Churra (grija) belgilari: boʻrtma, churra turlari va zudlik bilan yordam kerakligini bildiruvchi alomatlar

Chovingizda yoki kindigingizda yoʻtalganda kattalashadigan yumshoq boʻrtma bormi? Churra odatda qanday sezilishi, uning qaysi turi boʻlishi mumkinligi va qachon kutib boʻlmasligi haqida.

Yangilangan · Manbalar

Qisqa javob

Churra (grija) belgilari qanday?

Asosiy belgisi yumshoq boʻrtma yoki shish boʻlib, u koʻpincha chovda, kindik yaqinida yoki sonning yuqori qismida paydo boʻladi. U odatda yoʻtalganda, kuchanganda yoki tik turganda kattalashadi, yotganda esa kichrayadi. Zirqirab ogʻrish yoki ogʻirlik, pastga tortayotgandek sezgi boʻlishi mumkin. Diafragma churrasi (hiatus churrasi) esa boʻrtma oʻrniga jigʻildon qaynashiga sabab boʻladi.

Bu sogʻliq haqida maʼlumot, tibbiy maslahat emas. Shifokoringiz holatingizni toʻliq biladi; natijangiz haqida undan soʻrang.

Yonma-yon

Oddiy churra va qisilgan (strangulyatsiyalangan) churra

Churralarning koʻpchiligi shoshilinch holat emas, lekin churra qisilib qolishi va qon bilan taʼminlanishi toʻxtashi mumkin. Quyidagi farqlar qaysi holat ekanini bilishga yordam beradi.

Nimani sezasizOddiy churraQisilgan yoki strangulyatsiyalangan churra
BoʻrtmaYumshoq, yoʻtalganda, kuchanganda yoki tik turganda kattalashadiToʻsatdan kattalashgan, zich yoki qattiq, ushlaganda ogʻriydi
YotgandaOdatda kichrayadi yoki ichkariga qaytib kiradiTashqarida qoladi va uni ichkariga qaytarib boʻlmaydi
OgʻriqYoʻq yoki kelib-ketadigan zirqirash yoxud pastga tortayotgandek sezgiBoʻrtmada, uning atrofida yoki qorinda toʻsatdan paydo boʻlgan, oʻtib ketmaydigan juda kuchli ogʻriq
Ustidagi teriOdatdagidek koʻrinadiQizargan, qoraygan yoki rangi oʻzgargan
QorningizOdatdagidekShishgan yoki dam boʻlgan, koʻngil aynishi yoki qusish bilan
Ich kelishi va yelOdatdagidekIchingiz kelmaydi yoki yel chiqara olmaysiz
IsitmaYoʻqHarorat yuqori boʻlishi mumkin
Nima qilish kerakYaqin bir necha hafta ichida shifokorga boringHoziroq mahalliy tez yordam raqamiga qoʻngʻiroq qiling yoki shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring

Son churrasi (femoral churra) sonning yuqori qismidagi kichik boʻrtma boʻlib, koʻpincha 50 yoshdan oshgan ayollarda uchraydi. U qisilib qolishga koʻproq moyil, shuning uchun odatda aniqlangandan keyin tez orada operatsiya qilinadi.

Churra belgilari roʻyxati

Sizga tegishli boʻlganlarini belgilang. Karta belgilaringiz churra boʻrtmasiga, diafragma churrasiga yoki ikkalasiga mos kelishini koʻrsatadi va kutib boʻlmaydigan belgilarni ajratib beradi. Hech narsa saqlanmaydi va hech qayerga yuborilmaydi.

Churra belgilari roʻyxati

11 ta belgidan 0 tasi belgilandi

Churra boʻrtmasi belgilari0/6
Diafragma churrasi belgilari0/5

Sizga tegishli boʻlgan belgilarni belgilang.

Bu roʻyxat belgilarni shifokoringiz uchun tartiblaydi. U churraga tashxis qoʻya olmaydi: buni faqat shifokor koʻrigi, baʼzan tasvir tekshiruvi bilan birga, aniqlay oladi, boʻrtma yoki jigʻildon qaynashiga esa boshqa sabablar ham olib kelishi mumkin.

