ॲसिडिटीची (पित्ताची) लक्षणे: छातीत जळजळ, ॲसिड रिफ्लक्स आणि अपचन, आणि छातीतले दुखणे वेगळे काही असते तेव्हा

भरपेट जेवणानंतर छातीत जळजळ होणे हे सहसा ॲसिडमुळे असते, आणि ती सहसा सहज कमी करता येते. ॲसिडिटीमध्ये कसे वाटते, ती कशामुळे सुरू होते, आणि हे फक्त ॲसिड नाही हे सांगणारी चिन्हे कोणती, हे इथे पाहा.

अपडेट केले · स्रोत

थोडक्यात उत्तर

ॲसिडिटीची (पित्ताची) लक्षणे कोणती?

ॲसिडिटी, म्हणजेच ॲसिड रिफ्लक्स, यामुळे सहसा छातीत जळजळ होते, म्हणजे छातीच्या मध्यभागी जळल्यासारखे वाटते, आणि तोंडाला आंबट किंवा कडू चव येते; हे बऱ्याचदा जेवणानंतर, आडवे झाल्यावर किंवा वाकल्यावर वाढते. अपचन असल्यास पोट भरल्यासारखे व फुगल्यासारखे वाटणे, मळमळ, ढेकर येणे आणि अन्न परत तोंडात येणे हेही होते. खोकला, घोगरा आवाज किंवा तोंडाला दुर्गंधी येणे हेही होऊ शकते.

ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.

एकमेकांशेजारी तुलना

छातीत जळजळ की हार्ट अटॅक: चिन्हांमध्ये फरक कसा असतो

छातीत जळजळ सामान्य आहे आणि सहसा निरुपद्रवी असते. पण हार्ट अटॅकमध्येही जळजळ किंवा अपचनासारखे वाटू शकते, म्हणून ॲसिडपेक्षा वेगळ्या कारणाकडे निर्देश करणारी चिन्हे माहीत असणे उपयोगी आहे.

तुम्हाला काय जाणवतेछातीत जळजळ (ॲसिड रिफ्लक्स)संभाव्य हार्ट अटॅक
जाणीवछातीच्या हाडामागे जळजळ, जी घशाकडे वर चढतेदाब, आवळल्यासारखे, घट्टपणा किंवा जडपणा; कधी कधी जळजळ
चवआंबट किंवा कडू चव, अन्न किंवा पाणी परत तोंडात येणेसहसा नसते
कधी होतेजेवणानंतर, आडवे झाल्यावर किंवा वाकल्यावरकधीही, विश्रांतीत असताना किंवा श्रम करतानासुद्धा
कुठे पसरतेवर घशाकडेहात, मान, जबडा, पाठ किंवा पोटाकडे
इतर चिन्हेढेकर, पोट फुगणे, खोकला किंवा घोगरा आवाजघाम येणे, मळमळ, डोके हलके वाटणे, धाप लागणे
काय करावेस्वतः उपाय करा किंवा फार्मासिस्टला विचारा; वारंवार होत असल्यास फॅमिली डॉक्टरांना भेटाआत्ताच तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा

दोघांमधला फरक नेहमीच ओळखता येत नाही. छातीतले दुखणे नवीन, तीव्र किंवा कमी न होणारे असेल, किंवा सोबत घाम, धाप किंवा मळमळ असेल, तर तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. ॲन्टासिडने बरे वाटते का, हे पाहण्यासाठी थांबू नका.

ॲसिडिटी लक्षणांची यादी

तुम्हाला जे जाणवते त्यावर खूण करा. तुमची लक्षणे ॲसिड रिफ्लक्सकडे झुकतात की अपचनाकडे, हे कार्ड दाखवते. काहीही साठवले जात नाही किंवा कुठेही पाठवले जात नाही.

ॲसिडिटी लक्षणांची यादी

14 पैकी 0 लक्षणांवर खूण

ॲसिड रिफ्लक्सची चिन्हे0/7
अपचनाची चिन्हे0/7

तुम्हाला जाणवणाऱ्या कोणत्याही लक्षणांवर खूण करा.

