Question 1

HbA1c ย่อมาจากอะไร?

Accepted Answer

HbA1c คือ glycated haemoglobin หรือที่เรียกว่า glycosylated haemoglobin หรือ haemoglobin A1c ในภาษาไทยมักเรียกว่าน้ำตาลสะสม คำว่า Hb คือฮีโมโกลบิน โปรตีนขนออกซิเจนในเม็ดเลือดแดง และ A1c คือส่วนที่น้ำตาลเกาะ การตรวจนี้วัดว่าฮีโมโกลบินมีน้ำตาลเกาะอยู่มากแค่ไหน ซึ่งบอกค่าน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยประมาณสามเดือน

Question 2

HbA1c ค่าปกติเท่าไร?

Accepted Answer

สำหรับผู้ใหญ่ที่ไม่เป็นเบาหวาน HbA1c ค่าปกติคือต่ำกว่า 5.7% (39 mmol/mol) ถ้า 5.7% ถึง 6.4% คือช่วงภาวะก่อนเบาหวาน และ 6.5% ขึ้นไปอยู่ในช่วงเบาหวาน แต่ละแล็บอาจพิมพ์ค่าอ้างอิงต่างกันเล็กน้อย จึงควรเทียบผลกับค่าในใบผลของคุณ

Question 3

HbA1c 5.7 ปกติไหม?

Accepted Answer

5.7% (39 mmol/mol) คือจุดเริ่มต้นของช่วงภาวะก่อนเบาหวาน จึงสูงกว่าปกติเล็กน้อย ยังไม่ใช่เบาหวาน และมักเป็นช่วงที่แก้ไขได้ง่ายที่สุด ด้วยการขยับร่างกายมากขึ้น ลดเครื่องดื่มหวาน และลดน้ำหนักลงบ้าง ตรวจซ้ำในอีกประมาณหนึ่งปี หรือเร็วกว่านั้นถ้าแพทย์แนะนำ

Question 4

HbA1c 6.5 หมายความว่าอะไร?

Accepted Answer

6.5% (48 mmol/mol) คือเกณฑ์ของช่วงเบาหวาน ผลครั้งเดียวที่ระดับนี้มักต้องยืนยันด้วยการตรวจ HbA1c ซ้ำหรือตรวจน้ำตาลขณะอดอาหารก่อนวินิจฉัย เว้นแต่คุณมีอาการชัดเจน เช่น กระหายน้ำตลอดเวลาและน้ำหนักลด ควรพบแพทย์อายุรกรรมทั่วไปภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์

Question 5

HbA1c 7 ถือว่าแย่ไหม?

Accepted Answer

ถ้าคุณไม่เป็นเบาหวาน 7% อยู่ในช่วงเบาหวาน และควรพบแพทย์ภายในหนึ่งถึงสองสัปดาห์เพื่อยืนยัน ถ้าเป็นเบาหวานอยู่แล้ว 7% เป็นเป้าหมายที่ใช้บ่อยในผู้ใหญ่หลายคน จึงอาจตรงกับที่แพทย์ต้องการพอดี เป้าหมายของคุณเองขึ้นกับอายุ โรคอื่นที่มี และความเสี่ยงน้ำตาลต่ำ

Question 6

HbA1c 10 หมายความว่าอะไร?

Accepted Answer

HbA1c 10% (86 mmol/mol) แปลว่าน้ำตาลในเลือดเฉลี่ยอยู่ที่ประมาณ 240 mg/dL (13.4 mmol/L) ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ซึ่งสูงกว่าเป้าหมายมาก ต้องให้แพทย์ดูภายในไม่กี่วัน ไม่ใช่รอเป็นเดือน ขอความช่วยเหลือฉุกเฉินถ้ามีอาเจียน หายใจหอบเร็ว สับสน หรือง่วงซึมมาก

Question 7

HbA1c ค่าปกติเปลี่ยนตามอายุไหม?

