Question 1

ตรวจไขมันในเลือด (lipid profile) คืออะไร?

Accepted Answer

การตรวจไขมันในเลือดคือการตรวจเลือดที่วัดคอเลสเตอรอลรวม คอเลสเตอรอล LDL (ไขมันเลว) คอเลสเตอรอล HDL (ไขมันดี) และไตรกลีเซอไรด์ และมักมี VLDL, Non-HDL คอเลสเตอรอล และอัตราส่วนคอเลสเตอรอลรวมต่อ HDL ด้วย ผลนี้บอกว่ามีไขมันในเลือดมากแค่ไหน และช่วยให้แพทย์ประเมินความเสี่ยงหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมอง

Question 2

คอเลสเตอรอลค่าปกติเท่าไร?

Accepted Answer

สำหรับผู้ใหญ่ส่วนใหญ่ ค่าที่ดีคือ คอเลสเตอรอลรวมต่ำกว่า 200 mg/dL (5.2 mmol/L) LDL ต่ำกว่า 100 mg/dL (2.6 mmol/L) HDL 40 ขึ้นไปในผู้ชาย และ 50 ขึ้นไปในผู้หญิง และไตรกลีเซอไรด์ต่ำกว่า 150 mg/dL (1.7 mmol/L) คนที่เป็นเบาหวานหรือโรคหัวใจมักมีเป้าหมาย LDL ต่ำกว่านี้

Question 3

HDL กับ LDL ต่างกันอย่างไร?

Accepted Answer

LDL ขนคอเลสเตอรอลเข้าไปในผนังหลอดเลือดแดง ซึ่งสะสมเป็นคราบได้ จึงเรียกว่าไขมันเลว และยิ่งต่ำยิ่งดี HDL ขนคอเลสเตอรอลส่วนเกินออกจากหลอดเลือดแดงกลับไปที่ตับ จึงเรียกว่าไขมันดี ถ้า LDL สูงและ HDL ต่ำพร้อมกัน ความเสี่ยงโรคหัวใจจะสูงที่สุด

Question 4

คอเลสเตอรอล LDL สูงหมายความว่าอะไร?

Accepted Answer

LDL สูงแปลว่ามีคอเลสเตอรอลมากขึ้นที่พร้อมจะสะสมในหลอดเลือดแดง เพิ่มความเสี่ยงหัวใจวายและโรคหลอดเลือดสมองในระยะยาว 130 ถึง 159 mg/dL ถือว่าก้ำกึ่ง 160 ถึง 189 ถือว่าสูง และ 190 ขึ้นไปถือว่าสูงมาก แพทย์จะประเมินร่วมกับความดันโลหิต น้ำตาลในเลือด การสูบบุหรี่ และประวัติครอบครัว

Question 5

HDL ต่ำหมายความว่าอะไร?

Accepted Answer

HDL ต่ำกว่า 40 mg/dL ในผู้ชาย หรือต่ำกว่า 50 ในผู้หญิง ถือว่าต่ำ และเพิ่มความเสี่ยงโรคหัวใจ มักมาพร้อมไตรกลีเซอไรด์สูง น้ำหนักเกิน การสูบบุหรี่ การขยับร่างกายน้อย หรือเบาหวานชนิดที่ 2 การออกกำลังกายสม่ำเสมอ ลดน้ำหนักส่วนเกิน เลิกบุหรี่ และเปลี่ยนแป้งขัดขาวเป็นไขมันดี ช่วยเพิ่ม HDL ได้

Question 6

คอเลสเตอรอล VLDL คืออะไร?

Accepted Answer

VLDL (very-low-density lipoprotein) ขนไตรกลีเซอไรด์ในเลือด แล็บส่วนใหญ่คำนวณจากไตรกลีเซอไรด์หารด้วย 5 (หน่วย mg/dL) ค่าทั่วไปประมาณ 2 ถึง 30 mg/dL ถ้า VLDL สูงมักแปลว่าไตรกลีเซอไรด์สูง ซึ่งตอบสนองดีต่อการลดน้ำตาลและแอลกอฮอล์ ขยับร่างกายมากขึ้น และลดน้ำหนัก

Question 7

คอเลสเตอรอลสูงมีอาการอย่างไร?

