Apandisit belirtileri: ağrı nasıl yer değiştirir, bekleyemeyecek işaretler ve sonrasında neler olur

Göbeğinizin çevresinde başlayan karın ağrısı sağ alt tarafa mı kaydı? Apandisitin genelde nasıl hissettirdiğini, mide-bağırsak enfeksiyonundan nasıl ayrıldığını ve ne zaman hemen gitmeniz gerektiğini burada anlatıyoruz.

Güncellendi · Kaynaklar

Kısa cevap

Apandisit belirtileri nelerdir?

Apandisit genelde göbek çevresinde başlayan bir ağrıyla başlar; bu ağrı birkaç saat içinde karnın sağ alt tarafına kayar ve giderek artar. Hareket etmek, öksürmek ya da bastırmak ağrıyı artırır. İştahsızlık, bulantı ya da kusma ve yüksek ateş sık görülür. Aynı gün doktora görünmek gerekir.

Sağlık bilgisidir, tıbbi tavsiye değildir. Sizi bütünüyle doktorunuz bilir; sonucunuzu ona sorun.

Yan yana

Apandisit mi, mide-bağırsak enfeksiyonu mu? Karın ağrısı nasıl farklılaşır

İkisi de karın ağrısına ve bulantıya yol açabilir ve ikisini kesin olarak yalnızca bir doktor ayırt edebilir. Olağan farklar şunlardır, ama emin değilseniz aynı gün muayene olun.

Fark ettiğiniz şeyApandisitMide-bağırsak enfeksiyonu (gastroenterit)
Önce ne olurÖnce ağrı, sonra iştahsızlık ve bulantıÇoğu zaman önce kusma ya da ishal, sonra kramplar
Ağrının yeriGöbek çevresinde başlar, sonra sağ alt tarafa kayarKarnın geneline yayılmıştır ya da yeri tam belirlenemez
Ağrının seyriSürekli ve saatler içinde giderek artarGelip giden kramplar; çoğu zaman ishalden sonra hafifler
Hareket etmek, öksürmek, bastırmakAğrıyı belirgin şekilde artırır; kıpırdamadan yatmak isteyebilirsinizGenelde pek fark yaratmaz
İshalBazen olur, ama genelde ana belirti değildirSıktır, çoğu zaman sulu ishaldir
Başkaları da hasta mıHayırÇoğu zaman birlikte yemek yediğiniz ya da birlikte yaşadığınız başkaları da hastadır
Sonraki günDüzelmez, kötüleşirGenelde bir iki gün içinde düzelmeye başlar
Ne yapmalıAynı gün doktora görünün; ağrı şiddetliyse hemen gidinEvde dinlenin ve bol sıvı için; düzelmezse ya da uyarı işaretleri çıkarsa yardım alın

İdrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşları, safra kesesi taşları, kabızlık ve kadınlarda yumurtalık kisti ya da dış gebelik (ektopik gebelik) de sağ alt tarafta ağrıya yol açabilir. Çocuklarda, yaşlılarda ve gebelikte apandisit çoğu zaman olağan düzeni izlemez.

Apandisit belirtileri kontrol listesi

Şu anda sizin için doğru olanları işaretleyin. Kart, belirtilerinizin apandisite mi, mide-bağırsak enfeksiyonuna mı, yoksa ikisine birden mi uyduğunu gösterir ve bekleyemeyecek işaretleri belirtir. Hiçbir şey kaydedilmez ya da bir yere gönderilmez.

Apandisit belirtileri kontrol listesi

12 belirtiden 0 tanesi işaretlendi

Apandisite uyan işaretler0/7
Mide-bağırsak enfeksiyonuna uyan işaretler0/5

Şu anda sizin için doğru olan her şeyi işaretleyin.

Bu kontrol listesi belirtileri doktorunuz için bir düzene sokar. Apandisit tanısı koyamaz: apandisiti her zaman gösteren tek bir test yoktur; doktorlar muayeneyi, testleri ve bazen bir görüntülemeyi birlikte kullanır.

Apandisit nedir?

Apandis (apendiks), karnın sağ alt tarafında bağırsağa bağlı, parmak şeklinde küçük bir keseciktir. Apandisit, bu keseciğin şişip iltihaplanmasıdır; çoğu zaman ağzını küçük, sert bir dışkı parçası gibi bir şeyin tıkaması nedeniyle olur.

Ameliyat gerektiren ani karın ağrısının en yaygın nedenidir. Her yaşta görülebilir, ama en sık 10 yaş üstü çocuklarda ve genç yetişkinlerde görülür; 12 aylıktan küçük bebeklerde ise nadirdir.