Churra (grija) nima va uning qanday turlari bor?

Churra (grija) ichki aʼzoning bir qismi, masalan, ichak yoki yogʻ toʻqimasi, odatda uni ushlab turadigan mushakdagi zaif joy yoki teshik orqali tashqariga turtib chiqishidir. U koʻpincha paydo boʻlib, yoʻqolib turadigan boʻrtma yoki shish sifatida koʻrinadi.

TuriQayerdaKimlarda koʻproq uchraydi
Chov churrasi (inguinal)Chovda, baʼzan yorgʻoqqa tushadiErkaklarda: eng koʻp uchraydigan turi
Son churrasi (femoral)Sonning yuqori qismida, chov yaqinida50 yoshdan oshgan ayollarda
Kindik churrasi (umbilikal)KindikdaChaqaloqlarda hamda ortiqcha vaznli yoki bir necha marta homilador boʻlgan kattalarda
Operatsiyadan keyingi churra (incisional)Eski operatsiya chandigʻi orqaliQorin operatsiyasini oʻtkazganlarda
Diafragma churrasi (hiatus)Ichkarida: oshqozon diafragmadagi teshik orqali koʻkrak qafasiga koʻtariladi50 yoshdan oshganlarda, homiladorlarda yoki ortiqcha vaznlilarda

Chov churrasi eng koʻp uchraydigan turi: erkaklarning taxminan 27% va ayollarning 3% hayotining qaysidir davrida unga duch keladi, erkaklarda esa u ayollarga qaraganda 8 dan 10 baravargacha koʻproq uchraydi.

Churra belgilari qanday?

Churralarning koʻpchiligi yumshoq boʻrtma yoki shish paydo qiladi, u:

  • yoʻtalganda, aksirganda, kuchanganda, ogʻir narsa koʻtarganda yoki uzoq tik turganda kattalashadi
  • yotganda kichrayadi yoki yoʻqolib ketadi yoxud uni sekin ichkariga qaytarish mumkin
  • zirqirash, achishish yoki ogʻirlik, pastga tortayotgandek sezgi berishi yoki umuman ogʻrimasligi mumkin

Turiga qarab:

  • Chov churrasi (inguinal): chovda boʻrtma, baʼzan yorgʻoqqa tushadi, koʻpincha kun oxiriga borib kuchayadigan noqulaylik bilan.
  • Son churrasi (femoral): sonning yuqori qismida uzum donasidek kichik boʻrtma, kelib-ketadigan zirqirash yoki yurganda noqulaylik bilan.
  • Kindik churrasi (umbilikal): kindikda yumshoq shish, odatda ogʻriqsiz; kattalar yoʻtalganda yoki kuchanganda noqulaylik sezishi mumkin.
  • Operatsiyadan keyingi churra (incisional): eski operatsiya chandigʻi boʻylab yoki uning yaqinida boʻrtma.
  • Diafragma churrasi (hiatus): boʻrtma boʻlmaydi. Koʻp odamlarda hech qanday belgi boʻlmaydi; boshqalarda jigʻildon qaynashi, kislota reflyuksi, qorin dam boʻlishi, kekirish, koʻngil aynishi yoki yutishda ogʻriq yoxud qiyinchilik boʻladi.

Hatto katta churra ham ogʻrimasligi mumkin, ogʻriq esa uning qanchalik jiddiyligini koʻrsatmaydi: muhimi boʻrtma oʻzgargan yoki oʻzgarmaganligi.

Churra qachon shoshilinch holat hisoblanadi?

Baʼzan churra qisilib qoladi (inkarseratsiya) va ichakni toʻsib qoʻyishi yoki strangulyatsiyaga uchrashi mumkin, yaʼni uning qon bilan taʼminlanishi toʻxtaydi. Strangulyatsiyalangan churra hayot uchun xavfli boʻlishi mumkin va zudlik bilan operatsiya qilishni talab qiladi.

