ดีซ่าน หรือที่มักเรียกกันว่า ตัวเหลืองตาเหลือง คือภาวะที่ผิวหรือตาขาวกลายเป็นสีเหลือง เกิดจากสารสีเหลืองที่ชื่อว่า บิลิรูบิน (bilirubin) สะสมในร่างกาย
บิลิรูบินเกิดขึ้นเมื่อร่างกายสลายเม็ดเลือดแดงที่เก่าแล้ว ปกติตับจะขับบิลิรูบินออกไปกับน้ำดี ซึ่งไหลผ่านท่อน้ำดีลงสู่ลำไส้ ดีซ่านหมายความว่ามีบางจุดในเส้นทางนี้ที่ทำงานผิดปกติ:
- เม็ดเลือดแดงแตกเร็วเกินไป เช่น ในภาวะโลหิตจางจากเม็ดเลือดแดงแตก (haemolytic anaemia) หรือโรคเม็ดเลือดแดงรูปเคียว (sickle cell disease)
- ตับ: ตับอักเสบ (การติดเชื้อไวรัส เช่น ไวรัสตับอักเสบ A, B, C หรือ E) โรคตับจากแอลกอฮอล์ และยาบางชนิด
- ท่อน้ำดีอุดตัน: นิ่วในถุงน้ำดี และปัญหาที่ตับอ่อน เช่น ตับอ่อนอักเสบ (pancreatitis)
ดีซ่านเป็นอาการแสดง ไม่ใช่ตัวโรคเอง และในผู้ใหญ่อาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรง จึงต้องพบแพทย์เสมอ ส่วนในทารกแรกเกิดพบบ่อยและมักไม่อันตราย (ดูด้านล่าง)

