Տուբերկուլյոզը (թոքախտ, TB) բակտերիաներով առաջացած վարակ է, որն ամենից հաճախ ախտահարում է թոքերը, բայց կարող է ախտահարել մարմնի գրեթե ցանկացած մաս։
Ինչպես է փոխանցվում․ օդի միջոցով, երբ թոքերի կամ կոկորդի տուբերկուլյոզով մարդը հազում է, փռշտում, խոսում կամ երգում։ Մանրէները կարող են ժամերով մնալ օդում, ուստի ռիսկն ավելի բարձր է փակ և վատ օդափոխվող տարածքներում, ինչպես նաև երկարատև, մոտ շփման դեպքում։ Տուբերկուլյոզը չի փոխանցվում հպումով, ընդհանուր սնունդով կամ համբույրով։
Վարակ, թե հիվանդություն․ աշխարհի բնակչության մոտ մեկ քառորդը կրում է տուբերկուլյոզի մանրէներ՝ առանց հիվանդ լինելու (լատենտ տուբերկուլյոզ)։ Այդ մարդիկ իրենց հիվանդ չեն զգում և չեն կարող վարակը փոխանցել։ Նրանցից մոտավորապես 5-ից 10%-ի մոտ ինչ-որ պահի կզարգանա տուբերկուլյոզով հիվանդություն։
2025 թվականին 10.6 միլիոն մարդ հիվանդացավ տուբերկուլյոզով, և 1.13 միլիոն մարդ մահացավ դրանից․ սա աշխարհում մեկ վարակիչ հարուցչով պայմանավորված մահվան առաջատար պատճառն է։ Դեպքերի մեծ մասը գրանցվում է Հնդկաստանում (մոտ մեկ քառորդը), Ինդոնեզիայում, Ֆիլիպիններում, Չինաստանում, Պակիստանում, Նիգերիայում, Կոնգոյի Դեմոկրատական Հանրապետությունում և Բանգլադեշում։
Տուբերկուլյոզը բուժելի է՝ ճիշտ հակաբիոտիկներով, որոնք ընդունվում են ամբողջ կուրսի ընթացքում։


