Objawy przepukliny: guzek, rodzaje przepuklin i objawy, przy których przepuklina wymaga pomocy od razu

Miękki guzek w pachwinie lub przy pępku, który powiększa się, gdy kaszlesz? Zobacz, jak zwykle objawia się przepuklina, jaki to może być rodzaj i kiedy nie można czekać.

Aktualizacja · Źródła

Krótka odpowiedź

Jakie są objawy przepukliny?

Głównym objawem jest miękki guzek lub uwypuklenie, najczęściej w pachwinie, przy pępku lub w górnej części uda. Zwykle powiększa się, gdy kaszlesz, przesz lub stoisz, a zmniejsza, gdy się położysz. Może pobolewać albo dawać uczucie ciężaru i ciągnięcia. Przepuklina rozworu przełykowego zamiast guzka powoduje zgagę.

Informacje o zdrowiu, a nie porada lekarska. Lekarz zna cały twój stan zdrowia; zapytaj go o swój wynik.

Obok siebie

Zwykła przepuklina a przepuklina uwięźnięta (zadzierzgnięta)

Większość przepuklin nie jest stanem nagłym, ale przepuklina może się zaklinować i stracić dopływ krwi. Te różnice pomogą ci ocenić, z którą sytuacją masz do czynienia.

Co zauważaszZwykła przepuklinaPrzepuklina uwięźnięta lub zadzierzgnięta
GuzekMiękki, powiększa się, gdy kaszlesz, przesz lub stoiszNagle większy, zwarty lub twardy i bolesny przy dotyku
Gdy się położyszZwykle się zmniejsza albo się cofaPozostaje na zewnątrz i nie da się go wsunąć z powrotem
BólBrak albo pobolewanie lub uczucie ciągnięcia, które przychodzi i mijaNagły, bardzo silny ból w guzku, wokół niego lub w brzuchu, który nie mija
Skóra nad guzkiemWygląda normalnieZaczerwieniona, ciemniejsza lub o innym kolorze
BrzuchBez zmianObrzęknięty lub wzdęty, z nudnościami lub wymiotami
Stolec i gazyBez zmianNie możesz się wypróżnić ani oddać gazów
GorączkaNieMoże wystąpić wysoka gorączka
Co robićIdź do lekarza w ciągu najbliższych kilku tygodniZadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub od razu udaj się na szpitalny oddział ratunkowy (SOR)

Przepuklina udowa, czyli mały guzek w górnej części uda, najczęstsza u kobiet po 50. roku życia, częściej ulega uwięźnięciu, dlatego zwykle operuje się ją wkrótce po wykryciu.

Przepuklina – lista objawów

Zaznacz to, co cię dotyczy. Karta pokaże, czy twoje objawy pasują do guzka przepukliny, do przepukliny rozworu przełykowego, czy do obu, i wskaże objawy, które nie mogą czekać. Nic nie jest zapisywane ani nigdzie wysyłane.

Przepuklina – lista objawów

Zaznaczono 0 z 11 objawów

Objawy guzka przepukliny0/6
Objawy przepukliny rozworu przełykowego0/5

Zaznacz to, co cię dotyczy.

Ta lista porządkuje objawy w obraz pomocny dla lekarza. Nie pozwala rozpoznać przepukliny: może to zrobić tylko badanie u lekarza, czasem uzupełnione badaniem obrazowym, a guzek lub zgagę mogą powodować też inne przyczyny.

Czym jest przepuklina i jakie są jej rodzaje?

Przepuklina to sytuacja, w której część narządu wewnętrznego, np. jelita lub tkanki tłuszczowej, przeciska się przez słabe miejsce lub szczelinę w mięśniach, które normalnie utrzymują ją na miejscu. Widać ją jako guzek lub uwypuklenie, które często pojawia się i znika.

