Gwajin vitamin D: matakin al'ada, alamomin ƙarancin vitamin D da inda ake samun sa

Vitamin D yana sa ƙasusuwa da tsokoki su yi ƙarfi, kuma ƙarancinsa ya zama ruwan dare. Ga yadda za ku karanta sakamakon gwajin 25-OH vitamin D, da abin da ke ƙara shi a zahiri.

An sabunta · Majiyoyi

Amsa a taƙaice

Mene ne matakin vitamin D na al'ada a gwajin jini?

Ana auna vitamin D a matsayin 25-hydroxyvitamin D. Ƙasa da 20 ng/mL (50 nmol/L) ƙaranci ne, ƙasa da 12 ng/mL (30 nmol/L) kuma ƙaranci ne mai tsanani. Yawancin masana suna ganin 20 ng/mL ko fiye ya isa don lafiyar ƙashi, kuma ɗakunan gwaji da yawa suna rubuta 30 zuwa 100 ng/mL a matsayin iyakar al'ada. Sama da kusan 50 ng/mL ba ya ƙara wani amfani, kuma matakin da ya yi yawa sosai yana iya cutarwa.

Bayyana min sakamakon gwajinaTambaya game da sakamakona

Bayanin lafiya ne, ba shawarar likita ba. Likitanku ya san cikakken halinku; ku tambaye shi game da sakamakonku.

Taswirar ma'auni

Jadawalin matakan vitamin D

25-hydroxyvitamin D (25-OH D, gwajin vitamin D da aka saba yi). ng/mL × 2.5 = nmol/L. Iyakar da ɗakin gwajinku ya rubuta a takardar sakamako ita ce za ku kwatanta da ita.

Sakamakong/mLnmol/LAbin da yawanci yake nufi
Ƙasa sosaiƘasa da 12Ƙasa da 30Yana ƙara haɗarin laushin ƙashi (rickets a yara, osteomalacia a manya). Yana buƙatar magani.
Ƙaranci12 zuwa 1930 zuwa 49Ya yi ƙasa da abin da ƙashi mai lafiya ke buƙata. Yawanci ana yi masa magani.
Bai cika ba20 zuwa 2950 zuwa 74Ya isa ga yawancin mutane bisa ma'aunin IOM; wasu ɗakunan gwaji da masana sun fi son 30 ko fiye.
Ya isa30 zuwa 5075 zuwa 125Matakin lafiya ga ƙasusuwa da tsokoki.
Mai yawaSama da 50Sama da 125Babu ƙarin amfani. Yawanci daga magungunan ƙari ne; ya dace a sake duba adadin.
Ya yi yawa sosaiSama da 150Sama da 375Akwai haɗarin gubar vitamin D da yawan calcium. Yana buƙatar likita.

Ɗakunan gwaji da yawa suna rubuta 30 zuwa 100 ng/mL a matsayin "na al'ada". Ƙa'idoji sun bambanta kan ko 20 ko 30 ng/mL ya isa, amma sun yarda cewa ƙasa da 12 ya yi ƙasa da yawa, kuma hawa sama da 50 ba ya taimakawa.

Abincin da ke da vitamin D

Adadi na kusa-kusa daga NIH Office of Dietary Supplements. Abinci kaɗan ne ke da shi da yawa, shi ya sa hasken rana, wani lokaci kuma magungunan ƙari, suke da muhimmanci.

AbinciAdadin da aka saba ciVitamin D (kusan)
Man hanta na kifi (cod liver oil)Babban cokali 11,360 IU (34 mcg)
Kifin salmon, dafaffe85 g (3 oz)570 IU (14 mcg)
Naman kaza da aka shuka ƙarƙashin hasken UVRabin kofi (½)kusan 360 IU (9 mcg)
Madara da aka ƙara wa vitamin DKofi 1kusan 120 IU (3 mcg)
Hatsin karin kumallo da aka ƙara wa vitamin D (cereal)Adadi 1kusan 80 IU (2 mcg)
Kifin tuna na gwangwani cikin ruwa85 g (3 oz)40 IU (1 mcg)
Gwaiduwar ƙwaiBabban ƙwai 144 IU (1 mcg)

Adadin da aka saba ba da shawara a kullum shi ne 600 IU (15 mcg) ga manya har zuwa shekara 70, da 800 IU (20 mcg) ga waɗanda suka haura 70. Maganin ƙaranci yana amfani da adadi mafi yawa wanda likitanku ne zai tsara.

