Bilembo ya malaria: bilembo ya liboso, bilembo ya likama, mpe mpo na nini examen ekoki kozela te

Fièvre, kolenga na malili mpe mpasi ya motó sima ya kofanda na esika ya malaria? Na ebandeli malaria ekoki komonana lokola grippe, kasi ezali likambo ya urgence. Tala ndenge ya koyeba yango, examen nini ya kosala, mpe nini esalisaka.

Ebongisami · Bisika sango euti

Eyano ya noki

Bilembo ya malaria ezali nini?

Malaria mbala mingi ebandaka mikolo 10 kino 15 sima ya kolumwa na ngungi oyo ezali na bokono, mbala mosusu mingi sima, na fièvre, kolenga na malili mpe mpasi ya motó. Kobima motoki, mpasi ya misisa, kolemba, koyoka lokola okosanza, kosanza mpe pulupulu emonanaka mingi. Bilembo ya liboso ekoki kozala moke, lokola grippe, kasi malaria oyo basalisi te ekoki kokoma makasi na kati ya ngonga 24, yango wana moto nyonso oyo azali na fièvre sima ya kozala na esika ya malaria asengeli kosala examen mokolo yango kaka.

Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.

Pembeni na pembeni

Malaria ya pete to malaria makasi: ndenge bilembo ekesani

Malaria mingi ebandaka na bilembo lokola ya grippe. Malaria makasi, mingi mingi ya ndenge falciparum, ekoki kolanda noki soki basalisi te. Tala bokeseni oyo emonanaka mingi.

Oyo ozali komonaMalaria ya pete (simple)Malaria makasi (grave)
FièvreFièvre, kolenga na malili mpe kobima motokiFièvre makasi, mbala mingi elongo na bilembo oyo ezali awa na nse
Ndenge ozali koyokaMpasi ya motó, mpasi ya misisa, kolembaKolemba makasi mpenza to nzoto ezangi makasi; akoki kofanda to kotelema te
MakanisiPoleleMakanisi kobulungana, mpongi makasi, convulsions (crise) to koma
KopemaYa momesanoMpasi ya kopema
Masuba mpe loposoMbala mingi ya momesanoMasuba ya molili to na makila; loposo to miso ya langi ya jaune
Makila kobimaEzali teMakila oyo ebimi na ndenge ya kokamwa
LisalisiBa comprimés ya malaria (antipaludéens), oyo ebandi mokolo yango kakaLisalisi ya urgence na lopitalo
Ntango niniExamen ya malaria mpe lisalisi leloLisalisi ya urgence sikoyo

Soki basalisi te, malaria ya falciparum ekoki kouta na bilembo moke kino na bokono makasi na kati ya ngonga 24. Bana ya mibu na nse ya 5, basi ya zemi mpe bato ya mobembo bazali na likama monene koleka ya malaria makasi.

Liste ya bilembo ya malaria

Pona oyo etali moto oyo ozali komitungisa mpo na ye. Karte ekolakisa soki oyo oponi ezali mingi mingi bilembo ya malaria to makambo oyo etiaka moto na likama ya kozwa yango. Eloko moko te ebombamaka to etindamaka esika mosusu.

Liste ya bilembo ya malaria

0 na 12 bilembo eponami

Bilembo ya malaria0/6
Likama ya kozwa malaria0/6

Pona eloko nyonso oyo etali moto oyo ozali komitungisa mpo na ye.

Liste oyo etiaka bilembo na lolenge moko mpo na monganga na yo. Ekoki koyeba malaria te: kaka examen ya makila nde ekoki, mpe dengue, typhoïde mpe ba infection mosusu epesaka bilembo oyo ekokani.

Malaria ezali nini, mpe ndenge nini bazwaka yango?

Malaria (paludisme) ezali infection makasi oyo parasite moko apesaka, mpe epalanganaka na kolumwa na ngungi ya Anopheles ya mwasi oyo ezali na bokono. Mbala moke, ekoki mpe koleka na transfusion ya makila, na kokabola ba aiguilles (ba seringues), to uta na mama kino na mwana oyo azali na libumu. Mbala mingi okoki kozwa yango te uta na moto mosusu.

Na mobu 2024 bakanisi ete ba cas ya malaria pene na milio 282 mpe bato 610 000 bakufaki na ba mboka 80, mpe pene na 95% na Région Afrique ya OMS (WHO).

Ezali na ndenge mingi. Plasmodium falciparum ezali ya likama koleka mpe ekoki kokoma makasi noki. Plasmodium vivax mpe ovale ekoki kobombama na kati ya libale mpe kozongisa bokono sima ya ba sanza to ata ba mobu.

Bilembo ya malaria ezali nini, mpe ebandaka ntango nini?