RodzajGdzieKto ma ją najczęściej
PachwinowaPachwina, czasem schodzi do mosznyMężczyźni: najczęstszy rodzaj
UdowaGórna część uda, przy pachwinieKobiety po 50. roku życia
PępkowaPępekNiemowlęta oraz dorośli z nadwagą lub po kilku ciążach
Pooperacyjna (w bliźnie)Przez starą bliznę po operacjiOsoby po operacji brzucha
Rozworu przełykowegoWewnątrz ciała: żołądek przesuwa się w górę do klatki piersiowejOsoby po 50. roku życia, kobiety w ciąży i osoby z nadwagą

Przepukliny pachwinowe są zdecydowanie najczęstsze: w którymś momencie życia ma je około 27% mężczyzn i 3% kobiet, a u mężczyzn występują od 8 do 10 razy częściej niż u kobiet.

Jakie są objawy przepukliny?

Większość przepuklin powoduje miękki guzek lub uwypuklenie, który:

  • powiększa się, gdy kaszlesz, kichasz, przesz, dźwigasz lub długo stoisz
  • zmniejsza się lub znika, gdy się położysz, albo można go delikatnie wsunąć z powrotem
  • może powodować pobolewanie, pieczenie albo uczucie ciężaru i ciągnięcia albo w ogóle nie boleć

Według rodzaju:

  • Pachwinowa: uwypuklenie w pachwinie, czasem schodzące do moszny, często z dyskomfortem, który nasila się pod koniec dnia.
  • Udowa: mały guzek w górnej części uda, mniej więcej wielkości winogrona, z bólem, który przychodzi i mija, lub dyskomfortem przy chodzeniu.
  • Pępkowa: miękki obrzęk w pępku, zwykle niebolesny; dorośli mogą odczuwać dyskomfort przy kaszlu lub parciu.
  • Pooperacyjna (w bliźnie): uwypuklenie wzdłuż starej blizny po operacji lub obok niej.
  • Rozworu przełykowego (otworu w przeponie, przez który przechodzi przełyk): bez guzka. Wiele osób nie ma objawów; inni mają zgagę, refluks, wzdęcia, odbijanie, nudności albo ból lub trudności przy przełykaniu.

Nawet duża przepuklina może nie boleć, a ból nie mówi, jak poważna jest sytuacja: liczy się to, czy guzek się zmienił.

Kiedy przepuklina wymaga natychmiastowej pomocy?

Czasem przepuklina się zaklinowuje (uwięźnięcie) i może zablokować jelito albo ulega zadzierzgnięciu, co oznacza, że zostaje odcięty jej dopływ krwi. Przepuklina zadzierzgnięta może zagrażać życiu i wymaga natychmiastowej operacji.

Zadzwoń pod lokalny numer alarmowy lub od razu udaj się na szpitalny oddział ratunkowy, jeśli masz przepuklinę lub nowy guzek oraz:

  • nagły, bardzo silny ból w guzku, wokół niego lub w brzuchu, który nie mija
  • guzek staje się zwarty, twardy lub bolesny przy dotyku albo nagle się powiększa
  • guzka nie da się wsunąć z powrotem, gdy się położysz
  • skóra nad nim robi się czerwona, ciemna lub zmienia kolor
  • masz nudności lub wymiotujesz albo nie możesz utrzymać jedzenia
  • nie możesz się wypróżnić ani oddać gazów albo brzuch jest obrzęknięty
  • masz wysoką gorączkę lub nagle pojawia się splątanie

Nie prowadź samochodu sam. Poproś kogoś, żeby cię zawiózł, albo wezwij karetkę. Nie próbuj na siłę wpychać twardego, bolesnego guzka z powrotem.

Co powoduje przepuklinę i kto jest na nią narażony?