Mene ne aikin vitamin D a jiki?

Vitamin D yana taimaka wa hanji shan calcium da phosphate, ma'adinan da ke gina ƙasusuwa da haƙora kuma suke sa su ƙarfi. Yana kuma sa tsokoki su yi aiki da kyau, kuma yana da rawa a garkuwar jiki.

Fatarku tana yin vitamin D idan ta sami hasken rana (hasken UVB), kuma ɗan adadi kaɗan yana fitowa daga abinci. Hanta tana mayar da shi 25-hydroxyvitamin D, wanda shi ne gwajin jinin ke auna, domin yana nuna ajiyar jikinku a 'yan makonnin da suka wuce. Sannan ƙoda tana yin nau'in da ke aiki.

Vitamin D2 da D3 duka suna ƙara matakinku; D3 (cholecalciferol), wanda fata ke yi, yakan ɗan fi ƙara shi kuma ya ɗan fi daɗewa. Ana yawan rubuta gwajin a matsayin 25-OH vitamin D, vitamin D total ko vitamin D3 test.

Me ƙarancin vitamin D ke iya nufi?

Ƙarancin vitamin D ya zama ruwan dare, har a ƙasashe masu rana, domin mutane da yawa suna yin yawancin lokacin rana a cikin gida. Kun fi yiwuwar samun ƙaranci idan:

  • kuna ɗan lokaci kaɗan a waje, kuna rufe yawancin fatarku, ko kuna zaune nesa da equator a lokacin sanyi
  • kuna da fata mai duhu, wadda ke yin ƙaramin vitamin D daga hasken rana ɗaya
  • kun tsufa, domin fata tana rage yin sa da shekaru
  • kuna da ƙiba mai yawa, domin ana ajiye vitamin D a kitse
  • kuna da ciki ko kuna shayarwa, ko jariri ne da ake shayar da nono kawai
  • kuna da coeliac disease, cutar kumburin hanji (IBD), cutar hanta ko ƙoda, ko an yi muku tiyatar rage nauyi
  • kuna shan wasu magunguna, kamar wasu magungunan farfaɗiya ko steroids na dogon lokaci

Alamomin ƙarancin vitamin D sau da yawa ba su bayyana sosai, ko ma ba sa nan. Suna iya haɗawa da gajiya, ciwon ƙashi ko na baya, ciwo ko raunin tsoka (musamman wajen hawan matakala ko tashi daga kujera), murɗewar tsoka, ɓacin rai da yawan kamuwa da rashin lafiya. A tsawon lokaci, ƙarancin yana rage ƙarfin ƙasusuwa (osteoporosis), kuma ƙaranci mai tsanani yana sa su yi laushi: rickets a yara da osteomalacia a manya.

Shin vitamin D yana iya yin yawa?

Eh, amma kusan sai daga shan magungunan ƙari da yawa. Ba za a sami yawan sa daga hasken rana ba, kuma abinci ba kasafai yake ba da mai yawa ba.

Matakin da ya haura kusan 50 ng/mL (125 nmol/L) ba ya ƙara wani amfani. Sama da kusan 150 ng/mL (375 nmol/L), vitamin D yana iya sa calcium a jini ya yi yawa. Alamomi sun haɗa da ƙishirwa, yawan fitsari, tashin zuciya da amai, maƙarƙashiya, gajiya, rikicewar hankali, kuma a tsawon lokaci, tsakuwar ƙoda ko lalacewar ƙoda.

Ana sayar da vitamin D mai yawan adadi ko'ina, kuma wani lokaci ana shan sa tsawon watanni ba tare da gwaji ba. Idan kuna shan sa, ku tambayi likitanku tsawon lokacin da za ku ci gaba da kuma lokacin sake gwaji.

Daga ina vitamin D ke fitowa: hasken rana ko abinci?