Apandisit tıbbi bir acil durumdur: tedavi edilmezse apandis patlayabilir ve bu da karın içinde ciddi bir enfeksiyona yol açabilir. Hızla tedavi edildiğinde çoğu kişi tamamen iyileşir; sağlıklı kalmak için apandisinize ihtiyacınız yoktur.

Apandisit belirtileri nelerdir?

Ağrı genelde belli bir düzen izler:

  • Karnın ortasında, göbek çevresinde başlar. Birden ortaya çıkabilir ve sizi uykudan uyandırabilir.
  • Birkaç saat sonra, çoğu zaman 12 ila 24 saat içinde, sağ alt tarafa kayar, daha keskin ve sürekli hale gelir.
  • Hareket edince, öksürünce, hapşırınca, yürüyünce ya da üzerine bastırınca artar; dizlerinizi karnınıza çekip kıpırdamadan yatarsanız biraz hafifleyebilir.

Diğer sık belirtiler:

  • yemek yemek istememe
  • bulantı ya da kusma
  • yüksek ateş
  • kabızlık ya da ishal, veya gaz çıkaramama
  • her zamankinden sık idrara çıkma ihtiyacı

Çocuklarda, yaşlılarda ve gebelerde çoğu zaman tipik düzen görülmez. Yaşlılarda ağrı daha hafif olabilir, daha yavaş başlayabilir ya da başka bir yerde olabilir; ani bilinç bulanıklığı da bir işaret olabilir. Gebelikte ağrı daha yukarıda olabilir. Küçük çocuklar yalnızca keyifsiz görünebilir, iştahsız olabilir ve kıpırdamak istemeyebilir.

Apandisit ne zaman acildir?

Şu özelliklerde karın ağrınız varsa aynı gün doktora görünün (acil bir randevu, randevusuz başvurulabilen bir sağlık kuruluşu ya da bölgenizdeki acil sağlık danışma hattı):

  • giderek artıyorsa ya da geçmiyorsa
  • sağ alt tarafa kaydıysa

Şunlardan biri varsa hemen bulunduğunuz yerin acil numarasını arayın ya da bir acil servise gidin:

  • şiddetli karın ağrısı
  • birden hafifleyip sonra daha kötü geri gelen ve tüm karna yayılan ağrı: bu, apandisin patladığı anlamına gelebilir
  • dokunulunca ya da hareket edince çok ağrıyan veya sert hissedilen bir karın
  • sepsis (kan zehirlenmesi) işaretleri: bilinç bulanıklığı, alacalı (lekeli) ya da her zamankinden solgun cilt, veya nefes almada güçlük

Kendiniz araç kullanarak gitmeyin. Birinden sizi götürmesini isteyin ya da ambulans çağırın. Ağrı kesiciler ağrıyı bir süre hafifletebilir, ama apandisiti tedavi etmez; bu yüzden işe yarasalar bile muayene olun. Ameliyat gerekebileceği için doktor sizi görene kadar bir şey yiyip içmemeniz en iyisidir.

Doktorlar apandisite nasıl tanı koyar?

Apandisiti her zaman gösteren tek bir test yoktur; bu yüzden doktorlar birkaç bulguyu bir araya getirir:

TestNe gösterir
MuayeneSağ alt karna bastırıldığında ağrı ve hassasiyet
Kan testiYüksek beyaz kan hücresi (lökosit) sayısı ya da yükselmiş CRP; enfeksiyon ya da iltihap işaretleri
İdrar testiİdrar yolu enfeksiyonunu ya da böbrek taşını dışlamaya yardım eder
Gebelik testiGebe olma ihtimali olan herkeste dış gebeliği (ektopik gebelik) dışlar
UltrasonÇocuklarda, genç yetişkinlerde ve gebelerde çoğu zaman ilk yapılan görüntüleme; radyasyon içermez
BT (CT) ya da MR (MRI)Tanı hâlâ net değilse apandisi açıkça gösterir

Beyaz kan hücresi sayısı, tam kan sayımının (hemogram, CBC) bir parçasıdır. Hâlâ net değilse doktorlar sizi hastanede tutup ağrının nasıl değiştiğini görmek için birkaç saat boyunca yeniden muayene edebilir.

Apandisit nasıl tedavi edilir?

Olağan tedavi, genel anestezi altında apandisin alındığı bir ameliyattır (apendektomi, halk arasında apandisit ameliyatı). Genelde yaklaşık bir saat sürer.