Bilembo ya liboso oyo emonanaka mingi ezali fièvre, mpasi ya motó mpe kolenga na malili. Mosusu ezali:

  • kobima motoki, to koyoka moto, malili mpe kolenga
  • mpasi ya misisa mpe kolemba; bana mbala mingi balembaka mingi mpe bazalaka na mpongi
  • koyoka lokola okosanza, kosanza to pulupulu, mpe kozanga nzala
  • kokosola to mpasi na mongongo
  • loposo to miso ya langi ya jaune (jaunisse), oyo ekoki kozala pasi komona na loposo ya moindo

Ntango ebandaka: mbala mingi mikolo 10 kino 15 sima ya kolumwa, kasi ekoki kobanda uta pene na mikolo 7 kino mobu moko to koleka sima, mingi mingi na ndenge oyo ebombamaka na libale. Yango wana fièvre nyonso na sanza 12 sima ya kokende na esika ya malaria esengeli examen.

Malaria ya ebandeli ekoki komonana lokola grippe. Bilembo ya liboso ekoki kozala moke mpe pasi koyeba yango na ba fièvre mosusu, yango wana kozela te ete esila yango moko.

Bilembo ya malaria makasi ezali nini?

Luka lisalisi ya urgence mbala moko soki moto azali na:

  • kolemba makasi mpenza to nzoto ezangi makasi
  • makanisi kobulungana, mpongi makasi to kokweya (kobungisa makanisi)
  • convulsions (crise) mbala na mbala
  • mpasi ya kopema
  • masuba ya molili to na makila
  • loposo to miso ya langi ya jaune
  • makila oyo ebimi na ndenge ya kokamwa

Soki basalisi te, malaria ya falciparum ekoki kokoma bokono makasi mpe koboma na kati ya ngonga 24. Malaria makasi ekoki mpe kosala ete mangongo etika kosala, kopesa anémie makasi (makila moke mpenza) mpe koma.

Likama monene koleka ya malaria makasi: bana mike mpe bana ya mibu na nse ya 5, basi ya zemi, bato ya mobembo oyo basila kozala na malaria te, mpe bato oyo bazali na VIH (HIV). Na ntango ya zemi, malaria ekoki mpe kosala mabe na mwana.

Examen nini endimisaka malaria?

Kaka examen ya makila nde ekoki kondimisa malaria:

  • test rapide (test de diagnostic rapide, TDR / RDT), oyo epesaka résultat na kati ya ba minute
  • goutte épaisse (blood smear), makila oyo batalaka na microscope, oyo elakisaka mpe ndenge ya malaria mpe parasites boni ezali

Résultat esengeli kozala na kati ya ngonga mwa moke. Soki examen ya liboso ezali négatif kasi ekoki naino kozala malaria, mbala mingi bazongelaka goutte épaisse na ngonga nyonso 12 kino 24, mbala 3 na yango nyonso.

Minganga bakoki mpe kotala numération formule sanguine (NFS, CBC) mpo na anémie mpe plaquettes ya moke, mpe kosala examen ya ba fièvre mosusu oyo emonanaka mingi na bisika yango, lokola dengue mpe typhoïde.

Basalisaka malaria ndenge nini?

Malaria esengeli ntango nyonso lisalisi na nkisi ya malaria (antipaludéen), oyo ebandi noki ndenge ekoki.

  • Mpo na malaria ya falciparum, combinaison thérapeutique à base d'artémisinine (ACT) ezali lisalisi oyo esalaka malamu koleka.
  • Nkisi nini basalelaka, mpe mpo na ntango boni, etali ndenge ya malaria, esika oyo ezwamaki, ndenge moto azali maladi, mibu na ye mpe soki azali na zemi. Wana ezali mokano ya monganga.
  • Malaria makasi basalisaka yango na lopitalo, mbala mingi na nkisi oyo bapesaka na mosisa (perfusion).
  • Mpo na malaria ya vivax to ya ovale, bakoki kopesa nkisi ya mibale mpo na kolongola ba parasites oyo ebombami na libale mpe kopekisa bokono ezonga.

Mela nkisi nyonso kino na suka ndenge kaka monganga akomi, ata soki ozali koyoka malamu. Komisalisa yo moko te na nkisi ya malaria oyo etikalaki to oyo monganga akomi te: nkisi oyo ebongi te ekoki kosala te, mpe résistance na nkisi mosusu ya malaria ezali se kobakisama na bisika mosusu ya Afrika.

Mpo na fièvre, paracétamol ekoki kosalisa; landa oyo ekomami na carton to tuna pharmacien, mpe mpo na mwana tuna monganga. Mela mai mingi.

Ndenge nini kobatela yo na malaria?