Accepted Answer

คอเลสเตอรอลสูงมักไม่มีอาการ มันค่อย ๆ ทำให้หลอดเลือดแดงตีบอย่างเงียบ ๆ จนทำให้เจ็บหน้าอก หัวใจวาย หรือโรคหลอดเลือดสมอง ส่วนน้อย คอเลสเตอรอลสูงมากจากกรรมพันธุ์ทำให้มีก้อนไขมันสีเหลืองที่เปลือกตาหรือเส้นเอ็น หรือวงสีขาวซีดรอบตาดำก่อนอายุ 45 ปี การตรวจเลือดเป็นวิธีเดียวที่เชื่อถือได้

Question 8

ตรวจไขมันในเลือดต้องงดอาหารไหม?

Accepted Answer

ไม่เสมอไป หลายแนวทางยอมรับการตรวจโดยไม่งดอาหารสำหรับการตรวจทั่วไป แต่แพทย์หรือแล็บอาจยังให้งดอาหาร 9 ถึง 12 ชั่วโมง ดื่มได้แค่น้ำเปล่า โดยเฉพาะถ้าเคยมีไตรกลีเซอไรด์สูง ไม่ว่าแบบไหน ควรงดแอลกอฮอล์ 24 ชั่วโมง และหลีกเลี่ยงมื้อหนักมากในคืนก่อนตรวจ

Question 9

ไตรกลีเซอไรด์เท่าไรถึงอันตราย?

Accepted Answer

ไตรกลีเซอไรด์ 500 mg/dL (5.7 mmol/L) ขึ้นไปถือว่าสูงมาก และเพิ่มความเสี่ยงตับอ่อนอักเสบ ซึ่งปวดมากและบางครั้งรุนแรง ควรพบแพทย์ภายในหนึ่งสัปดาห์ ถ้าเกิน 1,000 mg/dL ความเสี่ยงยิ่งสูงขึ้น ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินถ้าปวดท้องส่วนบนรุนแรงร้าวไปที่หลังร่วมกับอาเจียน

Question 10

อัตราส่วนคอเลสเตอรอลที่ดีคือเท่าไร?

Accepted Answer

อัตราส่วนคอเลสเตอรอลรวมต่อ HDL คือคอเลสเตอรอลรวมหารด้วย HDL ต่ำกว่า 5 ถือว่ายอมรับได้ และต่ำกว่า 3.5 ถือว่าดีที่สุด อัตราส่วนที่ต่ำแปลว่าคอเลสเตอรอลส่วนใหญ่เป็นชนิดที่ปกป้องหัวใจ ปัจจุบันแพทย์ดู LDL และ Non-HDL คอเลสเตอรอลมากกว่าอัตราส่วน แต่ใบผลหลายแห่งยังพิมพ์ค่านี้อยู่

Question 11

ลดคอเลสเตอรอลแบบธรรมชาติได้อย่างไร?

Accepted Answer

กินใยอาหารชนิดละลายน้ำให้มากขึ้น (ข้าวโอ๊ต ถั่วต่าง ๆ ถั่วเลนทิล ผลไม้) เปลี่ยนเนย น้ำมันหมู กะทิ และเนื้อติดมัน เป็นน้ำมันพืช ถั่วเปลือกแข็ง และปลา ลดของทอด ขนมหวาน และเครื่องดื่มหวาน ออกกำลังกายประมาณ 150 นาทีต่อสัปดาห์ ลดน้ำหนักส่วนเกิน เลิกบุหรี่ และจำกัดแอลกอฮอล์ วิธีเหล่านี้ลด LDL ได้ชัดเจน แต่บางคนยังจำเป็นต้องใช้ยาที่แพทย์สั่ง

Question 12

คนอายุน้อยมีคอเลสเตอรอลสูงได้ไหม?

Accepted Answer

ได้ อาหาร น้ำหนักตัว และการไม่ค่อยขยับร่างกาย ทำให้คอเลสเตอรอลสูงได้ทุกวัย และภาวะไขมันในเลือดสูงทางพันธุกรรมทำให้ LDL สูงมากตั้งแต่เด็ก เด็กจึงควรตรวจครั้งหนึ่งช่วงอายุ 9 ถึง 11 ปี และเร็วกว่านั้นถ้าพ่อหรือแม่มีคอเลสเตอรอลสูงมาก หรือเป็นหัวใจวายตั้งแต่อายุน้อย การพบเร็วช่วยได้มาก

Question 13

ควรตรวจคอเลสเตอรอลบ่อยแค่ไหน?

