਼ ਤੋਂ ਬਚੋ, ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨਾ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।
  • ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖਾਣਾ: ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਿਆ ਅਤੇ ਅਜੇ ਵੀ ਗਰਮ ਖਾਣਾ ਖਾਓ। ਕੱਚਾ (ਬਿਨਾਂ ਉਬਾਲਿਆ) ਦੁੱਧ ਨਾ ਪੀਓ। ਫਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੋ, ਜਾਂ ਆਪ ਛਿੱਲੋ।
  • ਹੱਥ ਧੋਵੋ ਸਾਬਣ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਟਾਇਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਖਾਣ ਜਾਂ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
  • ਵੈਕਸੀਨ: WHO ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਆਮ ਹੈ, 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਕੰਜੂਗੇਟ ਵੈਕਸੀਨ (typhoid conjugate vaccine) ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਟੀਕਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਵੀ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ; ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਟ੍ਰੈਵਲ ਕਲੀਨਿਕ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਅਤੇ ਕਦੋਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਪੂਰਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਕਦੋਂ ਜਾਣਾ ਹੈ

ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਸਮਾਂ ਲਓ

  • ਬੁਖ਼ਾਰ 3 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਬਿਮਾਰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂ ਅਜਿਹਾ ਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਸ਼ਾਇਦ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਸੀ: ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।
  • ਅਜਿਹੀ ਥਾਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਬੀਅਤ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਜਿੱਥੇ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਆਮ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾਈ ਸੀ: ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ ਅਤੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਗਏ ਸੀ।
  • ਇਲਾਜ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲਗਭਗ 5 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਉਤਰ ਰਿਹਾ, ਜਾਂ ਲੱਛਣ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੁੜ ਆਏ ਹਨ: ਇੱਕ-ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲੋ।
  • ਤੁਸੀਂ ਖਾਣੇ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਕੰਮ, ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋ: ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ ਕਿ ਕੰਮ ’ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾਣਾ ਕਦੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਟੱਟੀ ਦੇ ਟੈਸਟ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹੁਣੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਮਦਦ ਲਓ (ਆਪਣੇ ਇਲਾਕੇ ਦਾ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਨੰਬਰ ਮਿਲਾਓ) ਜੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ:

  • ਅਚਾਨਕ ਪੇਟ ਦਰਦ ਹੋਵੇ ਜੋ ਵਧਦਾ ਹੀ ਜਾਵੇ
  • ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਗੂੜ੍ਹੀ ਲਾਲ ਟੱਟੀ ਆਵੇ, ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਉਲਟੀ ਜਾਂ ਕੌਫ਼ੀ ਦੇ ਪੀਸੇ ਦਾਣਿਆਂ ਵਰਗੀ ਉਲਟੀ ਹੋਵੇ
  • ਉਲਝਣ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਊਂਘ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਗਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ
  • ਬੁਖ਼ਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਬ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਵੇ, ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ’ਤੇ ਚੱਕਰ ਆਉਣ, ਜਾਂ ਪੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਾ ਟਿਕੇ

ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ ਦਾ ਮਤਲਬ ਖ਼ੂਨ ਵਗਣਾ, ਆਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛੇਕ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਕਮੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਆਪ ਗੱਡੀ ਚਲਾ ਕੇ ਨਾ ਜਾਓ।

ਬੁਖ਼ਾਰ ਜੋ ਉਤਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ? ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਸਮਝੋ।

Saluvo ਤੁਹਾਡੇ ਲੱਛਣ ਤੁਹਾਡੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਜਾਂਚਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਹੜੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਕਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਮਿਲਣਾ ਹੈ। ਖ਼ੂਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਜਾਂ ਵਿਡਾਲ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਹਰ ਵੈਲਿਊ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਮੇਰੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛੋ

ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਮੁਫ਼ਤ। ਜੋ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸੋ।

ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਲ

  • ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬੁਖ਼ਾਰ ਜੋ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਸਿਰਦਰਦ, ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਭੁੱਖ ਨਾ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਸੁੱਕੀ ਖੰਘ। ਪੇਟ ਦਰਦ ਅਤੇ ਕਬਜ਼ ਜਾਂ ਦਸਤ ਅਕਸਰ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਲੱਛਣ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਕਾਰਨ ਪਛਾਣਨਾ ਔਖਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

  • ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੱਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਬਾਅਦ ਪੇਚੀਦਗੀਆਂ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਹੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਨਾਲ, ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 5 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਬੁਖ਼ਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਤਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਥਕਾਵਟ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।

  • ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਿਗਲਣ ਤੋਂ 6 ਤੋਂ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦ, ਅਕਸਰ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ। ਇੰਨੇ ਲੰਮੇ ਫ਼ਰਕ ਕਰਕੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਸਫ਼ਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਦੇ, ਇਸ ਲਈ ਪਿਛਲੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਫ਼ਰ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।

  • ਨਹੀਂ। ਵਿਡਾਲ ਟੈਸਟ ਸਸਤਾ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ: ਇਹ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਜ਼ੀਟਿਵ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਜਾਂ ਵੈਕਸੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਲੱਡ ਕਲਚਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਟੈਸਟ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਡਾਲ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ’ਤੇ ਨਾ ਛੱਡੋ।