ही यादी लक्षणांचा नमुना ओळखायला मदत करते. यावरून कारणाचे निदान होऊ शकत नाही, आणि हृदयाचा त्रास नाही असेही ठरवता येत नाही: काळजी वाटणाऱ्या छातीतल्या दुखण्यासाठी नेहमीच वैद्यकीय मदत घ्यायला हवी.

ॲसिडिटी म्हणजे काय?

ॲसिडिटी (पित्त) हे पोटातील ॲसिड अन्ननलिकेला किंवा पोटाच्या आतल्या आवरणाला त्रास देते तेव्हा होणाऱ्या लक्षणांचे रोजच्या बोलण्यातले नाव आहे:

  • ॲसिड रिफ्लक्स: ॲसिड पोटातून वर घशाकडे येते.
  • छातीत जळजळ (हार्टबर्न): रिफ्लक्समुळे छातीत होणारी जळजळ.
  • GERD (GORD): गॅस्ट्रो-इसोफेजियल रिफ्लक्स डिसीज, रिफ्लक्स पुन्हा पुन्हा होत राहतो तेव्हा डॉक्टर वापरतात ते नाव.
  • अपचन (डिस्पेप्सिया): जेवणानंतर अस्वस्थता, पोट भरल्यासारखे वाटणे आणि ढेकर, बऱ्याचदा त्याच ॲसिडमुळे.

बहुतेक लोकांना कधी ना कधी छातीत जळजळ किंवा अपचन होते, आणि ते सहसा कोणत्याही गंभीर आजाराचे लक्षण नसते.

ॲसिड रिफ्लक्स आणि अपचनाची लक्षणे कोणती?

ॲसिड रिफ्लक्स:

  • छातीत जळजळ: छातीच्या मध्यभागी जळल्यासारखे वाटणे
  • तोंडाला नकोशी आंबट चव
  • पुन्हा पुन्हा येणारा खोकला किंवा उचकी
  • घोगरा आवाज
  • तोंडाला दुर्गंधी
  • पोट फुगणे आणि मळमळ

अपचन, सहसा खाल्ल्यानंतर किंवा प्यायल्यानंतर:

  • छातीत जळजळ
  • पोट भरल्यासारखे आणि फुगल्यासारखे वाटणे
  • मळमळ
  • ढेकर येणे आणि गॅस सुटणे
  • अन्न किंवा कडू चवीचे पाणी परत तोंडात येणे

लक्षणे बऱ्याचदा जेवणानंतर, आडवे झाल्यावर आणि वाकल्यावर वाढतात. पोटदुखी किंवा पाठदुखी सहसा अपचनामुळे नसते.

ही छातीत जळजळ आहे की हार्ट अटॅक?

हार्ट अटॅकमध्ये जळजळ किंवा अपचनासारखे वाटू शकते, म्हणून छातीतले दुखणे ॲसिडिटी असेल असे समजून त्याकडे दुर्लक्ष करू नका.

पुढीलपैकी काही असल्यास तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा:

  • छातीत अचानक दुखणे किंवा अस्वस्थता जी कमी होत नाही: आवळल्यासारखे, दाब, जळजळ किंवा अपचनासारखे
  • डाव्या किंवा उजव्या हाताकडे, मान, जबडा, पाठ किंवा पोटाकडे पसरणारे दुखणे
  • घाम, मळमळ, डोके हलके वाटणे किंवा धाप यांसोबत छातीत दुखणे

जळजळ जेवणानंतर येते, घशाकडे वर चढते, आंबट चव आणते, आणि आडवे झाल्यावर किंवा वाकल्यावर वाढते, तेव्हा ती छातीत जळजळ (ॲसिडिटी) असण्याची शक्यता जास्त असते. पण खात्री नसेल तर ती आपत्कालीन स्थिती समजा: तपासून घेणे नेहमीच चांगले.

ॲसिडिटी कशामुळे होते?