  • Kapalı (laparoskopik) ameliyat: birkaç küçük kesi ve bir kamerayla yapılır. En yaygın yöntemdir ve genelde daha hızlı iyileşme sağlar.
  • Açık ameliyat: sağ alt tarafta tek ve daha büyük bir kesiyle yapılır; apandis patladıysa bazen gerekir.

Ameliyattan önce antibiyotik verilir. Enfeksiyonun yayılmadığı bazı hafif vakalarda ya da ameliyatın yüksek riskli olduğu durumlarda yalnızca antibiyotik tedavisi önerilebilir, ama standart tedavi yine ameliyattır.

Bir apse (irin kesesi) oluştuysa, önce boşaltılıp antibiyotikle tedavi edilebilir, ameliyat daha sonra yapılabilir.

İyileşme. Kapalı ameliyattan sonra birçok kişi ertesi gün eve döner; açık ameliyat ya da patlamış bir apandis birkaç gün hastanede kalmayı gerektirebilir. Çoğu kişi 1 ila 2 haftada iyileşir ve işe ya da okula 1 ila 2 hafta ara verir; apandis patladıysa iyileşme daha uzun sürer. Rahatça ani fren yapabilecek duruma gelene kadar araç kullanmayın ve tamamen iyileşene kadar spordan ve yorucu etkinliklerden kaçının.

Apandisit ameliyatından sonra dikkat edilmesi gerekenler

Birkaç gün boyunca biraz rahatsızlık, yorgunluk ve yarada sızı olması normaldir. Hastaneniz ağrı kesiciler, yara bakımı ve etkinliklerinize ne zaman dönebileceğiniz konusunda size bilgi verecektir.

Şunlardan biri varsa aynı gün doktorunuza ya da hastanenize başvurun:

  • yüksek ateş, ya da sıcak basması ve titreme
  • kızaran, ısınan, şişen, irin akan ya da daha çok ağrımaya başlayan bir yara
  • düzelmek yerine artan ağrı
  • kusma, şişmiş bir karın ya da birkaç gün boyunca dışkılayamama veya gaz çıkaramama

Apandisinize ihtiyacınız yoktur: onsuz yaşamak uzun vadede hiçbir soruna yol açmaz.

Ne zaman doktora gitmeli?

Bugün bir doktora görünün

  • Giderek artan ya da geçmeyen karın ağrısı.
  • Göbek çevresinde başlayıp sağ alt tarafa kaymış ağrı.
  • İştahsızlık, bulantı ve yüksek ateşle birlikte karın ağrısı.
  • Karın ağrısı olan, iştahsız ve kıpırdamak istemeyen bir çocuk ya da karın ağrısıyla birlikte yeni başlayan bilinç bulanıklığı olan yaşlı biri.
  • Gebelikte karın ağrısı ya da gebe olma ihtimaliniz varken karnın alt kısmında tek tarafta ağrı.

Birinde şunlar varsa hemen acil yardım alın (bulunduğunuz yerin acil numarasını arayın):

  • şiddetli karın ağrısı ya da tüm karna yayılan ağrı
  • birden hafifleyip sonra daha kötü geri gelen ağrı
  • sert olan ya da dokunulunca veya hareket edince çok ağrıyan bir karın
  • bilinç bulanıklığı, alacalı (lekeli) ya da solgun cilt, veya nefes almada güçlük

Apandisit erken yakalandığında genelde kolayca tedavi edilir; apandis patladıktan sonra ise tedavisi zorlaşır. Ağrının kendiliğinden geçmesini beklemeyin ve kendiniz araç kullanarak gitmeyin.

Karın ağrınız var ve ciddi olup olmadığından emin değil misiniz? Konuşarak anlatın.

Saluvo belirtilerinizi kendi sözlerinizle ve kendi dilinizde dinler, önce uyarı işaretlerini kontrol eder ve hangi doktora, ne kadar sürede gitmeniz gerektiğini söyler. Elinizde bir kan sayımı sonucu mu var? Her değeri sade bir dille açıklar.

Belirtilerimi sor

Başlamak ücretsiz. Ne hissettiğinizi kendi sözlerinizle ve kendi dilinizde anlatın.

Sık sorulan sorular

  • Genelde göbek çevresinde saatler içinde ortaya çıkan, sonra karnın sağ alt tarafına kayan ve giderek artan bir ağrı. İştahsızlık ve bulantı çoğu zaman ağrının ardından gelir. Yüksek ateş, kabızlık ya da ishal de olabilir.