Hasken rana shi ne babbar hanyar samun sa ga yawancin mutane. Bayyana fuska, hannaye da ƙafafu ga rana ta tsakar rana na ɗan lokaci a yawancin kwanaki, ba tare da sunscreen ba kuma ba tare da ƙonewa ba, yana taimaka wa fata ta yi vitamin D. Tsawon lokacin da kuke buƙata ya dangana da launin fatarku, inda kuke zaune da yanayin lokaci: fata mai haske na iya buƙatar minti 10 zuwa 15, fata mai duhu kuma fiye da haka. Rana ta ta taga ba ta aiki, kuma zama a rana na dogon lokaci ba tare da kariya ba yana ƙara haɗarin ciwon daji na fata, don haka kada ku bari fatarku ta ƙone.

Abinci yana ɗan taimakawa: kifi mai maiko (kamar salmon, mackerel, sardines), man hanta na kifi, gwaiduwar ƙwai, naman kaza da aka shuka ƙarƙashin hasken UV, da abincin da aka ƙara wa vitamin D, kamar wasu madara, madarar tsirrai, yogurt, hatsin karin kumallo da man girki. Masu cin ganye kawai (vegetarians da vegans) yawanci suna dogara ne da hasken rana, abincin da aka ƙara wa vitamin D, kuma idan ya zama dole, magungunan ƙari.

Ta yaya ake yin gwajin vitamin D?

  • Ana ɗaukar ɗan jini kaɗan daga jijiya. Ba a buƙatar azumi sai dai idan wasu gwaje-gwaje da za a yi a lokaci ɗaya suna buƙata.
  • Gwajin da za ku nema shi ne 25-hydroxyvitamin D (25-OH D). Gwajin "1,25-dihydroxy" daban ne, gwaji ne na ƙwararru.
  • Idan kuna shan vitamin D, ku ci gaba da shan sa kamar yadda kuka saba sai dai idan likitanku ya ce wani abu daban, kuma ku gaya wa ɗakin gwaji adadin.
  • Matakai yawanci sun fi ƙasa a ƙarshen lokacin sanyi, kuma sun fi yawa a ƙarshen lokacin zafi.
  • Sakamako yawanci yana fitowa cikin kwana ɗaya zuwa biyu.

Wane ne ya kamata ya yi gwajin vitamin D?

Manya masu lafiya waɗanda ba su da alamomi yawanci ba sa buƙatar gwajin vitamin D na yau da kullum; ƙa'idar Endocrine Society ta 2024 ta ba da shawarar kada a yi gwaji na yau da kullum ga yawancin mutane 'yan ƙasa da shekara 75. Gwaji yana da ma'ana idan:

  • kuna da ciwon ƙashi, raunin tsoka, yawan faɗuwa ko karyewar ƙashi daga ƙaramar faɗuwa
  • kuna da osteoporosis ko ana yi muku maganinsa
  • kuna da cututtukan da ke shafar shan abinci a hanji (coeliac disease, IBD, tiyatar rage nauyi) ko cutar hanta ko ƙoda
  • kuna shan magungunan da ke rage vitamin D
  • kuna shan vitamin D mai yawan adadi, don a tabbatar matakin bai yi yawa ba
  • kuna murmurewa bayan magani, yawanci kusan watanni 3 bayan farawa, lokacin da matakin ya daidaita

Idan vitamin D ɗinku ya yi ƙasa, me ke taimakawa?

  • Ku sha rana cikin aminci: ɗan lokaci a waje a yawancin kwanaki, ba tare da ƙonewa ba.
  • Ku ci abincin da ke da vitamin D: kifi mai maiko, ƙwai, naman kaza na hasken UV, da madara, hatsi ko man girki da aka ƙara wa vitamin D.
  • Magungunan ƙari: ku bi tsarin likitanku. Maganin ƙaranci yana amfani da adadi mafi yawa na wani ƙayyadadden lokaci, kuma adadin da ya dace ya dangana da matakinku, nauyinku da lafiyarku. Kada ku sha vitamin D mai yawan adadi tsawon watanni ba tare da gwaji ba; yawansa yana ƙara calcium kuma yana iya cutar da ƙoda.
  • Calcium ma yana da muhimmanci: kayan madara, madarar tsirrai da aka ƙara wa calcium, tamba (ragi), riɗi, ganyayyaki masu kore da awara (tofu) suna taimaka wa vitamin D gina ƙashi.
  • Ku sake gwadawa bayan kusan watanni 3 na magani, kamar yadda likitanku ya ba da shawara.