Accepted Answer

ผู้ใหญ่ที่สุขภาพดีควรตรวจทุก 4 ถึง 6 ปี ตั้งแต่อายุประมาณ 20 ปี ถ้าเป็นเบาหวาน ความดันโลหิตสูง สูบบุหรี่ น้ำหนักเกิน หรือมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจตั้งแต่อายุน้อย มักตรวจทุกปี หลังเริ่มหรือเปลี่ยนยาลดคอเลสเตอรอล ตรวจประมาณ 4 ถึง 12 สัปดาห์หลังจากนั้น แล้วทุก 3 ถึง 12 เดือน

รายการตรวจ	ค่าที่ดี (mg/dL)	ค่าที่ดี (mmol/L)	หมายความว่า
คอเลสเตอรอลรวม (Total cholesterol)	ต่ำกว่า 200	ต่ำกว่า 5.2	คอเลสเตอรอลทั้งหมดในเลือด ทั้งไขมันดีและไขมันเลวรวมกัน
คอเลสเตอรอล LDL	ต่ำกว่า 100	ต่ำกว่า 2.6	ไขมันเลวที่สะสมในผนังหลอดเลือดแดง ยิ่งต่ำยิ่งดี
คอเลสเตอรอล HDL	ชาย 40+, หญิง 50+	ชาย 1.0+, หญิง 1.3+	ไขมันดีที่ช่วยขนคอเลสเตอรอลส่วนเกินกลับไปที่ตับ ถ้า 60 ขึ้นไปช่วยปกป้องหัวใจ
ไตรกลีเซอไรด์ (Triglycerides)	ต่ำกว่า 150	ต่ำกว่า 1.7	ไขมันจากอาหารและแอลกอฮอล์ที่ร่างกายเก็บไว้ใช้เป็นพลังงาน จะสูงขึ้นจากน้ำตาล แอลกอฮอล์ และน้ำหนักตัว
Non-HDL คอเลสเตอรอล	ต่ำกว่า 130	ต่ำกว่า 3.4	คอเลสเตอรอลรวมลบด้วย HDL คือคอเลสเตอรอลทุกชนิดที่อุดตันหลอดเลือดได้
คอเลสเตอรอล VLDL	2 ถึง 30	0.1 ถึง 0.8	ทำหน้าที่ขนไตรกลีเซอไรด์ มักคำนวณจากไตรกลีเซอไรด์ ÷ 5

รายการตรวจ	ก้ำกึ่ง	สูง	สูงมาก
คอเลสเตอรอลรวม	200 ถึง 239 (5.2 ถึง 6.1)	240+ (6.2+)	มักประเมินร่วมกับ LDL
คอเลสเตอรอล LDL	130 ถึง 159 (3.4 ถึง 4.0)	160 ถึง 189 (4.1 ถึง 4.8)	190+ (4.9+)
ไตรกลีเซอไรด์	150 ถึง 199 (1.7 ถึง 2.2)	200 ถึง 499 (2.3 ถึง 5.6)	500+ (5.7+)
คอเลสเตอรอล HDL		ต่ำ: ชายต่ำกว่า 40, หญิงต่ำกว่า 50

ตรวจไขมันในเลือด: ค่าปกติคอเลสเตอรอล HDL, LDL และไตรกลีเซอไรด์

คอเลสเตอรอลค่าปกติเท่าไร?

ตารางค่าปกติไขมันในเลือด

คำนวณ non-HDL อัตราส่วน และ LDL

เมื่อคอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูง

ตรวจไขมันในเลือดวัดอะไรบ้าง?

LDL, HDL และ VLDL ต่างกันอย่างไร?

คอเลสเตอรอลสูงมีอาการไหม?

คอเลสเตอรอลและไตรกลีเซอไรด์สูงหมายความว่าอะไร?

ตรวจไขมันในเลือดต้องงดอาหารไหม?

ควรตรวจคอเลสเตอรอลบ่อยแค่ไหน?

ถ้าคอเลสเตอรอลสูง อะไรช่วยได้บ้าง?

เมื่อไรควรพบแพทย์

ได้ผลตรวจไขมันในเลือดแล้วใช่ไหม? มาเข้าใจทุกบรรทัดกัน

คำถามที่พบบ่อย

การตรวจอื่นๆ

บล็อก

แหล่งอ้างอิง