  • Önce göbek çevresinde, sonra genelde karnın sağ alt tarafında; kabaca kalça kemiğinden göbeğe doğru yolun üçte biri kadar uzaklıkta. Çocuklarda, yaşlılarda ve gebelikte ağrı başka bir yerde olabilir ya da yeri daha zor belirlenebilir.

  • Mide-bağırsak enfeksiyonunda çoğu zaman önce kusma ya da ishal olur, ağrı kramp tarzındadır, gelip gider ve genelde bir iki gün içinde düzelir. Apandisitte ise önce ağrı gelir, sağ alt tarafa yerleşir, giderek artar ve hareket edince daha çok ağrır. Emin değilseniz aynı gün doktora görünün.

  • Belli bir süresi yoktur. Ağrı başladıktan sonraki bir iki gün içinde olabilir; apandisitin aynı gün doktora görünmeyi gerektirmesinin nedeni budur. Patlamış olabileceğinin bir işareti, birden hafifleyip sonra daha kötü geri gelen ve tüm karna yayılan ağrıdır: bu hemen acil yardım gerektirir.

  • Kısa bir süre birden düzelen, sonra çok daha kötü geri gelen ve tüm karna yayılan ağrı. Karın dokunulunca ya da hareket edince çok ağrıyabilir veya sert hissedilebilir; yüksek ateş de olabilir. Bilinç bulanıklığı, alacalı (lekeli) ya da solgun cilt veya nefes almada güçlük sepsisin (kan zehirlenmesi) işaretleri olabilir. Bulunduğunuz yerin acil numarasını arayın.

  • Bunu görmek için beklemeyin. Apandisit tedavi edilmezse genelde kötüleşir ve patlamış bir apandis tehlikelidir. Bazı hafif vakalar ameliyat yerine antibiyotikle tedavi edilir, ama buna ancak sizi muayene ettikten sonra bir doktor karar verebilir.

  • Çocuklar klasik düzeni anlatamayabilir. Karın ağrısı, iştahsızlık, kusma ve ateş olabilir; kıpırdamak, yürümek ya da zıplamak istemeyebilirler. Apandisit en sık 10 yaş üstü çocuklarda görülür. Karın ağrısı artan bir çocuk aynı gün doktora görünmelidir.

  • Evet ve ağrı daha yukarıda olabileceği ya da farklı hissettirebileceği için fark etmek daha zor olabilir. Gebelikte yeni başlayan ya da artan her karın ağrısı aynı gün doktora görünmeyi gerektirir. Doktorlar gebelikte genelde BT (CT) yerine ultrason ya da MR (MRI) kullanır.

  • Tek bir test yoktur. Doktorlar karnınızı muayene eder ve çoğu zaman beyaz kan hücreleri ve CRP için bir kan testi, bir idrar testi ve gebe olma ihtimaliniz varsa bir gebelik testi yapar. Tanı net değilse ultrason, BT (CT) ya da MR (MRI) apandisi gösterebilir.

  • Genelde evet: apandisin alınması standart tedavidir ve çoğu zaman kapalı (laparoskopik) ameliyatla yapılır. Enfeksiyonun yayılmadığı bazı hafif vakalar, özellikle ameliyatın yüksek riskli olduğu durumlarda, yalnızca antibiyotikle tedavi edilebilir. Hangisinin size uygun olduğunu cerrahınız açıklayacaktır.

  • Çoğu kişi 1 ila 2 haftada iyileşir ve işe ya da okula 1 ila 2 hafta ara verir; apandis patlamışsa daha uzun sürer. Rahatça ani fren yapabilecek duruma gelene kadar araç kullanmayın ve tamamen iyileşene kadar spordan kaçının.

  • Ağrı kesiciler ağrıyı bir süre hafifletebilir, ama apandisiti tedavi etmez ve ağrı daha kötü geri gelebilir. Bir ağrı kesici işe yarasa bile aynı gün doktora muayene olun ve ameliyat gerekebileceği için doktor sizi görene kadar bir şey yiyip içmemeniz en iyisidir.

Yardımcı testler

Blog

Kaynaklar

  1. NHS: Appendicitis
  2. NIDDK: Appendicitis
  3. NIDDK: Symptoms and causes of appendicitis
  4. NIDDK: Diagnosis of appendicitis
  5. NIDDK: Treatment for appendicitis
  6. MedlinePlus: Appendicitis

Güncellendi . Sağlık bilgisidir, tıbbi tavsiye değildir. Sizi bütünüyle doktorunuz bilir; sonucunuzu ona sorun.