Agar sizda churra yoki yangi boʻrtma boʻlsa va quyidagilar kuzatilsa, hoziroq mahalliy tez yordam raqamiga qoʻngʻiroq qiling yoki shoshilinch tibbiy yordam boʻlimiga boring:

  • boʻrtmada, uning atrofida yoki qorinda toʻsatdan paydo boʻlgan, oʻtib ketmaydigan juda kuchli ogʻriq
  • boʻrtma zich, qattiq yoki ushlaganda ogʻriydigan boʻlib qolsa yoki toʻsatdan kattalashsa
  • yotganda boʻrtmani ichkariga qaytarib boʻlmasa
  • uning ustidagi teri qizarsa, qoraysa yoki rangi oʻzgarsa
  • koʻnglingiz aynisa yoki qusayotgan boʻlsangiz, yoxud ovqat ichingizda turmasa
  • ichingiz kelmasa yoki yel chiqara olmasangiz, yoxud qorningiz shishgan boʻlsa
  • haroratingiz yuqori boʻlsa yoki toʻsatdan ongingiz chalkashsa

Mashinani oʻzingiz haydamang. Kimdandir sizni olib borishini soʻrang yoki tez yordam chaqiring. Qattiq, ogʻriqli boʻrtmani zoʻrlab ichkariga qaytarishga urinmang.

Churraga nima sabab boʻladi va kimlarda xavf yuqori?

Churra qorin ichidagi bosim mushak devoridagi zaif joyga tushganda paydo boʻladi. Zaif joy tugʻma boʻlishi yoki yosh oʻtgan sari paydo boʻlishi mumkin. Xavfni oshiradigan omillar:

  • ogʻir yuk koʻtarish yoki koʻp yuk koʻtarish, tik turish yoxud yurishni talab qiladigan ish
  • ich qotishi sababli hojatda kuchanish
  • masalan, chekish tufayli uzoq davom etadigan yoʻtal
  • ortiqcha vazn yoki homiladorlik, ayniqsa bir necha marta homiladorlik
  • yosh ulgʻayishi va oilada churra boʻlganlar borligi
  • qorin sohasida ilgari oʻtkazilgan operatsiya, jumladan prostata operatsiyasi
  • masalan, jigar kasalligi tufayli qorinda suyuqlik yigʻilishi (astsit)

Chaqaloqlarda kindik churrasi koʻp uchraydi, chunki kindik atrofidagi mushaklar hali yopilmagan boʻladi. Ular odatda 5 yoshgacha oʻz-oʻzidan yopiladi. Chaqaloq va bolalardagi chov churrasi (u muddatidan oldin tugʻilganlarda koʻproq uchraydi) oʻz-oʻzidan yopilmaydi, shuning uchun uni shifokor koʻrishi kerak.

Churra qanday aniqlanadi va davolanadi?

Tashxis. Shifokor odatda boʻrtmani koʻrikdan oʻtkazib aniqlay oladi, koʻpincha siz tik turib yoʻtalgan paytda. Agar aniq boʻlmasa, ultratovush tekshiruvi (UTT), KT (CT) yoki MRT (MRI) uni koʻrsatib beradi.

Kattalardagi churra oʻz-oʻzidan yoʻqolmaydi, lekin hammasi ham darhol operatsiyani talab qilmaydi:

  • Kuzatib borish kam belgi beradigan yoki umuman belgi bermaydigan kichik chov churrasiga mos kelishi mumkin, bunda muntazam tekshiruvdan oʻtib turiladi.
  • Operatsiya odatda churra ogʻriqli boʻlsa, kattalashayotgan boʻlsa, kundalik hayotga xalaqit bersa yoki son churrasi boʻlsa tavsiya etiladi, chunki son churralari qisilib qolishga koʻproq moyil.

Operatsiya. Jarroh boʻrtmani ichkariga qaytaradi va zaif joyni, koʻpincha yupqa toʻr (mesh) bilan, yopadi: bitta kattaroq kesik orqali (ochiq operatsiya) yoki bir nechta kichik kesik orqali (laparoskopik operatsiya). Bu odatda 30 dan 90 daqiqagacha davom etadi va koʻp odamlar oʻsha kuniyoq uyga qaytadi.