बऱ्याचदा कोणतेही स्पष्ट कारण नसते. पुढील गोष्टींमुळे ती होऊ शकते किंवा वाढू शकते:

  • काही खाद्यपदार्थ आणि पेये: कॉफी, टोमॅटो, दारू, चॉकलेट, आणि तेलकट किंवा तिखट अन्न
  • भरपेट जेवण, आणि झोपण्याच्या वेळेच्या जवळ जेवणे
  • जास्त वजन
  • धूम्रपान
  • गर्भधारणा: साधारण 27 आठवड्यांपासून खूप सामान्य
  • ताणतणाव आणि चिंता
  • आयबुप्रोफेनसारख्या सूज कमी करणाऱ्या वेदनाशामक गोळ्या, आणि ॲस्पिरिन
  • हायटस हर्निया, जेव्हा पोटाचा काही भाग वर छातीत सरकतो
  • पोटातील अल्सर (व्रण), किंवा पोटात जिवाणूंचा संसर्ग

क्वचित, अपचन हे पोटाच्या कॅन्सरसारख्या जास्त गंभीर आजाराचे लक्षण असू शकते, म्हणूनच काही लक्षणांसाठी फॅमिली डॉक्टरांना भेटायला हवे.

ॲसिडिटी कशी कमी करावी, आणि औषधाची गरज कधी असते?

यामुळे फायदा होतो:

  • थोडे थोडे, पण जास्त वेळा जेवा
  • झोपण्यापूर्वी 3 किंवा 4 तास काही खाऊ नका
  • तुमची लक्षणे वाढवणारे पदार्थ आणि पेये टाळा
  • चहा, कॉफी, कोला आणि दारू कमी करा, आणि धूम्रपान करू नका
  • वजन जास्त असेल तर ते कमी करा, आणि कमरेभोवती घट्ट कपडे टाळा
  • मन शांत ठेवण्याचे मार्ग शोधा
  • पलंगाची डोक्याकडची बाजू साधारण 10 ते 20cm उंच करा, उदाहरणार्थ पायांखाली ठोकळे ठेवून. जास्त उशा घेतल्याने पोटावर दाब येऊन त्रास वाढू शकतो.

औषधे:

  • फार्मासिस्ट ॲन्टासिड किंवा अल्जिनेट सुचवू शकतात, जे थोड्या काळासाठी लक्षणे कमी करतात. ते दीर्घकाळ नियमितपणे घेण्यासाठी नसतात. तुम्ही गर्भवती असाल, तर कोणती औषधे योग्य आहेत हे फार्मासिस्टला विचारा.
  • फॅमिली डॉक्टर पोटातील ॲसिड कमी करणारे औषध ठरावीक आठवड्यांसाठी लिहून देऊ शकतात, जसे ओमेप्राझोल किंवा लॅन्सोप्राझोलसारखे प्रोटॉन पंप इनहिबिटर (PPI). कोणते औषध आणि किती काळ, हे तुमचे डॉक्टर ठरवतील.
  • आयबुप्रोफेन किंवा ॲस्पिरिन डॉक्टरांनी लिहून दिल्याशिवाय घेऊ नका, कारण त्यामुळे अपचन वाढू शकते. डॉक्टरांनी लिहून दिलेले औषध आधी डॉक्टरांशी बोलल्याशिवाय बंद करू नका.

औषधांनी फायदा होत नसेल, तर फॅमिली डॉक्टर तुम्हाला तपासण्यांसाठी पाठवू शकतात, जसे गॅस्ट्रोस्कोपी, म्हणजे पातळ कॅमेरा पोटात घालून केलेली तपासणी, किंवा पोटातील जिवाणूंची तपासणी.

