हर्नियाका लक्षण: गाँठो, यसका किसिम, र हर्नियालाई अहिल्यै सहायता चाहिने संकेत

काछ वा नाइटोमा नरम गाँठो, जुन खोक्दा ठूलो हुन्छ? हर्निया (आन्द्रा झर्ने) प्रायः कस्तो महसुस हुन्छ, यो कुन किसिमको हुन सक्छ, र कहिले पर्खन मिल्दैन, यहाँ बुझ्नुहोस्।

अद्यावधिक · स्रोतहरू

छोटो जवाफ

हर्नियाका लक्षण के-के हुन्?

मुख्य लक्षण नरम गाँठो वा उभार हो, जुन प्रायः काछमा, नाइटो नजिक वा तिघ्राको माथिल्लो भागमा देखिन्छ। यो प्रायः खोक्दा, कन्दा वा उभिँदा ठूलो हुन्छ, र पल्टिँदा सानो हुन्छ। दुखाइ, वा गह्रौं भएर तलतिर तानिएजस्तो महसुस हुन सक्छ। हायटस हर्नियामा भने गाँठोको सट्टा छाती पोल्ने (एसिडिटी) हुन्छ।

यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।

तुलना

सामान्य हर्निया र अड्किएको (strangulated) हर्निया

धेरैजसो हर्निया आपतकालीन अवस्था होइनन्, तर हर्निया अड्किएर त्यसमा रगत पुग्न छोड्न सक्छ। तपाईंलाई कुन भएको छ भनेर छुट्याउने फरक यी हुन्।

तपाईंले के देख्नुहुन्छसामान्य हर्नियाअड्किएको वा रगत पुग्न छोडेको (strangulated) हर्निया
गाँठोनरम, र खोक्दा, कन्दा वा उभिँदा ठूलो हुन्छअचानक ठूलो, कसिलो वा कडा, र छुँदा दुख्ने
पल्टिँदाप्रायः सानो हुन्छ वा भित्र जान्छबाहिरै रहन्छ र धकेलेर भित्र पठाउन सकिँदैन
दुखाइदुख्दैन, वा आउने-जाने दुखाइ वा तलतिर तानिएजस्तो महसुसगाँठो वा पेटमा, वा त्यसको वरिपरि अचानक धेरै कडा दुखाइ, जुन कम हुँदैन
माथिको छालासामान्य देखिन्छरातो, गाढा वा अर्कै रङको
तपाईंको पेटसामान्य लाग्छसुन्निएको वा फुलेको, वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुने
दिसा र पाद (ग्यास)सामान्यदिसा गर्न वा पाद (ग्यास) निकाल्न सक्नुहुन्न
ज्वरोहुँदैनउच्च ज्वरो आउन सक्छ
के गर्नेआउँदो केही हप्ताभित्र डाक्टरलाई देखाउनुहोस्अहिल्यै आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस् वा आपतकालीन विभाग (इमर्जेन्सी) जानुहोस्

फेमोरल हर्निया (femoral hernia), अर्थात् तिघ्राको माथिल्लो भागमा देखिने सानो गाँठो, 50 वर्षमाथिका महिलामा सबैभन्दा बढी हुन्छ। यो अड्किने सम्भावना बढी हुने भएकाले, पत्ता लागेपछि प्रायः छिट्टै अपरेसन गरेर ठीक गरिन्छ।

हर्नियाका लक्षण जाँचसूची

तपाईंलाई जे भएको छ, त्यसमा टिक लगाउनुहोस्। तपाईंका लक्षण हर्नियाको गाँठोसँग मिल्छन्, हायटस हर्नियासँग, वा दुवैसँग भनेर कार्डले देखाउँछ, र पर्खन नमिल्ने संकेत छुट्याउँछ। केही पनि सेभ हुँदैन, कतै पठाइँदैन।