  • Lala na moustiquaire oyo ezali na nkisi (moustiquaire imprégnée) na bisika ya malaria.
  • Salela nkisi ya kobengana ngungi (répulsif) oyo ezali na DEET, IR3535 to icaridine (icaridin), mingi mingi kobanda pokwa, ndenge ekomami na étiquette.
  • Zipa nzoto na bilamba ya maboko milai mpe bapantalo na pokwa.
  • Bato ya mobembo: tuna toli mpo na ba comprimés ya malaria poso 4 kino 6 liboso ya kokende, mpe mela yango ndenge kaka monganga akomi, mbala mingi kobanda liboso ya mobembo mpe kokoba ba poso mwa moke sima ya kozonga. Comprimé moko te ebatelaka malamu nyonso, yango wana boya kaka kolumwa mpe sala examen mpo na fièvre nyonso.
  • Ba vaccins: OMS (WHO) etindaka ba vaccins ya malaria RTS,S mpe R21 mpo na bana oyo bafandi na bisika oyo malaria epalanganaka na ndenge ya katikati kino mingi. Tuna service ya bokolongono ya esika na yo mpo na yango.

Ntango nini ya kokende epai ya monganga

Zwa rendez-vous

  • Fièvre, kolenga na malili, mpasi ya motó to bokono lokola grippe ntango ofandi na esika ya malaria, to na kati ya sanza 12 sima ya kokende kuna: sala examen ya malaria lelo, ata soki omelaki ba comprimés ya malaria.
  • Ozali koyoka maladi na bilembo oyo ntango ozali na mobembo: luka toli ya monganga noki, esika nyonso oyo ozali.
  • Mwasi ya zemi, to mwana ya mibu na nse ya 5, oyo azali na fièvre na esika ya malaria: kende epai ya monganga lelo, noki ndenge ekoki.
  • Basalisaki yo mpo na malaria mpe fièvre ezongi, sikoyo to sima ya ba sanza: kende epai ya monganga mpe yebisa ye ete osila kozala na malaria liboso.
  • Ozali kobongisa mobembo na esika ya malaria: tuna toli mpo na ba comprimés ya malaria poso 4 kino 6 liboso ya kokende.

Luka lisalisi ya urgence sikoyo (benga nimero ya urgence ya esika na yo) soki moto azali na:

  • makanisi kobulungana, mpongi makasi, to convulsions
  • mpasi ya kopema
  • masuba ya molili to na makila, loposo to miso ya langi ya jaune, to makila oyo ebimi na ndenge ya kokamwa
  • kolemba makasi mpenza to nzoto ezangi makasi, to akoki kofanda te, komela te to kobatela eloko te na libumu

Malaria ezali likambo ya urgence: soki basalisi te ekoki kokoma makasi na kati ya ngonga 24. Bilembo oyo elakisaka malaria makasi mpe ekoki kozela te. Kotambwisa motuka yo moko te.

Fièvre sima ya kozala na esika ya malaria? Solola na biso.

Saluvo eyokaka bilembo na yo na maloba na yo mpe na lokota na yo, etalaka liboso bilembo ya likama, mpe eyebisaka yo monganga nini ya kotala mpe na ntango nini. Osi ozali na résultat ya examen ya makila? Elimbolaka motuya nyonso.

Tuna mpo na bilembo na ngai

Ebandeli ezali ofele. Limbola oyo ozali koyoka na maloba na yo mpe na lokota na yo.

Mituna bato batunaka

  • Mbala mingi fièvre, mpasi ya motó mpe kolenga na malili, mbala mingi elongo na kobima motoki, mpasi ya misisa, kolemba, koyoka lokola okosanza, kosanza to pulupulu. Bilembo ya liboso ekoki kozala moke mpe koyokana lokola grippe. Moto nyonso oyo azali na fièvre mpe afandaka to akendaki na esika ya malaria na sanza 12 oyo eleki asengeli kosala examen ya malaria mokolo yango kaka.

  • Mbala mingi mikolo 10 kino 15 sima ya kolumwa, kasi ekoki kobanda noki lokola pene na mikolo 7, mpe ndenge mosusu ekoki kopesa bilembo sima ya ba sanza to, mbala moke, mobu moko to koleka. Yebisa monganga mobembo nyonso na sanza 12 oyo eleki mbala nyonso oyo ozali na fièvre.

  • Ee. Ndenge mosusu ya malaria, mingi mingi vivax mpe ovale, ekoki kotikala ebombami na libale mpe kopesa bilembo sima ya ba sanza to ata ba mobu. Fièvre nyonso na sanza 12 sima ya kokende na esika ya malaria esengeli examen ya malaria, ata soki omelaki ba comprimés ya malaria.