Przepuklina powstaje, gdy ciśnienie wewnątrz brzucha natrafia na słabe miejsce w ścianie mięśni. Słabe miejsce może istnieć od urodzenia albo pojawić się z wiekiem. Ryzyko zwiększają:

  • dźwiganie ciężarów albo praca, w której dużo się dźwiga, stoi lub chodzi
  • parcie w toalecie z powodu zaparć
  • przewlekły kaszel, np. z powodu palenia
  • nadwaga lub ciąża, zwłaszcza kilka ciąż
  • starszy wiek i przepukliny w rodzinie
  • wcześniejsze operacje brzucha, w tym operacja prostaty
  • płyn w jamie brzusznej (wodobrzusze), np. przy chorobie wątroby

Niemowlęta często mają przepuklinę pępkową, bo mięśnie wokół pępka jeszcze się nie zamknęły. Zwykle zamyka się ona sama do 5. roku życia. Przepukliny pachwinowe u niemowląt i dzieci, częstsze u wcześniaków, musi zbadać lekarz, bo nie zamykają się same.

Jak rozpoznaje się i leczy przepuklinę?

Rozpoznanie. Lekarz zwykle rozpoznaje przepuklinę, badając guzek, często gdy stoisz i kaszlesz. Jeśli obraz nie jest jasny, przepuklinę może pokazać USG, tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI).

Przepukliny u dorosłych nie znikają same, ale nie każda wymaga natychmiastowej operacji:

  • Obserwacja z regularnymi kontrolami może wystarczyć przy małej przepuklinie pachwinowej, która daje niewiele objawów lub nie daje ich wcale.
  • Operacja jest zwykle zalecana, jeśli przepuklina boli, powiększa się, utrudnia codzienne życie albo jest to przepuklina udowa, bo przepukliny udowe częściej ulegają uwięźnięciu.

Operacja. Chirurg wsuwa uwypuklenie z powrotem i zamyka słabe miejsce, często cienką siatką, przez jedno większe nacięcie (operacja otwarta) albo przez kilka małych nacięć (operacja laparoskopowa, małoinwazyjna). Zwykle trwa od 30 do 90 minut, a wiele osób wraca do domu tego samego dnia.

Powrót do zdrowia. Pełny powrót do sił trwa zwykle od 4 do 6 tygodni. Większość osób wraca do pracy po 1–2 tygodniach, a przy pracy z dźwiganiem ciężarów po maksymalnie 6 tygodniach, i powinna unikać dźwigania ciężarów przez co najmniej 4–6 tygodni. Zapytaj chirurga, kiedy możesz prowadzić samochód. Przepuklina może nawrócić po operacji, więc stosuj się do otrzymanych zaleceń.

Pas podtrzymujący lub pas przepuklinowy może niektórym osobom zmniejszyć dyskomfort, ale nie leczy przepukliny: zanim zaczniesz go nosić, zapytaj lekarza.

Co pomaga na przepuklinę rozworu przełykowego?

Przepuklina rozworu przełykowego często nie wymaga leczenia, jeśli nie sprawia problemów. Jeśli masz zgagę lub refluks, często pomagają te zmiany:

  • jedz mniejsze posiłki, ale częściej
  • nie jedz na 3 lub 4 godziny przed pójściem spać
  • unieś wezgłowie łóżka o 10–20 cm
  • schudnij, jeśli masz nadwagę, i unikaj ciasnych ubrań w talii
  • rzuć palenie, ogranicz alkohol i unikaj pokarmów, które wywołują objawy

Farmaceuta może doradzić leki przynoszące krótkotrwałą ulgę, np. leki zobojętniające kwas żołądkowy (antacida) lub alginiany. Jeśli nie pomagają, lekarz może przepisać silniejsze leki zmniejszające wydzielanie kwasu żołądkowego. Operację rozważa się tylko wtedy, gdy inne metody leczenia nie pomogły, a objawy pozostają bardzo nasilone.

Idź do lekarza tego samego dnia, jeśli masz trudności z przełykaniem, ciągle wymiotujesz, wymiotujesz krwią, chudniesz, choć się nie odchudzasz, albo boli cię w górnej części brzucha.