Tiklanish. Toʻliq tiklanish odatda 4 dan 6 haftagacha vaqt oladi. Koʻpchilik 1–2 hafta oʻtgach ishga qaytadi, ogʻir yuk koʻtarishni talab qiladigan ishda esa bunga 6 haftagacha vaqt ketishi mumkin; kamida 4 dan 6 haftagacha ogʻir narsa koʻtarmaslik kerak. Qachon mashina haydash mumkinligini jarrohingizdan soʻrang. Churra operatsiyadan keyin qaytishi mumkin, shuning uchun sizga berilgan maslahatlarga amal qiling.

Tayanch kamar yoki bandaj baʼzi odamlarda noqulaylikni yengillatishi mumkin, lekin churrani tuzatmaydi: undan foydalanishdan oldin shifokoringizdan soʻrang.

Diafragma churrasiga nima yordam beradi?

Diafragma churrasi (hiatus churrasi) muammo tugʻdirmasa, koʻpincha davolashni talab qilmaydi. Agar jigʻildon qaynashi yoki reflyuks boʻlsa, quyidagi oʻzgarishlar koʻpincha yordam beradi:

  • ozroq-ozroq, lekin tez-tez ovqatlaning
  • uxlashdan oldingi 3 yoki 4 soat ichida ovqat yemang
  • karavotingizning bosh tomonini 10 dan 20 sm gacha koʻtaring
  • ortiqcha vazningiz boʻlsa, ozing va belni siqadigan tor kiyim kiymang
  • chekishni tashlang, spirtli ichimliklarni kamaytiring va belgilarni qoʻzgʻatadigan ovqatlardan saqlaning

Farmatsevt qisqa muddatli yengillik uchun antatsidlar yoki alginatlar kabi dorilarni tavsiya qilishi mumkin. Ular yordam bermasa, shifokor oshqozon kislotasini kamaytiradigan kuchliroq dorilarni yozib berishi mumkin. Operatsiya faqat boshqa davolash usullari yordam bermagan va belgilar juda kuchliligicha qolgan hollardagina koʻrib chiqiladi.

Agar yutish qiyin boʻlsa, qayta-qayta qusayotgan boʻlsangiz, qon qussangiz, harakat qilmasangiz ham vazn yoʻqotayotgan boʻlsangiz yoki qorinning yuqori qismida ogʻriq boʻlsa, oʻsha kunning oʻzida shifokorga boring.

Churraning oldini olish mumkinmi?

Churraning oldini har doim ham olib boʻlmaydi, lekin xavfni kamaytirish va mavjud churraning kuchayishiga yoʻl qoʻymaslik mumkin:

  • Xavfsiz koʻtaring: tizzalaringizni buking, yukni tanangizga yaqin tuting va ogʻir narsalarni koʻtarishda yordam soʻrang.
  • Hojatda kuchanmang: najas yumshoq boʻlishi uchun koʻp kletchatka yeng va yetarlicha suyuqlik iching.
  • Yaxshilanmayotgan yoki qayta-qayta qaytayotgan yoʻtal boʻyicha shifokorga boring.
  • Sogʻlom vaznni saqlang va harakatda boʻling: haftasiga taxminan 150 daqiqa oʻrtacha jismoniy faollik.
  • Chekishni tashlang, bu yoʻtalga ham, operatsiyadan keyingi bitishga ham yordam beradi.

Agar sizda allaqachon churra boʻlsa, u operatsiya qilinguncha qaysi mashgʻulotlar xavfsiz ekanini shifokoringizdan soʻrang.

Qachon shifokorga borish kerak

Qabulga yoziling

  • Chovingizda, kindigingizda, soningizda yoki chandiq yaqinida yangi boʻrtma yoki shishni sezsangiz, hatto u ogʻrimasa ham.
  • Churra boʻrtmasi kattalashayotgan, koʻproq ogʻriyotgan yoki ichkariga qaytarish qiyinlashayotgan boʻlsa: bir necha kun ichida shifokorga boring.
  • Sonning yuqori qismida kichik boʻrtma, ayniqsa 50 yoshdan oshgan ayolda: tez orada shifokorga boring, chunki son churralari qisilib qolishga koʻproq moyil.
  • Chaqaloqning kindik churrasi 5 yoshda ham saqlanib qolsa yoki chaqaloq yoxud bolada chovda har qanday boʻrtma boʻlsa.
  • 3 haftadan ortiq davom etayotgan, juda kuchli yoki dorixona dorilari bilan yaxshilanmayotgan jigʻildon qaynashi yoki reflyuks.

