HbA1c test: normal range, chart at ano ang ibig sabihin ng resulta mo

Ang HbA1c ay glycated hemoglobin (makikita mo rin ang glycosylated hemoglobin, A1C o HbA1c). Ang hemoglobin ay ang protina sa red blood cells na nagdadala ng oxygen. Dumidikit dito ang asukal sa dugo, at habang mas maraming asukal, mas maraming hemoglobin ang nababalutan nito.

Mga tatlong buwan nabubuhay ang red blood cells, kaya ipinapakita ng HbA1c ang average blood sugar mo sa nakaraang dalawa hanggang tatlong buwan, at pinakamabigat ang huling buwan. Kaya matatag ito: halos hindi ito nagagalaw ng isang matamis na hapunan o isang nakaka-stress na umaga, at hindi mo kailangang mag-fasting bago ang test.

Ginagamit ito ng doktor sa tatlong paraan: para matukoy ang diabetes at prediabetes, para makita kung gaano kaepektibo ang gamutan sa diabetes, at para matantiya ang panganib ng komplikasyon ng diabetes sa paglipas ng panahon.

Puwedeng gawing estimated average glucose (eAG) ang HbA1c mo, ang numerong lalabas na average ng glucose meter sa bahay kung magche-check ka buong araw at gabi. Galing ang conversion sa ADAG study (Nathan at mga kasama, Diabetes Care, 2008).

Average lang ang tantiyang ito. Ang dalawang taong pareho ang HbA1c ay puwedeng magkaiba ang mga araw: ang isa ay matatag, ang isa ay pataas-pababa. Kung gumagamit ka ng glucose meter o sensor, ang mga reading na iyon ang magkukuwento ng iba pa.

5.7% hanggang 6.4% (prediabetes). Mas mataas kaysa karaniwan ang blood sugar mo, pero wala pa sa diabetes range. Karaniwan ito, kadalasang walang sintomas, at ito ang pinakamagandang panahon para kumilos: sa US Diabetes Prevention Program, ang mga taong nagbawas ng mga 7% ng kanilang timbang at nanatiling aktibo ay nabawasan nang higit sa kalahati ang tsansang magkaroon ng type 2 diabetes.

6.5% o higit pa (diabetes range). Hindi diagnosis ang iisang resulta lang dito. Maliban kung may malinaw kang sintomas ng mataas na blood sugar, uulitin ng doktor ang HbA1c o magpapagawa ng fasting glucose o glucose tolerance test para kumpirmahin ito.

May diabetes ka na? Kapag tumaas ito lampas sa target mo, kadalasan ay kailangang silipin ang plano: puwedeng magpataas dito ang gamot, pagkain, galaw, tulog, stress at iba pang sakit. Dalhin ang numero sa doktor na gumagamot sa diabetes mo sa halip na baguhin ang anumang bagay nang mag-isa.

Puwede ring lumabas na mas mataas ang HbA1c kaysa sa tunay mong average kapag may iron-deficiency anemia, mababang vitamin B12 o folate, malalang sakit sa bato, o kapag natanggal na ang pali (spleen).

Para sa karamihan ng taong walang diabetes, magandang balita lang ang resultang nasa mababang bahagi ng normal range.

Puwede itong lumabas na mas mababa kaysa sa tunay mong average kapag mas mabilis kaysa karaniwan ang pagpapalit ng red blood cells: pagkatapos ng malakas na pagdurugo o pagsasalin ng dugo (transfusion), sa ilang uri ng anemia, sa ikalawang kalahati ng pagbubuntis, sa malalang sakit sa bato na ginagamot ng erythropoietin, o sa ilang sakit sa atay. Ang ilang hemoglobin variant (gaya ng sickle cell trait, o HbE, na karaniwan sa South at Southeast Asia) ay puwedeng magpababa o magpataas ng reading sa ilang paraan ng pag-test.

Kung umiinom ka ng insulin o tabletang pampababa ng asukal at napakababa ng HbA1c mo, puwedeng ibig sabihin nito ay madalas bumababa nang sobra ang asukal mo. Tawagan ang doktor mo tungkol dito, lalo na kung nakaranas ka ng panginginig, pagpapawis o pagkalito.

Dahil nakadepende sa red blood cells ang HbA1c, glucose tests ang ginagamit ng doktor (fasting glucose, glucose tolerance test o fructosamine test) kapag:

• buntis ka, lalo na para sa gestational diabetes, na sinusuri gamit ang glucose tolerance test
• kamakailan kang nawalan ng maraming dugo o sinalinan ng dugo
• may anemia ka, hemoglobin variant, o malalang sakit sa bato o atay
• posibleng mabilis na nagsisimula ang type 1 diabetes, madalas sa bata o batang adult na laging nauuhaw at pumapayat, kung saan hindi ligtas na maghintay ng tatlong buwan para humabol ang HbA1c

• Hindi kailangang mag-fasting. Puwede kang kumain at uminom gaya ng dati.
• Kaunting dugo lang ang kinukuha mula sa ugat sa braso, o finger-prick test sa ilang clinic.
• Kadalasang lumalabas ang resulta sa parehong araw o sa loob ng isa hanggang dalawang araw.
• Sabihin sa lab o sa doktor mo kung buntis ka, may anemia o sakit sa bato, o sinalinan ng dugo o nagkaroon ng malakas na pagdurugo sa nakaraang tatlong buwan.

Ito ang karaniwang pagitan ayon sa ADA Standards of Care:

• Normal na resulta, walang diabetes: sinusuri ang adults simula edad 35, o mas maaga kung overweight at may iba pang risk factor, at kada tatlong taon kung nananatiling normal ang resulta.
• Prediabetes: isang beses kada taon.
• Diabetes, nasa target: hindi bababa sa dalawang beses kada taon.
• Diabetes, kapapalit lang ng gamutan o wala sa target: mga kada tatlong buwan.

Mabagal gumalaw ang HbA1c, kaya bigyan ng dalawa hanggang tatlong buwan bago makita ang epekto ng anumang pagbabago.

• Gumalaw nang mas madalas. Mga 150 minuto kada linggo ng mabilis na paglalakad o katulad na ehersisyo, hati-hati sa karamihan ng araw, kasama ang kaunting strength exercise.
• Palitan ang matatamis na inumin at refined na carbs (matamis na tsaa, juice, puting tinapay, malalaking serving ng kanin) ng tubig, gulay, munggo at iba pang legumes, at whole grains.
• Magbawas nang kaunting timbang kung sobra ang timbang mo. Ang pagbawas ng 5% hanggang 7% ng timbang ay may masusukat nang epekto.
• Mahalaga rin ang tulog at stress. Parehong nagpapataas ng blood sugar ang kulang na tulog at matagal na stress.
• Ang doktor mo ang magpapasya sa gamot. Maraming tao ang nangangailangan nito, at hindi iyon kabiguan. Huwag kailanman magsimula, huminto o magbago ng gamot sa diabetes nang hindi kinakausap ang doktor mo.