Accepted Answer

ไม่เปลี่ยน เกณฑ์ที่ใช้หาภาวะก่อนเบาหวานและเบาหวานเหมือนกันสำหรับผู้ใหญ่ทุกวัย HbA1c จะสูงขึ้นเล็กน้อยตามอายุในคนที่สุขภาพดี แต่ไม่มากพอจะเปลี่ยนเกณฑ์ สิ่งที่เปลี่ยนตามอายุคือเป้าหมายของคนที่เป็นเบาหวานอยู่แล้ว ผู้สูงอายุมักได้เป้าหมายที่สูงขึ้นเล็กน้อย เช่น ต่ำกว่า 7.5% หรือ 8% เพื่อหลีกเลี่ยงน้ำตาลต่ำ

Question 8

ตรวจ HbA1c ต้องงดอาหารไหม?

Accepted Answer

ไม่ต้อง HbA1c สะท้อนน้ำตาลในเลือดประมาณสามเดือน อาหารมื้อก่อนตรวจจึงไม่ทำให้ค่าเปลี่ยน กินและดื่มได้ตามปกติ ถ้าแพทย์สั่งตรวจน้ำตาลขณะอดอาหารหรือไขมันในเลือดในครั้งเดียวกัน ให้ทำตามคำแนะนำการงดอาหารของการตรวจนั้น

Question 9

ควรตรวจ HbA1c บ่อยแค่ไหน?

Accepted Answer

ถ้าผลปกติและไม่เป็นเบาหวาน ผู้ใหญ่มักตรวจทุกสามปีตั้งแต่อายุ 35 ปี ถ้ามีภาวะก่อนเบาหวาน ปีละครั้ง ถ้าเป็นเบาหวาน อย่างน้อยปีละสองครั้งเมื่อคุมได้ตามเป้า และประมาณทุกสามเดือนหลังเปลี่ยนการรักษาหรือเมื่อค่ายังสูงกว่าเป้า

Question 10

ผล HbA1c ผิดพลาดได้ไหม?

Accepted Answer

ได้ในบางกรณี ค่าอาจสูงเกินจริงเมื่อมีภาวะโลหิตจางจากการขาดธาตุเหล็กหรือขาดวิตามินบี 12 และอาจต่ำเกินจริงหลังเสียเลือดหรือได้รับเลือด ช่วงท้ายของการตั้งครรภ์ ภาวะโลหิตจางบางชนิด โรคไตระยะรุนแรง หรือฮีโมโกลบินผิดปกติ เช่น HbE หรือพาหะซิกเคิลเซลล์ ถ้าตัวเลขไม่ตรงกับค่าน้ำตาลที่วัดเองหรืออาการ ให้ถามแพทย์เรื่องการตรวจน้ำตาลแบบอื่น

Question 11

HbA1c กับน้ำตาลขณะอดอาหารต่างกันอย่างไร?

Accepted Answer

น้ำตาลขณะอดอาหารเป็นภาพ ณ ช่วงเวลาเดียว คือค่าน้ำตาลหลังงดอาหาร 8 ชั่วโมงขึ้นไป ส่วน HbA1c เป็นค่าเฉลี่ยประมาณสามเดือนและไม่ต้องงดอาหาร น้ำตาลขณะอดอาหาร 126 mg/dL (7.0 mmol/L) ขึ้นไป และ HbA1c 6.5% ขึ้นไป อยู่ในช่วงเบาหวานทั้งคู่ แพทย์มักใช้ทั้งสองค่าร่วมกัน

Question 12

HbA1c ลดลงได้เร็วแค่ไหน?

Accepted Answer

HbA1c ขึ้นกับเม็ดเลือดแดงซึ่งมีอายุประมาณสามเดือน การเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่จึงเห็นในสองถึงสามเดือน อาจเริ่มเห็นค่าลดลงบ้างหลังสี่ถึงหกสัปดาห์ แพทย์จึงมักตรวจซ้ำประมาณสามเดือนหลังเปลี่ยนอาหาร การออกกำลังกาย หรือยา

Question 13

ภาวะก่อนเบาหวานกลับมาปกติได้ไหม?

Accepted Answer

บ่อยครั้งทำได้ หลายคนทำให้ HbA1c กลับมาอยู่ในช่วงปกติได้ ด้วยการออกกำลังกายสม่ำเสมอ ลดน้ำตาลและแป้งขัดขาว นอนหลับให้ดีขึ้น และลดน้ำหนัก 5% ถึง 7% ถ้าน้ำหนักเกิน แม้ค่าจะไม่กลับมาปกติทั้งหมด การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้ก็ลดโอกาสเป็นเบาหวานชนิดที่ 2 ได้มาก

Question 14

ใช้ HbA1c ตอนตั้งครรภ์ได้ไหม?