Agar churrasi yoki yangi boʻrtmasi bor odamda quyidagilar boʻlsa, hoziroq shoshilinch yordam chaqiring (mahalliy tez yordam raqamiga qoʻngʻiroq qiling):

  • boʻrtmada, uning atrofida yoki qorinda toʻsatdan paydo boʻlgan, oʻtib ketmaydigan juda kuchli ogʻriq
  • zichlashgan, ushlaganda ogʻriydigan, qizargan yoki qoraygan, yoxud ichkariga qaytarib boʻlmaydigan boʻrtma
  • qusish yoki ich kelmasligi yoxud yel chiqmasligi
  • yuqori harorat yoki toʻsatdan ong chalkashishi

Churralarning koʻpchiligi shoshilinch holat emas va rejali operatsiya bilan tuzatilishi mumkin. Qisilgan churra esa boshqa gap: u tezda operatsiyani talab qiladi. Ogʻriq oʻtib ketishini kutmang, boʻrtmani zoʻrlab ichkariga qaytarmang va mashinani oʻzingiz haydamang.

Boʻrtma topdingizmi va u nima ekanini bilmayapsizmi? Bu haqda gaplashib koʻring.

Saluvo belgilaringizni oʻz soʻzlaringiz va tilingizda tinglaydi, avvalo xavfli belgilarni tekshiradi va qaysi shifokorga qanchalik tez borish kerakligini aytadi. U jarrohingizga beriladigan savollarni tayyorlashda ham yordam beradi.

Belgilarim haqida soʻrash

Boshlash bepul. Nimani his qilayotganingizni oʻz soʻzlaringiz bilan, oʻz tilingizda yozing.

Koʻp beriladigan savollar

  • Odatda koʻzga koʻrinadigan yoki qoʻl bilan seziladigan yumshoq boʻrtma, koʻpincha chovda yoki kindikda. U yoʻtalganda, kuchanganda yoki tik turganda kattalashadi, yotganda esa kichrayadi. Baʼzilar zirqirash, achishish yoki ogʻirlik, pastga tortayotgandek sezgini his qiladi; boshqalar esa umuman hech narsa sezmaydi.

  • Ayollarda ham xuddi shunday boʻrtmalar boʻladi, lekin son (femoral) va kindik (umbilikal) churralari ayollarda nisbatan koʻproq uchraydi. Son churrasi sonning yuqori qismidagi kichik boʻrtma boʻlib, koʻpincha 50 yoshdan oshgan ayollarda uchraydi va qisilib qolishga koʻproq moyil, shuning uchun uni tez orada shifokorga koʻrsatish kerak.

  • Koʻpincha bu chov churrasi (inguinal): chovdagi boʻrtma, u yorgʻoqqa tushishi mumkin, uzoq tik turgandan, ogʻir narsa koʻtargandan keyin yoki kun oxiriga borib kuchayadigan zirqirash yoki ogʻirlik sezgisi bilan. Erkaklarning taxminan 27% hayotining qaysidir davrida chov churrasiga duch keladi.

  • Kattalarda yoʻq: mushakdagi zaif joy saqlanib qoladi. Kam belgi beradigan yoki umuman belgi bermaydigan kichik churralarni baʼzan operatsiya qilish oʻrniga kuzatib borish mumkin. Chaqaloqlarda esa kindik churrasi odatda 5 yoshgacha oʻz-oʻzidan yopiladi.

