Randevuyu bekleyemeyecek tehlike işaretleri

Bazı belirtiler sohbet değil, telefon görüşmesi gerektirir. Aşağıdaki işaretlerden biri sizde veya yanınızdaki birinde görülürse bulunduğunuz yerin acil numarasını arayın veya en yakın acil servise gidin. Geçip geçmeyeceğini görmek için beklemeyin.

• Türkiye'de 112
• ABD ve Kanada'da 911
• Birleşik Krallık'ta 999
• Avustralya'da 000
• Yeni Zelanda'da 111
• Hindistan'da 112 veya ambulans için 108
• AB genelinde ve diğer birçok ülkede cep telefonlarından 112

Mümkünse kendiniz araba kullanmayın. Sizin için aramasını birinden isteyin ve çağrıyı yanıtlayan görevlinin söylediklerini yapın.

Kalp krizi

En sık görülen işaretler şunlardır:

• Çoğu zaman göğsün ortasında veya sol tarafında, birkaç dakikadan uzun süren ya da geçip tekrar gelen göğüs ağrısı, baskısı veya rahatsızlığı
• Bir veya iki kolda ya da omuzda, çenede, boyunda veya sırtta ağrı ya da rahatsızlık
• Göğüs rahatsızlığıyla birlikte, hatta ondan önce gelen nefes darlığı
• Soğuk terleme, sersemlik, güçsüzlük veya bayılacak gibi hissetme

Kalp krizleri her zaman filmlerdeki gibi görünmez. Özellikle kadınlarda olağan dışı yorgunluk, bulantı veya kusma gibi daha az belirgin işaretler görülme olasılığı daha yüksektir. Bir şeyler yanlış geliyorsa arayın. Hızlı tedavi kalpteki hasarı sınırlayabilir.

İnme: FAST'ı düşünün

• Face (yüz): bir tarafı sarkıyor veya gülümsemek zor
• Arms (kollar): biri güçsüz veya uyuşuk olduğu için iki kolunu kaldırıp yukarıda tutamıyor
• Speech (konuşma): peltek, karışık veya kelimeleri bulamıyor
• Time (zaman): hemen acil numaranızı arayın

Diğer ani işaretler arasında vücudun bir tarafında güçsüzlük veya uyuşma, bulanık görme veya görme kaybı, bilinç bulanıklığı, baş dönmesi veya düşme ve şiddetli baş ağrısı vardır.

İnme belirtileri bazen birkaç dakika sonra azalır. Yine de arayın. Duran belirtiler de hemen yardım almak için bir nedendir.

Nefes sorunu

• Nefes almakta zorlanma, boğulma veya konuşamama
• Dudakların, dilin veya cildin morarması, grileşmesi veya çok solgunlaşması
• Çocukta: inleyerek nefes alma veya her nefeste karnın kaburgaların altına doğru çekilmesi

Ağır alerjik reaksiyon (anafilaksi)

Genellikle bir yiyecek, ilaç veya böcek sokması gibi tetikleyiciden dakikalar sonra başlar. Şunlara dikkat edin:

• Dudaklarda, dilde, ağızda veya boğazda şişme
• Hışıltı, hızlı veya zor nefes alma, boğazda sıkışma, yutma güçlüğü veya ses kısıklığı
• Bayılacak gibi hissetme, baş dönmesi, bilinç bulanıklığı veya uyuşukluk
• Solgun, mavi veya gri cilt, dudak ya da dil
• Şişkin, kabarık veya kaşıntılı döküntü

Adrenalin oto-enjektörünüz varsa size gösterildiği gibi kullanın, sonra acil numaranızı arayın ve anafilaksi olduğunu söyleyin. Bacaklarınızı yukarı kaldırarak uzanın veya nefes almak zorsa yavaşça doğrulup oturun. Kendinizi daha iyi hissetmeye başlasanız bile ayağa kalkmayın ve yürümeyin.

Sepsis

Sepsis bir enfeksiyonun ardından gelişebilir. Bir yetişkinde veya büyük çocukta şunlar varsa acil yardım alın:

• Çok hızlı nefes alıyorsa
• Bilinci bulanıksa, konuşması peltekse veya söyledikleri anlamsızsa
• Cildi, dudakları veya dili mavi, solgun ya da alaca bulaca ise
• Çok sıcak veya çok soğuk hissediyorsa ya da titriyorsa
• Üzerine bastırınca solmayan bir döküntüsü varsa

Menenjit

İşaretler arasında giderek kötüleşen şiddetli baş ağrısı, ense sertliği, parlak ışıktan rahatsız olma, yüksek ateş, çok soğuk eller ve ayaklar, kusma, bilinç bulanıklığı, çok uykulu olma veya uyandırılmakta zorlanma ya da nöbet olabilir.

Bazı insanlarda benekli bir döküntü çıkar. Üzerine şeffaf bir bardak bastırın: lekeler solmuyorsa hemen yardım alın. Kahverengi veya siyah ciltte avuç içi, ayak tabanı veya damak gibi daha açık renkli bölgelere bakın. Herkeste döküntü çıkmaz, bu yüzden asla döküntü beklemeyin.

Bebekler ve küçük çocuklar

Bir bebek veya küçük çocukta şunlar varsa yardım çağırın:

• Gevşekse, olağan dışı uykuluysa, uyandırılması zorsa veya normal tepki vermiyorsa
• Ağlaması zayıf, tiz veya hiç durmuyorsa
• Nefes almakta zorlanıyorsa ya da cildi mavi, gri veya alaca bulaca ise
• Bardak altında solmayan bir döküntüsü varsa
• 3 aylıktan küçük ve ateşi 38°C veya üzerindeyse ya da 3 ila 6 aylık ve ateşi 39°C veya üzerindeyse
• Vücut sıcaklığı 36°C'nin altındaysa ya da üşüyorsa veya titriyorsa
• Nöbet geçiriyorsa veya beslenmiyorsa

Diğer acil durumlar

• Sıkı baskıya rağmen durmayan kanama
• Kan öksürme veya kan kusma
• Bayılma, yığılıp kalma veya tam olarak uyanamama
• Karında şiddetli ağrı dahil, herhangi bir yerde ani ve şiddetli ağrı
• Daha önce hiç nöbet geçirmemiş birinde nöbet
• Baş veya omurga yaralanması ya da zehirli bir şey yutma

Hayatınıza son verme düşünceleri

Kendinize zarar verdiyseniz veya bu düşünceleri şimdi eyleme dökebileceğinizi hissediyorsanız acil numaranızı arayın veya bir acil servise gidin. Sizin için aramasını birinden isteyebilirsiniz.

Hemen tehlikede değilseniz bile lütfen bugün biriyle konuşun: bir arkadaşınızla, doktorunuzla veya bir kriz hattıyla. ABD'de 988 numarasını arayabilir veya mesaj atabilirsiniz. Başka yerlerde doktorunuz veya yerel sağlık kuruluşunuz hangi kriz hattını kullanacağınızı söyleyebilir. Kendine zarar vermeye çalışmış biriyle birlikteyseniz yanında kalın.

Saluvo bunları nasıl ele alır?

Saluvo'nun sohbeti, yanıt yazmadan önce her mesajı bunlar gibi tehlike işaretleri için kontrol eder ve bir tane bulduğunda size acil yardım almanızı söyler. Bu bir güvenlik ağıdır, aramanın yerini tutmaz. Bunu bir şey olurken okuyorsanız telefonu asıl işi için kullanın ve arayın.