डॉक्टरांना कधी भेटावे

डॉक्टरांची वेळ घ्या

  • जवळजवळ रोज छातीत जळजळ किंवा अपचन, किंवा जीवनशैलीतील बदल आणि मेडिकल स्टोअरमधील औषधांनी फायदा होत नाही: काही आठवड्यांच्या आत तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना किंवा जनरल फिजिशियनना भेटा.
  • गिळताना अन्न अडकणे, वारंवार उलट्या होणे, किंवा प्रयत्न न करता वजन घटणे: एका आठवड्याच्या आत तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना भेटा.
  • तीव्र वेदना, पोटात हाताला लागणारी गाठ, किंवा रक्त तपासणीत लोहाच्या कमतरतेमुळे होणारा ॲनिमिया (रक्तक्षय): एका आठवड्याच्या आत तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना भेटा.
  • डॉक्टरांनी लिहून दिलेल्या ॲसिड कमी करणाऱ्या औषधांचा कोर्स संपल्यानंतर लक्षणे परत येणे: काही आठवड्यांच्या आत पुन्हा तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना भेटा.
  • सूज कमी करणाऱ्या वेदनाशामक गोळ्या किंवा ॲस्पिरिन घेत असताना अपचन: याच आठवड्यात तुमच्या फार्मासिस्टशी किंवा फॅमिली डॉक्टरांशी बोला, आणि डॉक्टरांनी लिहून दिलेले औषध स्वतःहून बंद करू नका.
  • गर्भवती आहात आणि छातीत जळजळ होते: कोणते उपाय सुरक्षित आहेत हे फार्मासिस्टला किंवा तुमच्या मिडवाइफला विचारा.

एखाद्या व्यक्तीला पुढीलपैकी काही असल्यास आत्ताच आपत्कालीन मदत घ्या (तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा):

  • छातीत अचानक दुखणे किंवा दाब जो कमी होत नाही, तो जळजळ किंवा अपचनासारखा वाटत असला तरीही
  • हात, मान, जबडा, पाठ किंवा पोटाकडे पसरणारे छातीतले दुखणे, किंवा घाम, मळमळ, डोके हलके वाटणे किंवा धाप यांसोबत छातीत दुखणे
  • रक्ताची उलटी झाली आहे, किंवा उलटीत कॉफीच्या गाळासारखे दिसणारे काही आले आहे
  • काळी, डांबरासारखी शौच
  • अचानक, तीव्र पोटदुखी जी वाढतच जाते

बहुतेक ॲसिडिटी त्रासदायक असली तरी निरुपद्रवी असते आणि सोप्या बदलांनी कमी होते. ही चिन्हे मात्र अपवाद आहेत, यात वाट पाहता येत नाही.

छातीत जळजळ होते, आणि ती ॲसिडिटीच आहे का याची खात्री नाही? आमच्याशी बोला.

तुम्हाला कसे वाटते ते Saluvo तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत ऐकते, योग्य पुढचे प्रश्न विचारते, आणि कोणत्या डॉक्टरांना आणि किती लवकर भेटावे हे सांगते, तसेच छातीतल्या दुखण्यासाठी लगेच मदत कधी घ्यायला हवी हेही सांगते.

माझ्या लक्षणांबद्दल विचारा

सुरुवात मोफत. तुम्हाला काय जाणवते ते तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत सांगा.

लोक विचारतात ते प्रश्न

  • मुख्य लक्षणे म्हणजे छातीत जळजळ, म्हणजे छातीच्या मध्यभागी जळल्यासारखे वाटणे, आणि तोंडाला आंबट किंवा कडू चव, बऱ्याचदा जेवणानंतर, आडवे झाल्यावर किंवा वाकल्यावर. अनेकांना पोट भरल्यासारखे व फुगल्यासारखे वाटते, मळमळ होते, खूप ढेकर येतात किंवा अन्न परत तोंडात येते. खोकला, उचकी, घोगरा आवाज किंवा तोंडाला दुर्गंधी हेही होऊ शकते.