हर्नियाका लक्षण जाँचसूची

11 मध्ये 0 लक्षणमा टिक लगाइयो

हर्नियाको गाँठोका संकेत0/6
हायटस हर्नियाका संकेत0/5

तपाईंलाई जे भएको छ, त्यसमा टिक लगाउनुहोस्।

यो जाँचसूचीले तपाईंका लक्षणलाई डाक्टरका लागि एउटा ढाँचामा मिलाउँछ। यसले हर्नियाको निदान गर्न सक्दैन: त्यो डाक्टरको शारीरिक जाँचले मात्र, कहिलेकाहीँ स्क्यानसहित, गर्न सकिन्छ, र अरू कारणले पनि गाँठो वा छाती पोल्ने गराउन सक्छन्।

हर्निया भनेको के हो, र यसका किसिम के-के हुन्?

हर्निया (बोलीचालीमा "आन्द्रा झर्ने") भनेको भित्री अंगको कुनै भाग, जस्तै आन्द्रा वा बोसोयुक्त तन्तु, त्यसलाई सामान्यतया अड्याएर राख्ने मांसपेशीको कमजोर ठाउँ वा खाली भाग बाट बाहिर धकेलिनु हो। यो प्रायः आउने-जाने गाँठो वा उभारका रूपमा देखिन्छ।

किसिमकहाँकसलाई बढी हुन्छ
इन्गुइनल (inguinal, काछको हर्निया)काछमा, कहिलेकाहीँ अण्डकोषको थैलीसम्मपुरुषमा: सबैभन्दा धेरै हुने किसिम
फेमोरल (femoral)तिघ्राको माथिल्लो भाग, काछ नजिक50 वर्षमाथिका महिला
अम्बिलिकल (umbilical, नाइटोको हर्निया)नाइटोशिशु, र तौल बढी भएका वा धेरै पटक गर्भवती भइसकेका वयस्क
इन्सिजनल (incisional, अपरेसनको खतको हर्निया)पुरानो अपरेसनको खतबाटपेटको अपरेसन गराइसकेका मानिस
हायटस (hiatus)भित्र, जहाँ आमाशय (पेट) माथि छातीतिर धकेलिन्छ50 वर्षमाथिका, गर्भवती वा तौल बढी भएका मानिस

इन्गुइनल हर्निया सबैभन्दा धेरै हुन्छ: करिब 27% पुरुष र 3% महिलालाई जीवनमा कुनै न कुनै बेला यो हुन्छ, र पुरुषलाई यो हुने सम्भावना महिलाभन्दा 8 देखि 10 गुणा बढी हुन्छ।

हर्नियाका लक्षण के-के हुन्?

धेरैजसो हर्नियाले नरम गाँठो वा उभार बनाउँछ, जुन:

  • खोक्दा, हाच्छिउँ गर्दा, कन्दा, भारी उठाउँदा वा लामो समय उभिँदा ठूलो हुन्छ
  • पल्टिँदा सानो हुन्छ वा हराउँछ, वा बिस्तारै धकेलेर भित्र पठाउन सकिन्छ
  • दुख्ने, पोल्ने, वा गह्रौं भएर तलतिर तानिएजस्तो हुन सक्छ, वा पटक्कै नदुख्न पनि सक्छ

किसिमअनुसार:

  • इन्गुइनल: काछमा उभार, कहिलेकाहीँ अण्डकोषको थैलीसम्म पुग्ने, प्रायः साँझपख बढ्ने असहजतासहित।
  • फेमोरल: तिघ्राको माथिल्लो भागमा अंगुरको दानाजत्रो सानो गाँठो, आउने-जाने दुखाइ वा हिँड्दा असहजतासहित।
  • अम्बिलिकल: नाइटोमा नरम सुन्निएको भाग, प्रायः नदुख्ने; वयस्कलाई खोक्दा वा कन्दा असहज लाग्न सक्छ।
  • इन्सिजनल: पुरानो अपरेसनको खतमा वा त्यसको नजिक उभार।
  • हायटस: गाँठो हुँदैन। धेरैलाई कुनै लक्षण हुँदैन; अरूलाई छाती पोल्ने (एसिडिटी), अमिलो पानी फर्कने (एसिड रिफ्लक्स), पेट फुल्ने, डकार आउने, वाकवाकी लाग्ने, वा निल्दा दुख्ने वा निल्न गाह्रो हुने हुन्छ।

ठूलो हर्निया पनि नदुख्न सक्छ, र दुखाइले यो कति गम्भीर छ भनेर बताउँदैन: महत्त्वपूर्ण कुरा गाँठोमा परिवर्तन आएको छ कि छैन भन्ने हो।

हर्निया कहिले आपतकालीन अवस्था हुन्छ?

कहिलेकाहीँ हर्निया अड्किन्छ (incarcerated) र आन्द्रा थुन्न सक्छ, वा strangulated हुन्छ, अर्थात् त्यसमा रगत पुग्न बन्द हुन्छ। रगत पुग्न छोडेको हर्निया ज्यानै जोखिममा पार्न सक्ने हुन्छ, र यसलाई तुरुन्तै अपरेसन चाहिन्छ।

तपाईंलाई हर्निया वा नयाँ गाँठो छ, र यीमध्ये कुनै भएमा अहिल्यै आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस् वा आपतकालीन विभाग (इमर्जेन्सी) जानुहोस्:

  • गाँठोमा वा त्यसको वरिपरि, वा पेटमा अचानक धेरै कडा दुखाइ, जुन कम हुँदैन
  • गाँठो कसिलो, कडा वा छुँदा दुख्ने भएको, वा अचानक ठूलो भएको
  • पल्टिँदा गाँठो धकेलेर भित्र पठाउन नसकिने
  • माथिको छाला रातो, गाढा वा अर्कै रङको भएको
  • वाकवाकी लाग्ने वा बान्ता हुने, वा खाना पेटमा नटिक्ने
  • दिसा गर्न वा पाद (ग्यास) निकाल्न नसक्ने, वा पेट सुन्निएको
  • उच्च ज्वरो, वा अचानक अलमल हुने

आफैं गाडी चलाएर नजानुहोस्। कसैलाई लैजान भन्नुहोस् वा एम्बुलेन्स बोलाउनुहोस्। कडा, दुख्ने गाँठोलाई जबरजस्ती भित्र धकेल्ने प्रयास नगर्नुहोस्।

हर्निया किन हुन्छ, र कसलाई बढी जोखिम हुन्छ?

पेटभित्रको दबाब मांसपेशीको भित्तामा भएको कमजोर ठाउँमा पर्दा हर्निया हुन्छ। यो कमजोर ठाउँ जन्मैदेखि हुन सक्छ वा उमेरसँगै बन्न सक्छ। जोखिम बढाउने कुरा:

  • भारी उठाउनु, वा धेरै भारी उठाउनुपर्ने, उभिनुपर्ने वा हिँड्नुपर्ने काम
  • कब्जियतका कारण शौचालयमा कन्नु
  • लामो समयदेखिको खोकी, जस्तै धुम्रपानका कारण
  • तौल बढी हुनु, वा गर्भावस्था, खासगरी धेरै पटक गर्भवती हुनु
  • उमेर बढ्दै जानु, र परिवारमा कसैलाई हर्निया भएको
  • पेटको पहिले भएको अपरेसन, प्रोस्टेटको अपरेसनसमेत
  • पेटमा पानी जम्नु (ascites), जस्तै कलेजोको रोगका कारण

शिशुलाई प्रायः नाइटोको हर्निया हुन्छ, किनभने नाइटो वरिपरिका मांसपेशी अझै बन्द भइसकेका हुँदैनन्। यी प्रायः 5 वर्षको उमेरसम्ममा आफैं बन्द हुन्छन्। शिशु र बालबालिकामा हुने इन्गुइनल हर्निया, जुन समयअगावै जन्मेका बच्चामा बढी हुन्छ, डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ, किनभने यो आफैं बन्द हुँदैन।

हर्नियाको निदान र उपचार कसरी गरिन्छ?

निदान। डाक्टरले प्रायः गाँठो जाँचेरै थाहा पाउन सक्छन्, धेरैजसो तपाईंलाई उभिएर खोक्न लगाएर। स्पष्ट भएन भने अल्ट्रासाउन्ड (ultrasound), CT वा MRI स्क्यानले देखाउन सक्छ।

वयस्कमा हर्निया आफैं ठीक हुँदैन, तर सबैलाई तुरुन्तै अपरेसन चाहिँदैन:

  • थोरै वा कुनै लक्षण नगराउने सानो इन्गुइनल हर्नियामा नियमित जाँचसहित निगरानी गर्दै पर्खनु (watchful waiting) उपयुक्त हुन सक्छ।
  • हर्निया दुख्ने, ठूलो हुँदै गएको, दैनिक जीवनमा असर पार्ने, वा फेमोरल हर्निया छ भने प्रायः शल्यक्रिया (अपरेसन) को सल्लाह दिइन्छ, किनभने फेमोरल हर्निया अड्किने सम्भावना बढी हुन्छ।

अपरेसन। सर्जनले उभारलाई भित्र पठाएर कमजोर ठाउँ बन्द गर्छन्, प्रायः पातलो जाली (mesh) राखेर, या त एउटा ठूलो चिराबाट (खुला अपरेसन, open surgery), या केही साना चिराबाट (दूरबिनबाट गरिने अपरेसन, keyhole वा laparoscopic surgery)। यसमा प्रायः 30 देखि 90 मिनेट लाग्छ, र धेरैजना सोही दिन घर जान्छन्।

निको हुने समय। पूरै निको हुन प्रायः 4 देखि 6 हप्ता लाग्छ। धेरैजना 1 देखि 2 हप्तामा काममा फर्कन्छन्, भारी उठाउनुपर्ने काम हो भने 6 हप्तासम्म लाग्न सक्छ, र कम्तीमा 4 देखि 6 हप्ता भारी उठाउनु हुँदैन। गाडी कहिलेदेखि चलाउन सकिन्छ, सर्जनलाई सोध्नुहोस्। ठीक गरिसकेपछि पनि हर्निया फर्कन सक्छ, त्यसैले दिइएको सल्लाह पालना गर्नुहोस्।

सपोर्ट बेल्ट वा ट्रस (truss) ले कसैकसैलाई असहजता कम गर्न सक्छ, तर यसले हर्निया ठीक गर्दैन: प्रयोग गर्नुअघि डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

हायटस हर्नियामा केले मद्दत गर्छ?

हायटस हर्नियाले समस्या गराइरहेको छैन भने प्रायः कुनै उपचार चाहिँदैन। छाती पोल्ने वा अमिलो पानी फर्कने (रिफ्लक्स) छ भने यी परिवर्तनले प्रायः मद्दत गर्छन्:

  • थोरै-थोरै, घरिघरि खाना खानुहोस्
  • सुत्नुभन्दा 3 वा 4 घण्टा अघिदेखि केही नखानुहोस्
  • खाटको टाउकोतिरको भाग 10 देखि 20 cm उठाउनुहोस्
  • तौल बढी छ भने घटाउनुहोस्, र कम्मरमा कसिलो लुगा नलगाउनुहोस्
  • धुम्रपान छोड्नुहोस्, मदिरा कम गर्नुहोस्, र समस्या बढाउने खाना नखानुहोस्

फार्मासिस्टले छोटो समयको राहतका लागि एन्टासिड (antacids) वा एल्जिनेट (alginates) जस्ता औषधि सुझाउन सक्छन्। यिनले फाइदा गरेनन् भने डाक्टरले पेटको अम्ल (एसिड) घटाउने अझ प्रभावकारी औषधि लेखिदिन सक्छन्। अरू उपचारले काम नगरेमा र लक्षण धेरै कडा रहिरहेमा मात्र अपरेसन बारे विचार गरिन्छ।

निल्न गाह्रो भएमा, बारम्बार बान्ता भइरहेमा, बान्तामा रगत आएमा, प्रयास नगरी तौल घटेमा, वा पेटको माथिल्लो भाग दुखेमा सोही दिन डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।

के हर्निया हुन नदिन सकिन्छ?

हर्नियालाई सधैं रोक्न सकिँदैन, तर जोखिम घटाउन र भइसकेको हर्नियालाई झन् बिग्रन नदिन सकिन्छ:

  • सुरक्षित तरिकाले उठाउनुहोस्: घुँडा खुम्च्याउनुहोस् र भारी शरीर नजिक राख्नुहोस्, र गह्रौं सामान उठाउन सहयोग लिनुहोस्।
  • शौचालयमा नकन्नुहोस्: दिसा नरम होस् भनेर प्रशस्त रेसा (फाइबर) भएको खाना खानुहोस् र पर्याप्त झोल पदार्थ पिउनुहोस्।
  • ठीक नहुने वा बारम्बार फर्किरहने खोकीका लागि डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
  • स्वस्थ तौल कायम राख्नुहोस् र सक्रिय रहनुहोस्: हप्तामा करिब 150 मिनेट मध्यम खालको शारीरिक गतिविधि।
  • धुम्रपान छोड्नुहोस्, जसले खोकी कम गर्न र अपरेसनपछि घाउ निको हुन पनि मद्दत गर्छ।

तपाईंलाई पहिल्यै हर्निया छ भने, अपरेसन नहुन्जेल कुन काम गर्न सुरक्षित छ भनेर डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

डाक्टरलाई कहिले देखाउने

डाक्टरसँग समय लिनुहोस्

  • काछ, नाइटो, तिघ्रा वा खतको नजिक नयाँ गाँठो वा उभार देख्नुभयो भने, नदुखे पनि।
  • हर्नियाको गाँठो ठूलो हुँदै गएको, बढी दुख्ने भएको, वा धकेलेर भित्र पठाउन गाह्रो हुँदै गएको छ भने: केही दिनभित्र डाक्टरलाई देखाउनुहोस्।
  • तिघ्राको माथिल्लो भागमा सानो गाँठो, खासगरी 50 वर्षमाथिका महिलामा: छिट्टै डाक्टरलाई देखाउनुहोस्, किनभने फेमोरल हर्निया अड्किने सम्भावना बढी हुन्छ।
  • 5 वर्षको उमेरमा पनि रहिरहेको शिशुको नाइटोको हर्निया, वा शिशु वा बच्चाको काछमा जुनसुकै गाँठो।
  • 3 हप्ताभन्दा बढी रहने, धेरै कडा, वा फार्मेसीको औषधिले ठीक नहुने छाती पोल्ने वा अमिलो पानी फर्कने समस्या।

हर्निया वा नयाँ गाँठो भएको कसैलाई यीमध्ये कुनै भएमा तुरुन्त आपतकालीन सहायता लिनुहोस् (आफ्नो स्थानीय आपतकालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्):

  • गाँठो वा पेटमा, वा त्यसको वरिपरि अचानक धेरै कडा दुखाइ, जुन कम हुँदैन
  • गाँठो कसिलो, छुँदा दुख्ने, रातो वा गाढा भएको, वा धकेलेर भित्र पठाउन नसकिने
  • बान्ता हुने, वा दिसा गर्न वा पाद (ग्यास) निकाल्न नसक्ने
  • उच्च ज्वरो, वा अचानक अलमल हुने