Lokacin ganin likita

Ku tsara ganin likita

  • Vitamin D ɗinku ya yi ƙasa da 12 ng/mL (30 nmol/L): ku ga likitan gama-gari (general physician) cikin mako 1 zuwa 2 don tsara magani da duba calcium.
  • Ya yi ƙasa da 20 ng/mL (50 nmol/L) kuma kuna da ciwon ƙashi, raunin tsoka ko yawan faɗuwa: ku ga likitan gama-gari cikin makonni 2 zuwa 4.
  • Ya haura 100 ng/mL (250 nmol/L), ko kun sha vitamin D mai yawan adadi tsawon watanni ba tare da gwaji ba: ku ga likita cikin mako guda don duba calcium da sake duba adadin.
  • Kuna da ciki, kuna shayarwa ko kuna kula da jariri kuma ba ku da tabbas game da vitamin D: ku tambayi likitanku ko ungozoma a ziyara ta gaba.

Ku nemi taimakon gaggawa yanzu (ku kira lambar gaggawa ta yankinku) idan wani yana da:

  • rikicewar hankali, amai mai tsanani, tsananin ƙishirwa da rauni, ko bugun zuciya mara tsari yayin shan vitamin D mai yawan adadi (calcium na iya yin yawa)
  • murɗewar tsoka, jin tsikari a kewayen baki ko farfaɗiya, musamman idan an san vitamin D ko calcium ɗinsa ya yi ƙasa sosai

Lambar vitamin D ita kaɗai ba ta taɓa zama gaggawa ba. Waɗannan alamomin kuwa gaggawa ne.

Sakamakon vitamin D ɗinku ya fito? Ku fahimci dukan takardar.

Saluvo yana karanta dukan takardar sakamakonku cikin sauƙaƙan kalmomi, a harshenku: vitamin D, calcium, B12 da sauran su, waɗanne lambobi ne ba su daidaita ba, da abin da za ku tambayi likitanku.

Bayyana min sakamakon gwajina

Farawa kyauta ne. Ƙara hoto ko PDF na sakamakon gwajinku; samfuran AI biyu suna karanta kowane ma'auni.

Tambayoyin da mutane ke yi

  • Gwajin vitamin D yana auna 25-hydroxyvitamin D (25-OH D) a jininku, nau'in da ke nuna yawan vitamin D da jikinku ya ajiye a 'yan makonnin da suka wuce. Ana kuma kiransa vitamin D3 test, vitamin D total ko 25-OH vitamin D. Yana taimakawa wajen gano ƙaranci da kuma duba ko magungunan ƙari suna aiki.

  • Ƙasa da 20 ng/mL (50 nmol/L) ƙaranci ne, ƙasa da 12 ng/mL (30 nmol/L) kuma ƙaranci ne mai tsanani. 20 ng/mL ko fiye ya isa ga yawancin mutane bisa ma'aunin Institute of Medicine, kuma ɗakunan gwaji da yawa suna rubuta 30 zuwa 100 ng/mL a matsayin na al'ada. Sama da kusan 50 ng/mL ba ya ƙara wani amfani.

  • Mutane da yawa ba sa jin wata alama. Idan sun bayyana, sun haɗa da gajiya, ciwon ƙashi ko na baya, ciwo ko raunin tsoka (musamman wajen hawan matakala ko tashi tsaye), murɗewar tsoka, ɓacin rai da yawan kamuwa da cututtuka. Ƙaranci mai tsanani na dogon lokaci yana sa ƙasusuwa su yi laushi, yana kawo rickets a yara da osteomalacia a manya.

  • Galibi rashin isasshen hasken rana a fata: yin yawancin rana a cikin gida, rufe jiki, fata mai duhu, tsufa, ko lokacin sanyi nesa da equator. Ƙiba mai yawa, ciki, coeliac disease, cutar kumburin hanji, cutar hanta ko ƙoda, tiyatar rage nauyi da wasu magunguna suma suna rage shi.

  • Abinci kaɗan ne ke da shi da yawa. Mafiya kyau su ne man hanta na kifi, kifi mai maiko kamar salmon, mackerel da sardines, gwaiduwar ƙwai, naman kaza da aka shuka ƙarƙashin hasken UV, da abincin da aka ƙara wa vitamin D, kamar wasu madara, madarar tsirrai, yogurt, hatsin karin kumallo da man girki. Ga yawancin mutane, hasken rana har yanzu shi ne babbar hanya.