Czy można zapobiec przepuklinie?

Nie zawsze da się zapobiec przepuklinie, ale można zmniejszyć ryzyko i nie dopuścić, by się pogarszała:

  • Podnoś bezpiecznie: ugnij kolana, trzymaj ciężar blisko ciała i proś o pomoc przy ciężkich rzeczach.
  • Unikaj parcia w toalecie: jedz dużo błonnika i pij wystarczająco dużo płynów, żeby stolec był miękki.
  • Idź do lekarza z kaszlem, który nie mija lub ciągle wraca.
  • Dbaj o prawidłową wagę i bądź aktywny: około 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo.
  • Rzuć palenie, co pomaga też na kaszel i gojenie po operacji.

Jeśli już masz przepuklinę, zapytaj lekarza, jakie aktywności są bezpieczne do czasu operacji.

Kiedy iść do lekarza

Umów wizytę

  • Zauważasz nowy guzek lub uwypuklenie w pachwinie, przy pępku, na udzie lub przy bliźnie, nawet jeśli nie boli.
  • Guzek przepukliny się powiększa, bardziej boli lub trudniej go wsunąć z powrotem: idź do lekarza w ciągu kilku dni.
  • Mały guzek w górnej części uda, zwłaszcza u kobiety po 50. roku życia: idź wkrótce do lekarza, bo przepukliny udowe częściej ulegają uwięźnięciu.
  • Przepuklina pępkowa u dziecka, która nadal jest obecna w wieku 5 lat, albo każdy guzek w pachwinie u niemowlęcia lub dziecka.
  • Zgaga lub refluks, które trwają dłużej niż 3 tygodnie, są bardzo nasilone lub nie mijają po lekach z apteki.

Wezwij natychmiast pomoc (zadzwoń pod lokalny numer alarmowy), jeśli osoba z przepukliną lub nowym guzkiem ma:

  • nagły, bardzo silny ból w guzku, wokół niego lub w brzuchu, który nie mija
  • guzek, który stał się zwarty, bolesny przy dotyku, czerwony lub ciemniejszy albo nie da się go wsunąć z powrotem
  • wymioty albo nie może się wypróżnić lub oddać gazów
  • wysoką gorączkę lub nagłe splątanie

Większość przepuklin nie jest stanem nagłym i można je zoperować w planowym zabiegu. Przepuklina uwięźnięta to co innego: wymaga szybkiej operacji. Nie czekaj, aż ból minie, nie wpychaj guzka na siłę i nie prowadź samochodu sam.

Znalazłeś guzek i nie wiesz, co to jest? Porozmawiaj o tym.

Saluvo wysłucha, jakie masz objawy, twoimi słowami i w twoim języku, najpierw sprawdzi objawy alarmowe i powie, do jakiego lekarza iść i jak szybko. Pomoże też przygotować pytania do chirurga.

Zapytaj o moje objawy

Start za darmo. Opisz, co czujesz, własnymi słowami i w swoim języku.

Najczęstsze pytania

  • Zwykle jako miękki guzek, który widać lub można wyczuć, często w pachwinie lub w pępku. Powiększa się, gdy kaszlesz, przesz lub stoisz, a zmniejsza, gdy się położysz. Niektórzy odczuwają pobolewanie, pieczenie albo uczucie ciężaru i ciągnięcia; inni nie czują nic.

  • Kobiety mają te same rodzaje guzków, ale przepukliny udowe i pępkowe są u kobiet stosunkowo częstsze. Przepuklina udowa to mały guzek w górnej części uda, często u kobiet po 50. roku życia; częściej ulega uwięźnięciu, dlatego powinien ją wkrótce sprawdzić lekarz.

  • Najczęściej jest to przepuklina pachwinowa: uwypuklenie w pachwinie, które może schodzić do moszny, z pobolewaniem lub uczuciem ciężaru, które nasila się po staniu, dźwiganiu lub pod koniec dnia. Przepuklinę pachwinową ma w którymś momencie życia około 27% mężczyzn.

