न्यूमोनिया (फुफ्फुसांचा संसर्ग, फुफ्फुसदाह) हा फुफ्फुसांना सूज आणणारा संसर्ग आहे. फुफ्फुसांच्या आत खोलवर असलेल्या हवेच्या छोट्या पिशव्या (वायुकोश) द्रवाने किंवा पूने भरतात, त्यामुळे रक्तात ऑक्सिजन पोहोचणे कठीण होते. याचा परिणाम एका किंवा दोन्ही फुफ्फुसांवर होऊ शकतो.
तो यांमुळे होतो:
- बॅक्टेरिया (जीवाणू), बहुतेक वेळा Streptococcus pneumoniae (न्यूमोकोकस, pneumococcus)
- विषाणू (व्हायरस), जसे फ्लू, RSV आणि COVID-19, ज्यांच्यानंतर बॅक्टेरियामुळे होणारा न्यूमोनियाही होऊ शकतो
- बुरशी (फंगस), हे कमी प्रमाणात आढळते आणि मुख्यतः कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती असलेल्या लोकांना होते
- अन्न, पेय किंवा उलटी श्वासावाटे फुफ्फुसांत जाणे (ॲस्पिरेशन न्यूमोनिया)
हा आजार निर्माण करणारे जंतू खोकला आणि शिंकांमधून उडणाऱ्या थेंबांद्वारे पसरतात. न्यूमोनिया सामान्य आहे आणि तो कोणालाही होऊ शकतो, पण लहान मुले, वृद्ध व्यक्ती आणि इतर आरोग्य समस्या असलेल्या लोकांमध्ये तो जास्त गंभीर असतो. जगभरात न्यूमोनिया हे मुलांच्या मृत्यूचे सर्वात मोठे एकमेव संसर्गजन्य कारण आहे: 2019 मध्ये त्यामुळे 5 वर्षांखालील सुमारे 740,180 मुलांचा मृत्यू झाला.