Accepted Answer

ใช้ได้แต่ต้องระวัง HbA1c มักต่ำลงเองในช่วงครึ่งหลังของการตั้งครรภ์ จึงอาจมองข้ามน้ำตาลที่สูงได้ เบาหวานขณะตั้งครรภ์ตรวจด้วยการตรวจความทนต่อน้ำตาล มักทำช่วงอายุครรภ์ 24 ถึง 28 สัปดาห์ ผู้หญิงที่เป็นเบาหวานมาก่อนตั้งครรภ์มักได้ตรวจ HbA1c ด้วย โดยทีมดูแลจะกำหนดเป้าหมายให้

ผลตรวจ	HbA1c (%)	HbA1c (mmol/mol)	มักหมายความว่า
ปกติ	ต่ำกว่า 5.7%	ต่ำกว่า 39	ระดับน้ำตาลในเลือดอยู่ในช่วงปกติ
ภาวะก่อนเบาหวาน	5.7% ถึง 6.4%	39 ถึง 47	สูงกว่าปกติ เป็นช่วงเวลาที่ดีที่จะเริ่มดูแลตัวเอง เพราะค่ามักลดกลับลงมาได้
ช่วงเบาหวาน	6.5% ขึ้นไป	48 ขึ้นไป	อยู่ในช่วงเบาหวาน แพทย์จะยืนยันด้วยการตรวจซ้ำหรือการตรวจอีกแบบหนึ่ง

กลุ่ม	เป้าหมายทั่วไป (%)	เป็น mmol/mol
ผู้ใหญ่ที่เป็นเบาหวานส่วนใหญ่	ต่ำกว่า 7%	ต่ำกว่า 53
ผู้สูงอายุที่สุขภาพแข็งแรง	ต่ำกว่า 7.0% ถึง 7.5%	ต่ำกว่า 53 ถึง 58
ผู้สูงอายุที่มีโรคอื่นร่วมหลายโรค	ต่ำกว่า 8%	ต่ำกว่า 64
หญิงตั้งครรภ์ที่เป็นเบาหวาน	ต่ำกว่า 6% ถ้าทำได้อย่างปลอดภัย มิฉะนั้นต่ำกว่า 7%	ต่ำกว่า 42 มิฉะนั้นต่ำกว่า 53
เด็กและวัยรุ่นที่เป็นเบาหวาน	ต่ำกว่า 7%	ต่ำกว่า 53

HbA1c	mmol/mol	น้ำตาลเฉลี่ย (mg/dL)	น้ำตาลเฉลี่ย (mmol/L)
5%	31	97	5.4
6%	42	126	7.0
7%	53	154	8.6
8%	64	183	10.2
9%	75	212	11.8
10%	86	240	13.4
11%	97	269	14.9
12%	108	298	16.5

HbA1c คืออะไร: ค่าปกติ ตาราง และผลน้ำตาลสะสมของคุณบอกอะไร

HbA1c ค่าปกติเท่าไร?

ตาราง HbA1c ค่าปกติ

แปลงค่า HbA1c เป็นน้ำตาลในเลือดเฉลี่ย

เป้าหมาย HbA1c ที่ใช้บ่อย ถ้าเป็นเบาหวานอยู่แล้ว

HbA1c คืออะไร และวัดอะไร?

HbA1c เท่ากับน้ำตาลเฉลี่ยเท่าไร?

HbA1c สูงหมายความว่าอะไร?

HbA1c ต่ำหมายความว่าอะไร?

เมื่อไร HbA1c ไม่ใช่การตรวจที่เหมาะ?

ตรวจน้ำตาลสะสมต้องเตรียมตัวอย่างไร?

ควรตรวจ HbA1c บ่อยแค่ไหน?

ถ้า HbA1c สูง อะไรช่วยได้บ้าง?

เมื่อไรควรพบแพทย์

ได้ผลตรวจแล้วใช่ไหม? มาเข้าใจทุกค่า ไม่ใช่แค่ HbA1c

คำถามที่พบบ่อย

การตรวจอื่นๆ

บล็อก

แหล่งอ้างอิง