  • Odatda darhol xavfli emas, lekin u qisilib qolishi (strangulyatsiya) va qon bilan taʼminlanishi toʻxtashi mumkin, bu shoshilinch holat. Toʻsatdan juda kuchli ogʻriq, qattiqlashgan, ushlaganda ogʻriydigan, rangi oʻzgargan yoki ichkariga qaytmaydigan boʻrtma, qusish yoxud ich kelmasligi yoki yel chiqmasligi boʻlsa, hoziroq shoshilinch yordam kerak.

  • Yoʻq. Kam belgi beradigan kichik chov churrasini muntazam tekshiruvlar bilan kuzatib borish mumkin, diafragma churrasi esa koʻpincha turmush tarzini oʻzgartirish va dorilar bilan nazorat qilinadi. Operatsiya odatda ogʻriqli yoki kattalashayotgan churralarda hamda son churralarida tavsiya etiladi, chunki ular qisilib qolishga koʻproq moyil.

  • Toʻliq tiklanish odatda 4 dan 6 haftagacha vaqt oladi. Koʻpchilik 1–2 hafta oʻtgach ishga qaytadi, ishi ogʻir yuk koʻtarish bilan bogʻliq boʻlsa, bunga 6 haftagacha vaqt ketishi mumkin; kamida 4 dan 6 haftagacha ogʻir narsa koʻtarmaslik kerak. Qachon mashina haydash mumkinligini jarrohingiz aytadi.

  • Koʻp odamlarda hech qanday belgi boʻlmaydi. Belgilar boʻlsa, ular odatda kislota reflyuksiga xos boʻladi: jigʻildon qaynashi, ovqat yoki kislotaning qaytib chiqishi, qorin dam boʻlishi, kekirish, koʻngil aynishi va baʼzan yutishda ogʻriq yoki qiyinchilik. Yutish qiyinlashsa, qon qusilsa yoki vazn yoʻqotilsa, oʻsha kunning oʻzida shifokorga murojaat qilish kerak.

  • Koʻp churralar yotganda oʻz-oʻzidan ichkariga qaytadi, shifokor esa uni qanday qilib sekin qaytarishni koʻrsatishi mumkin. Qattiq, ogʻriqli yoki rangi oʻzgargan boʻrtmani hech qachon zoʻrlab qaytarmang: bu qisilgan churra boʻlishi mumkin va shoshilinch yordam kerak.

  • Ogʻir yuk koʻtarish va kuchanish qorin ichidagi bosimni oshiradi va toʻqimani zaif joy orqali turtib chiqarishi mumkin, shuning uchun ular churrani qoʻzgʻatishi yoki kattalashtirishi mumkin. Yukni tizzalarni bukib, tanaga yaqin tutib koʻtaring, ogʻir narsalarda yordam soʻrang, churrangiz boʻlsa esa qaysi mashgʻulotlar xavfsiz ekanini shifokoringizdan soʻrang.

  • Tayanch kamar yoki bandaj baʼzi odamlarda noqulaylikni yengillatishi mumkin, lekin u zaif joyni tuzatmaydi va churraning qisilib qolishining oldini olmaydi. Undan foydalanishdan oldin shifokoringizdan soʻrang va kattalashayotgan yoki ogʻriqli churrani tekshirtirishni u sababli kechiktirmang.

  • Odatda shifokor boʻrtmani koʻrikdan oʻtkazib aniqlaydi, koʻpincha siz tik turib yoʻtalgan paytda. Agar aniq boʻlmasa, ultratovush tekshiruvi (UTT), KT (CT) yoki MRT (MRI) tashxisni tasdiqlashi mumkin. Diafragma churrasi baʼzan jigʻildon qaynashi yoki yutish muammolari yuzasidan oʻtkaziladigan tekshiruvlarda aniqlanadi.

Blog

Manbalar

  1. NHS: Hernia
  2. NHS: Inguinal hernia repair
  3. NHS: Femoral hernia repair
  4. NHS: Umbilical hernia repair
  5. NHS: Hiatus hernia
  6. NIDDK: Inguinal hernia
  7. MedlinePlus: Hernia

Yangilangan . Bu sogʻliq haqida maʼlumot, tibbiy maslahat emas. Shifokoringiz holatingizni toʻliq biladi; natijangiz haqida undan soʻrang.