  • ਬਲੱਡ ਕਲਚਰ, ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ। ਇੱਕ ਨਮੂਨੇ ਨਾਲ ਇਹ ਲਗਭਗ 50% ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਮੂਨੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਬੋਨ ਮੈਰੋ ਕਲਚਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਪਰ ਸਿਰਫ਼ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਟੂਲ ਕਲਚਰ ਪਹਿਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨੈਗੇਟਿਵ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

  • ਨਹੀਂ। ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਲਓ ਜਿਵੇਂ ਡਾਕਟਰ ਨੇ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕੋਰਸ ਪੂਰਾ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਠੀਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰੋ। ਵਿੱਚੋਂ ਛੱਡਣ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਮੁੜ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਰਜ਼ਿਸਟੈਂਸ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਦਵਾਈ ਦਾ ਕੋਈ ਮਾੜਾ ਅਸਰ (ਸਾਈਡ ਇਫ਼ੈਕਟ) ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਵਾਈ ਛੱਡਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਜਾਂ ਫ਼ਾਰਮਾਸਿਸਟ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੋ।

  • ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖ਼ਾਰ ਦਾ ਲਗਭਗ 5 ਦਿਨ ਰਹਿਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਜੇ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਬੁਖ਼ਾਰ ਨਾ ਉਤਰੇ, ਜਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜੇ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਮਿਲੋ: ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ’ਤੇ ਉਸ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਾ ਅਸਰ ਨਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਕਦੇ ਵੀ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਨਾ ਬਦਲੋ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਾਲ ਜੋੜੋ।

  • ਹਾਂ, ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਸ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਟੱਟੀ ਤੋਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਵਾਹਕ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ੁਕਾਮ ਵਾਂਗ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦਾ। ਟਾਇਲਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਬਣ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੱਥ ਧੋਵੋ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਾ ਕਹੇ, ਦੂਜਿਆਂ ਲਈ ਖਾਣਾ ਨਾ ਬਣਾਓ।

  • ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਪੀਓ, ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਮਨ ਕਰੇ ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ, ਸਾਦਾ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਿਆ ਖਾਣਾ ਖਾਓ, ਜਿਵੇਂ ਚੌਲ, ਸੂਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਨਰਮ ਚੀਜ਼ਾਂ। ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ ਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਤਾਜ਼ਾ ਪੱਕਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਪੀਤਾ ਹੋਇਆ ਕੁਝ ਵੀ ਅੰਦਰ ਨਾ ਟਿਕੇ, ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ।

  • ਹਾਂ। 10% ਤੱਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਛਣ ਦੁਬਾਰਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਠੀਕ ਹੋਣ ਤੋਂ 1 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤੇ ਬਾਅਦ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਲੋਕ ਬਿਨਾਂ ਲੱਛਣਾਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਾਹਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਇਲਾਜ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੁਖ਼ਾਰ ਮੁੜ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲੋ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਟੱਟੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

  • ਦੋਵੇਂ Salmonella (ਸਾਲਮੋਨੇਲਾ) ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨਾਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਦੂਸ਼ਿਤ ਖਾਣੇ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੇ ਹਨ: ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ Salmonella Typhi ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪੈਰਾਟਾਈਫ਼ਾਈਡ (paratyphoid) Salmonella Paratyphi ਨਾਲ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਗਭਗ ਇੱਕੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੈਰਾਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਅਕਸਰ ਹਲਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਲਈ ਡਾਕਟਰ ਅਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਦਵਾਈਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ।

  • ਹਾਂ। WHO ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਆਮ ਹੈ, 6 ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਿਆਂ ਲਈ ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਕੰਜੂਗੇਟ ਵੈਕਸੀਨ (typhoid conjugate vaccine) ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕੋ ਟੀਕਾ ਹੈ। ਯਾਤਰੀ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਲਗਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਬਿਹਤਰ ਹੈ ਕਿ ਜਾਣ ਤੋਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ। ਕੋਈ ਵੀ ਵੈਕਸੀਨ ਪੂਰਾ ਬਚਾਅ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਇਸ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਾਣੀ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣਾ ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

  • ਲੱਛਣ ਮਿਲਦੇ-ਜੁਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਸਿਰਫ਼ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਟੈਸਟ ਹਨ। ਟਾਈਫ਼ਾਈਡ ਦਾ ਬੁਖ਼ਾਰ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਪੇਟ ਦੇ ਲੱਛਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਡੇਂਗੂ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਰਦ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਟੁੱਟਣਾ; ਮਲੇਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਠੰਢ ਅਤੇ ਕਾਂਬੇ ਨਾਲ ਬੁਖ਼ਾਰ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨੋਂ ਆਮ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਡਾਕਟਰ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਟੈਸਟ ਕਰਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਮਦਦਗਾਰ ਟੈਸਟ

ਬਲੌਗ

ਸਰੋਤ

  1. WHO fact sheet: Typhoid
  2. CDC: Typhoid fever, signs and symptoms
  3. CDC: Typhoid fever, treatment
  4. CDC Yellow Book: Typhoid and paratyphoid fever
  5. NHS: Typhoid fever

ਅੱਪਡੇਟ . ਇਹ ਸਿਹਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਰੀ ਹਾਲਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੇ ਨਤੀਜੇ ਬਾਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛੋ।