हर्निया (बोलीचालीमा "आन्द्रा झर्ने") भनेको भित्री अंगको कुनै भाग, जस्तै आन्द्रा वा बोसोयुक्त तन्तु, त्यसलाई सामान्यतया अड्याएर राख्ने मांसपेशीको कमजोर ठाउँ वा खाली भाग बाट बाहिर धकेलिनु हो। यो प्रायः आउने-जाने गाँठो वा उभारका रूपमा देखिन्छ।
| किसिम | कहाँ | कसलाई बढी हुन्छ |
|---|---|---|
| इन्गुइनल (inguinal, काछको हर्निया) | काछमा, कहिलेकाहीँ अण्डकोषको थैलीसम्म | पुरुषमा: सबैभन्दा धेरै हुने किसिम |
| फेमोरल (femoral) | तिघ्राको माथिल्लो भाग, काछ नजिक | 50 वर्षमाथिका महिला |
| अम्बिलिकल (umbilical, नाइटोको हर्निया) | नाइटो | शिशु, र तौल बढी भएका वा धेरै पटक गर्भवती भइसकेका वयस्क |
| इन्सिजनल (incisional, अपरेसनको खतको हर्निया) | पुरानो अपरेसनको खतबाट | पेटको अपरेसन गराइसकेका मानिस |
| हायटस (hiatus) | भित्र, जहाँ आमाशय (पेट) माथि छातीतिर धकेलिन्छ | 50 वर्षमाथिका, गर्भवती वा तौल बढी भएका मानिस |
इन्गुइनल हर्निया सबैभन्दा धेरै हुन्छ: करिब 27% पुरुष र 3% महिलालाई जीवनमा कुनै न कुनै बेला यो हुन्छ, र पुरुषलाई यो हुने सम्भावना महिलाभन्दा 8 देखि 10 गुणा बढी हुन्छ।