  • U dorosłych nie: słabe miejsce w mięśniach pozostaje. Małe przepukliny, które dają niewiele objawów lub nie dają ich wcale, czasem można obserwować zamiast operować. U niemowląt przepukliny pępkowe zwykle zamykają się same do 5. roku życia.

  • Zwykle nie od razu, ale może ulec uwięźnięciu (zadzierzgnięciu) i stracić dopływ krwi, co jest stanem nagłym. Nagły, bardzo silny ból, guzek, który staje się twardy, bolesny przy dotyku, zmienia kolor lub nie chce się cofnąć, wymioty albo brak możliwości wypróżnienia się lub oddania gazów wymagają natychmiastowej pomocy.

  • Nie. Małą przepuklinę pachwinową z niewielkimi objawami można obserwować z regularnymi kontrolami, a przepuklinę rozworu przełykowego często leczy się zmianą nawyków i lekami. Operację zwykle zaleca się przy przepuklinach, które bolą lub się powiększają, oraz przy przepuklinach udowych, bo częściej ulegają uwięźnięciu.

  • Pełny powrót do sił trwa zwykle od 4 do 6 tygodni. Większość osób wraca do pracy po 1–2 tygodniach, a jeśli praca wymaga dźwigania ciężarów, po maksymalnie 6 tygodniach, i unika dźwigania ciężarów przez co najmniej 4–6 tygodni. Chirurg powie ci, kiedy możesz prowadzić samochód.

  • Wiele osób nie ma żadnych. Jeśli objawy występują, to zwykle takie jak przy refluksie: zgaga, cofanie się jedzenia lub kwasu, wzdęcia, odbijanie, nudności, a czasem ból lub trudności przy przełykaniu. Trudności z przełykaniem, wymioty z krwią lub utrata masy ciała wymagają wizyty u lekarza tego samego dnia.

  • Wiele przepuklin cofa się samo, gdy się położysz, a lekarz może pokazać, jak delikatnie wsunąć ją z powrotem. Nigdy nie wpychaj na siłę guzka, który jest twardy, bolesny lub zmienił kolor: to może być przepuklina uwięźnięta, która wymaga pilnej pomocy ratunkowej.

  • Dźwiganie ciężarów i parcie zwiększają ciśnienie w brzuchu i mogą wypchnąć tkankę przez słabe miejsce, więc mogą wywołać przepuklinę lub ją powiększyć. Podnoś z ugiętymi kolanami, trzymaj ciężar blisko ciała, proś o pomoc przy ciężkich rzeczach, a jeśli już masz przepuklinę, zapytaj lekarza, jakie aktywności są bezpieczne.

  • Pas podtrzymujący lub pas przepuklinowy może niektórym osobom zmniejszyć dyskomfort, ale nie naprawia słabego miejsca i nie chroni przed uwięźnięciem przepukliny. Zanim zaczniesz go nosić, zapytaj lekarza, i nie odkładaj przez niego badania przepukliny, która się powiększa lub boli.

  • Zwykle lekarz bada guzek, często gdy stoisz i kaszlesz. Jeśli obraz nie jest jasny, przepuklinę może potwierdzić USG, tomografia komputerowa (TK) lub rezonans magnetyczny (MRI). Przepuklinę rozworu przełykowego czasem wykrywa się przy badaniach z powodu zgagi lub problemów z przełykaniem.

Blog

Źródła

  1. NHS: Hernia
  2. NHS: Inguinal hernia repair
  3. NHS: Femoral hernia repair
  4. NHS: Umbilical hernia repair
  5. NHS: Hiatus hernia
  6. NIDDK: Inguinal hernia
  7. MedlinePlus: Hernia

Aktualizacja . Informacje o zdrowiu, a nie porada lekarska. Lekarz zna cały twój stan zdrowia; zapytaj go o swój wynik.