လိပ်ခေါင်း (haemorrhoids) ဆိုတာ စအိုဝနဲ့ စအိုလမ်းကြောင်း အောက်ပိုင်း (rectum) အတွင်းနဲ့ ပတ်လည်မှာ ရှိတဲ့ ရောင်ကြွနေတဲ့ သွေးကြောတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီသွေးကြောတွေက လူတိုင်းမှာ ရှိပြီး ရောင်လာတာ ဒါမှမဟုတ် ဆန့်ထွက်လာတဲ့အခါ လိပ်ခေါင်း ဖြစ်လာပါတယ်။
အလွန် အဖြစ်များပါတယ်- အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ လူ 20 ယောက်မှာ 1 ယောက် ခန့်နဲ့ အသက် 50 ကျော် လူကြီးတွေရဲ့ ထက်ဝက်ခန့် မှာ ရှိပါတယ်။
နှစ်မျိုး ရှိပြီး လူအများအပြားမှာ နှစ်မျိုးစလုံး ရှိပါတယ်-
- အတွင်းလိပ်ခေါင်း က rectum အတွင်းမှာ ရှိပါတယ်။ အများအားဖြင့် မနာပေမယ့် သွေးထွက်နိုင်ပြီး တစ်ခါတစ်ရံ စအိုဝကနေ အပြင်ကို ထွက်ကျလာနိုင်ပါတယ် (prolapse)။ ဘယ်လောက် ထွက်ကျသလဲ၊ ပြန်ဝင်သွားသလားဆိုတာပေါ် မူတည်ပြီး ဆရာဝန်တွေက 1 မှ 4 အထိ အဆင့် ခွဲပါတယ်။
- အပြင်လိပ်ခေါင်း က စအိုဝ ပတ်လည် အရေပြားအောက်မှာ ရှိပါတယ်။ ယားခြင်း၊ ကိုက်ခဲခြင်း၊ ရောင်ခြင်း ဖြစ်နိုင်ပြီး အထဲမှာ သွေးခဲ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
လိပ်ခေါင်းက မသက်မသာ ဖြစ်စေပြီး ပြောရတာ မကြာခဏ ရှက်စရာ ဖြစ်တတ်ပေမယ့် လူအများစုအတွက် အန္တရာယ် မရှိဘဲ ရိုးရှင်းတဲ့ ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ အများအားဖြင့် သက်သာသွားပါတယ်။