  • Na kosimbana ya momesano te: mbala mingi okoki kozwa malaria te uta na moto mosusu. Epalanganaka na kolumwa na ngungi oyo ezali na bokono. Mbala moke, ekoki koleka na transfusion ya makila, na kokabola ba aiguilles, to uta na mama kino na mwana oyo azali na libumu.

  • Examen ya makila: test rapide, oyo epesaka résultat na kati ya ba minute, to goutte épaisse, makila oyo batalaka na microscope, oyo elakisaka mpe ndenge ya malaria. Résultat esengeli kozala na kati ya ngonga mwa moke. Bilembo yango moko ekoki kondimisa malaria te.

  • Ee, mingi mingi na ebandeli to ntango parasites ezali moke na makila. Soki examen ya liboso ezali négatif kasi ekoki naino kozala malaria, mbala mingi bazongelaka goutte épaisse na ngonga nyonso 12 kino 24, mbala 3 na yango nyonso. Zonga soki fièvre ekobi.

  • Na nkisi ya malaria (antipaludéen), oyo ebandi noki ndenge ekoki. Combinaison thérapeutique à base d'artémisinine (ACT) ezali lisalisi oyo esalaka malamu koleka mpo na malaria ya falciparum. Nkisi nini mpe mpo na ntango boni etali ndenge ya malaria, esika oyo ezwamaki, ndenge moto azali maladi mpe soki azali na zemi. Malaria makasi basalisaka yango na lopitalo.

  • Ee. Malaria ya vivax mpe ya ovale ekoki kozonga sima ya ba sanza to ba mobu uta na ba parasites oyo ebombami na libale, yango wana mbala mosusu bapesaka nkisi ya mibale. Okoki mpe kozwa malaria lisusu na kolumwa ya sika. Kende epai ya monganga mpo na fièvre nyonso ya sika, mpe yebisa ye ete osila kozala na malaria liboso.

  • Bilembo ekokani, yango wana ba examens ya makila ezali kaka nzela moko ya solo. Malaria mbala mingi epesaka fièvre elongo na kolenga na malili mpe kobima motoki; dengue mbala mingi epesaka mpasi na sima ya miso mpe mpasi ya nzoto; fièvre ya typhoïde mbala mingi emataka malembe-malembe elongo na bilembo ya libumu. Na bisika oyo nyonso emonanaka mingi, minganga bakoki kosala examen mpo na bokono koleka moko.

  • Ee. OMS (WHO) etindaka ba vaccins mibale ya malaria, RTS,S mpe R21, mpo na bana oyo bafandi na bisika oyo malaria epalanganaka na ndenge ya katikati kino mingi. Ebatelaka malamu nyonso te, yango wana moustiquaire, nkisi ya kobengana ngungi mpe examen mpo na fièvre etikali na ntina. Bato ya mobembo mbala mingi bamelaka nde ba comprimés ya malaria.

  • Te. Sala examen liboso mpe mela nkisi oyo monganga akomi mpo na ndenge ya malaria oyo ozali na yango. Nkisi ya malaria oyo etikalaki to oyo monganga akomi te ekoki kozala nkisi oyo ebongi te to motango oyo ebongi te, ekoki kosala te, mpe ebakisaka résistance na nkisi. Kozongisa sima examen te mpo na komeka nkisi moko ya ndako.

  • Ee. Basi ya zemi bazali na likama monene koleka ya kozwa malaria makasi, mpe ekoki mpe kosala mabe na mwana. Mwasi ya zemi oyo azali na fièvre na esika ya malaria asengeli examen ya malaria mokolo yango kaka. Tuna monganga liboso ya komela nkisi nyonso, mpe lala na moustiquaire oyo ezali na nkisi.

  • Lala na moustiquaire oyo ezali na nkisi, salela nkisi ya kobengana ngungi oyo ezali na DEET, IR3535 to icaridine, mingi mingi kobanda pokwa, mpe lata bilamba ya maboko milai mpe bapantalo na pokwa. Bato ya mobembo basengeli mpe komela ba comprimés ya malaria ndenge monganga akomi. Sala examen mpo na fièvre nyonso, ata soki oboyaki kolumwa.

Ba analyse oyo esalisaka

Blog

Bisika sango euti

  1. WHO fact sheet: Malaria
  2. CDC: Symptoms of malaria
  3. CDC: Malaria clinical guidance
  4. CDC: Clinical features of malaria
  5. CDC Yellow Book: Malaria
  6. NHS: Malaria

Ebongisami . Oyo ezali sango ya bokolongono, ezali toli ya monganga te. Monganga na yo ayebi makambo na yo nyonso; tuna ye mpo na résultat na yo.