पाइल्स (बवासीर, हेमोराइड्स) मलद्वार र त्यसको वरिपरि, अनि मलद्वारभित्रको तल्लो भाग (मलाशय, rectum) मा सुन्निएका रक्तनली हुन्। यी रक्तनली सबैको शरीरमा हुन्छन्; ती सुन्निँदा वा तन्किँदा पाइल्स बन्छ।
यो निकै सामान्य समस्या हो: अमेरिकामा करिब 20 जनामा 1 जनालाई, र 50 वर्षमाथिका करिब आधा वयस्कलाई पाइल्स हुन्छ।
पाइल्स दुई किसिमका हुन्छन्, र धेरैलाई दुवै हुन्छन्:
- भित्री पाइल्स मलाशयभित्र हुन्छन्। यी प्रायः दुख्दैनन् तर रगत बग्न सक्छ, र कहिलेकाहीँ मलद्वारबाट बाहिर निस्कन्छन् (prolapse)। कति बाहिर निस्कन्छन् र फेरि भित्र जान्छन् कि जाँदैनन् भन्ने आधारमा डाक्टरले यिनलाई 1 देखि 4 सम्मको ग्रेड दिन्छन्।
- बाहिरी पाइल्स मलद्वार वरिपरिको छालामुनि हुन्छन्। यी चिलाउन, दुख्न र सुन्निन सक्छन्, र यिनभित्र रगत जमेर डल्लो (blood clot) बन्न सक्छ।
पाइल्स असहज हुन्छ र यसबारे कुरा गर्न प्रायः लाज लाग्छ, तर धेरैजसो मानिसका लागि यो हानिरहित हुन्छ, र साधारण परिवर्तनले प्रायः ठीक हुन्छ।