धेरैजसो हर्निया आपतकालीन अवस्था होइनन्, र पहिल्यै योजना बनाएर गरिने अपरेसनले ठीक गर्न सकिन्छ। अड्किएको हर्निया भने फरक हो: यसलाई छिट्टै अपरेसन चाहिन्छ। दुखाइ आफैं जाला भनेर नपर्खनुहोस्, गाँठोलाई जबरजस्ती भित्र नधकेल्नुहोस्, र आफैं गाडी चलाएर नजानुहोस्।

गाँठो देख्नुभयो र के हो थाहा छैन? कुरा गरेर बुझ्नुहोस्।

Saluvo ले तपाईंका लक्षण तपाईंकै शब्द र भाषामा सुन्छ, सबैभन्दा पहिले खतराका संकेत जाँच्छ, र कुन डाक्टरलाई कति चाँडो देखाउने भनेर बताउँछ। यसले तपाईंलाई सर्जनसँग सोध्ने प्रश्न तयार गर्न पनि मद्दत गर्छ।

मेरा लक्षणबारे सोध्नुहोस्

सुरु गर्न निःशुल्क। आफूलाई कस्तो भइरहेको छ, आफ्नै शब्द र भाषामा बताउनुहोस्।

मानिसहरूले सोध्ने प्रश्न

  • प्रायः देख्न वा छाम्न सकिने नरम गाँठो, धेरैजसो काछमा वा नाइटोमा। यो खोक्दा, कन्दा वा उभिँदा ठूलो हुन्छ र पल्टिँदा सानो हुन्छ। कसैकसैलाई दुख्ने, पोल्ने, वा गह्रौं भएर तलतिर तानिएजस्तो हुन्छ; अरूलाई केही पनि महसुस हुँदैन।

  • महिलालाई पनि उस्तै किसिमका गाँठो हुन्छन्, तर फेमोरल र नाइटोको (अम्बिलिकल) हर्निया महिलामा तुलनात्मक रूपमा बढी हुन्छ। फेमोरल हर्निया तिघ्राको माथिल्लो भागमा देखिने सानो गाँठो हो, जुन प्रायः 50 वर्षमाथिका महिलामा हुन्छ, र यो अड्किने सम्भावना बढी हुने भएकाले छिट्टै डाक्टरलाई जाँच गराउनुपर्छ।

  • प्रायः इन्गुइनल हर्निया: काछमा उभार, जुन अण्डकोषको थैलीसम्म पुग्न सक्छ, र उभिएपछि, भारी उठाएपछि वा साँझपख बढ्ने दुखाइ वा गह्रौंपनसहित। करिब 27% पुरुषलाई कुनै न कुनै बेला इन्गुइनल हर्निया हुन्छ।

  • वयस्कमा हुँदैन: मांसपेशीको कमजोर ठाउँ रहिरहन्छ। थोरै वा कुनै लक्षण नगराउने साना हर्नियालाई कहिलेकाहीँ अपरेसनको सट्टा निगरानीमा राख्न सकिन्छ। शिशुमा भने नाइटोको हर्निया प्रायः 5 वर्षको उमेरसम्ममा आफैं बन्द हुन्छ।

  • प्रायः तुरुन्तै होइन, तर यो अड्किएर (strangulated) त्यसमा रगत पुग्न छोड्न सक्छ, जुन आपतकालीन अवस्था हो। अचानक धेरै कडा दुखाइ, कडा, छुँदा दुख्ने वा रङ फेरिएको वा भित्र नजाने गाँठो, बान्ता, वा दिसा गर्न वा पाद (ग्यास) निकाल्न नसक्नु भएमा अहिल्यै आपतकालीन सहायता चाहिन्छ।

  • चाहिँदैन। थोरै लक्षण भएको सानो इन्गुइनल हर्नियालाई नियमित जाँचसहित निगरानीमा राख्न सकिन्छ, र हायटस हर्नियालाई प्रायः जीवनशैलीमा परिवर्तन र औषधिले सम्हालिन्छ। दुख्ने वा ठूलो हुँदै गएको हर्निया, र अड्किने सम्भावना बढी हुने भएकाले फेमोरल हर्नियाका लागि प्रायः अपरेसनको सल्लाह दिइन्छ।