  • Bayyana fuska, hannaye da ƙafafu ga rana ta tsakar rana na ɗan lokaci a yawancin kwanaki yana taimakawa, ba tare da sunscreen ba kuma ba tare da ƙonewa ba. Fata mai haske na iya buƙatar minti 10 zuwa 15; fata mai duhu tana buƙatar fiye da haka. Rana ta ta gilashi ba ta aiki. Kada ku bari fatarku ta ƙone, domin hakan yana ƙara haɗarin ciwon daji na fata.

  • Eh, kusan kullum daga magungunan ƙari masu yawan adadi, ba daga hasken rana ko abinci ba. Matakin da ya yi yawa sosai (sama da kusan 150 ng/mL) yana iya ƙara calcium a jini, ya kawo ƙishirwa, yawan fitsari, tashin zuciya, amai, rikicewar hankali, kuma a tsawon lokaci, lalacewar ƙoda. Idan kuna shan vitamin D mai yawan adadi, ku tambayi likitanku tsawon lokacin da za ku ci gaba da kuma lokacin sake gwaji.

  • Vitamin D3 (cholecalciferol) shi ne nau'in da fatarku ke yi daga hasken rana, kuma ana samun sa a abincin dabbobi; vitamin D2 (ergocalciferol) kuma yana fitowa daga tsirrai da naman kaza. Duka suna ƙara matakin vitamin D ɗinku, kuma D3 yakan ɗan fi ƙara shi. Gwajin jini yana auna su duka tare a matsayin 25-hydroxyvitamin D.

  • A'a. Kuna iya ci da sha kamar yadda kuka saba kafin gwajin vitamin D. Idan za a yi wasu gwaje-gwaje a lokaci ɗaya, kamar sukarin jini na azumi (fasting glucose) ko lipid profile, ku bi umarnin azumi na waɗannan. Idan kuna shan magungunan ƙarin vitamin D, ku ci gaba da shan su sai dai idan likitanku ya ce wani abu daban.

  • Da maganin da likitanku ya tsara, matakai yawanci suna hawa cikin makonni 6 zuwa 12, shi ya sa ake yawan sake gwadawa kusan watanni 3 bayan farawa. Alamomi kamar ciwon jiki da gajiya na iya ɗaukar 'yan watanni kafin su ragu. Riƙe matakin daga baya sau da yawa yana buƙatar shan rana akai-akai, abinci masu ɗauke da shi, wani lokaci kuma ƙaramin maganin ƙari na kullum.

  • Manya masu lafiya yawanci ba sa buƙatar gwaji na yau da kullum. Gwaji yana da ma'ana idan akwai ciwon ƙashi, raunin tsoka, yawan faɗuwa, karyewar ƙashi daga ƙaramar faɗuwa, osteoporosis, matsalolin shan abinci a hanji kamar coeliac disease, cutar hanta ko ƙoda, wasu magunguna na dogon lokaci, ko lokacin shan vitamin D mai yawan adadi.

  • Eh. Vitamin D yana taimaka wa hanjinku shan calcium daga abinci, kuma idan babu isasshensa, jikinku ba zai iya ginawa ko riƙe ƙasusuwa masu ƙarfi ba, ko yaya yawan calcium da kuke ci. Shi ya sa shawarwarin lafiyar ƙashi yawanci suke haɗa su biyun: isasshen vitamin D, da calcium daga kayan madara, madarar tsirrai da aka ƙara wa calcium, tamba (ragi), riɗi, ganyayyaki masu kore ko awara (tofu).

Sauran gwaje-gwajen da aka bayyana

Bulogi

Majiyoyi

  1. MedlinePlus: Vitamin D test
  2. NIH Office of Dietary Supplements: Vitamin D fact sheet
  3. NHS: Vitamin D
  4. Institute of Medicine: Dietary reference intakes for calcium and vitamin D (2011)
  5. Endocrine Society: Vitamin D for the prevention of disease guideline (2024)
  6. Demay MB et al. Vitamin D for the prevention of disease: an Endocrine Society guideline. J Clin Endocrinol Metab 2024

An sabunta . Bayanin lafiya ne, ba shawarar likita ba. Likitanku ya san cikakken halinku; ku tambaye shi game da sakamakonku.