  • पूरै निको हुन प्रायः 4 देखि 6 हप्ता लाग्छ। धेरैजना 1 देखि 2 हप्तामा काममा फर्कन्छन्, भारी उठाउनुपर्ने काम हो भने 6 हप्तासम्म लाग्न सक्छ, र कम्तीमा 4 देखि 6 हप्ता भारी उठाउँदैनन्। गाडी कहिलेदेखि चलाउन सकिन्छ, सर्जनले बताउनुहुन्छ।

  • धेरैलाई कुनै लक्षण हुँदैन। लक्षण भएमा प्रायः एसिड रिफ्लक्सकै हुन्छन्: छाती पोल्ने, खाना वा अमिलो पानी माथि फर्कने, पेट फुल्ने, डकार आउने, वाकवाकी लाग्ने, र कहिलेकाहीँ निल्दा दुख्ने वा निल्न गाह्रो हुने। निल्न गाह्रो हुने, बान्तामा रगत आउने वा तौल घट्ने भए सोही दिन डाक्टरलाई देखाउनुपर्छ।

  • धेरै हर्निया पल्टिँदा आफैं भित्र जान्छन्, र डाक्टरले बिस्तारै भित्र पठाउने तरिका सिकाउन सक्छन्। कडा, दुख्ने वा रङ फेरिएको गाँठोलाई कहिल्यै जबरजस्ती नधकेल्नुहोस्: त्यो अड्किएको हर्निया हुन सक्छ, र त्यसलाई आपतकालीन उपचार चाहिन्छ।

  • भारी उठाउँदा र कन्दा पेटभित्रको दबाब बढ्छ र तन्तुलाई कमजोर ठाउँबाट बाहिर धकेल्न सक्छ, त्यसैले यसले हर्निया निम्त्याउन वा भइसकेको हर्नियालाई ठूलो बनाउन सक्छ। घुँडा खुम्च्याएर र भारी शरीर नजिक राखेर उठाउनुहोस्, गह्रौं सामानका लागि सहयोग लिनुहोस्, र पहिल्यै हर्निया छ भने कुन काम सुरक्षित छ भनेर डाक्टरलाई सोध्नुहोस्।

  • सपोर्ट बेल्ट वा ट्रस (truss) ले कसैकसैलाई असहजता कम गर्न सक्छ, तर यसले कमजोर ठाउँ ठीक गर्दैन, न त हर्नियालाई अड्किनबाट रोक्छ। प्रयोग गर्नुअघि डाक्टरलाई सोध्नुहोस्, र यसको भरमा ठूलो हुँदै गएको वा दुख्ने हर्नियाको जाँच गराउन ढिला नगर्नुहोस्।

  • प्रायः डाक्टरले गाँठो जाँचेर, धेरैजसो तपाईंलाई उभिएर खोक्न लगाएर। स्पष्ट भएन भने अल्ट्रासाउन्ड (ultrasound), CT वा MRI स्क्यानले पक्का गर्न सक्छ। हायटस हर्निया कहिलेकाहीँ छाती पोल्ने वा निल्ने समस्याका लागि गरिने जाँचमा पत्ता लाग्छ।

ब्लग

स्रोतहरू

  1. NHS: Hernia
  2. NHS: Inguinal hernia repair
  3. NHS: Femoral hernia repair
  4. NHS: Umbilical hernia repair
  5. NHS: Hiatus hernia
  6. NIDDK: Inguinal hernia
  7. MedlinePlus: Hernia

अद्यावधिक . यो स्वास्थ्य जानकारी हो, चिकित्सकीय सल्लाह होइन। तपाईंको पूरा अवस्था डाक्टरलाई थाहा हुन्छ; आफ्नो नतिजाबारे उहाँलाई सोध्नुहोस्।