  • छातीत जळजळ सहसा जेवणानंतर होते, छातीच्या हाडामागून घशाकडे वर चढते, आणि सोबत आंबट चव असते. हार्ट अटॅकमध्ये बऱ्याचदा दाब किंवा आवळल्यासारखे वाटते, जे हात, मान, जबडा किंवा पाठीकडे पसरू शकते, आणि सोबत घाम, मळमळ किंवा धाप असते, पण तो अपचनासारखाही वाटू शकतो. खात्री नसेल, तर तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

  • ॲसिड रिफ्लक्स म्हणजे पोटातील ॲसिड घशाकडे वर येणे. छातीत जळजळ म्हणजे त्यामुळे होणारी जळजळ. GERD, किंवा GORD, हे पुन्हा पुन्हा होणाऱ्या रिफ्लक्सचे नाव आहे. अपचन हा जेवणानंतरची अस्वस्थता, पोट भरल्यासारखे वाटणे आणि ढेकर यांसाठी वापरला जाणारा व्यापक शब्द आहे, आणि ते बऱ्याचदा त्याच ॲसिडमुळे होते. ॲसिडिटी (पित्त) हा या सगळ्यांसाठी रोजच्या बोलण्यातला शब्द आहे.

  • बऱ्याचदा एकच कारण नसते. त्रास वाढवणाऱ्या सामान्य गोष्टी म्हणजे कॉफी, टोमॅटो, दारू, चॉकलेट आणि तेलकट किंवा तिखट अन्न, भरपेट जेवण आणि उशिरा जेवणे, जास्त वजन, धूम्रपान, गर्भधारणा, ताणतणाव आणि चिंता, आणि आयबुप्रोफेनसारख्या सूज कमी करणाऱ्या वेदनाशामक गोळ्या. हायटस हर्निया, पोटातील अल्सर किंवा पोटातील संसर्ग यामुळेही ती होऊ शकते.

  • फार्मासिस्ट ॲन्टासिड किंवा अल्जिनेट सुचवू शकतात, ज्यामुळे छातीतली जळजळ बऱ्याचदा लवकर कमी होते, विशेषतः ते जेवणासोबत किंवा जेवणानंतर लगेच घेतल्यास. जेवणानंतर ताठ बसणे किंवा उभे राहणे आणि त्रास वाढवणाऱ्या गोष्टी टाळणे यानेही फायदा होतो. यामुळे लक्षणे कमी होतात पण मूळ कारण बरे होत नाही, म्हणून जवळजवळ रोज याची गरज पडत असेल, तर फॅमिली डॉक्टरांना भेटा.

  • त्रास वाढवणाऱ्या सामान्य गोष्टी म्हणजे कॉफी, चहा, कोला, दारू, टोमॅटो, चॉकलेट, आणि जड, तेलकट किंवा तिखट अन्न. प्रत्येकाला त्याच गोष्टींचा त्रास होत नाही, म्हणून कोणत्या गोष्टींनी तुमची लक्षणे सुरू होतात हे लक्षात घेणे उपयोगी ठरते. थोडे थोडे जेवणे आणि झोपण्यापूर्वी 3 किंवा 4 तास काही न खाणे, हे तुम्ही काय खाता इतकेच महत्त्वाचे असते.

  • छातीत जळजळ झाल्यावर छातीत जळल्यासारखे दुखते, बऱ्याचदा जेवणानंतर. पाठदुखी आणि पोटदुखी सहसा अपचनामुळे नसते. हार्ट अटॅकमध्येही जळजळ किंवा अपचनासारखे वाटू शकते, म्हणून छातीतले दुखणे नवीन, तीव्र किंवा पसरणारे असेल, किंवा सोबत घाम किंवा धाप असेल, तर आपत्कालीन मदत घ्यायला हवी.

  • सपाट आडवे झाल्यावर पोटातील ॲसिड घशाकडे वर जाणे सोपे होते. झोपण्यापूर्वी 3 किंवा 4 तास काही न खाल्ल्याने फायदा होतो, तसेच पायांखाली ठोकळे ठेवून पलंगाची डोक्याकडची बाजू साधारण 10 ते 20cm उंच केल्यानेही. जास्त उशा घेतल्याने पोटावर दाब येऊन त्रास वाढू शकतो.

  • हो. ताणतणाव आणि चिंतेमुळे छातीत जळजळ आणि अपचन सुरू होऊ शकते किंवा वाढू शकते. त्रास वाढवणारे पदार्थ टाळण्यासोबतच मन शांत ठेवण्याचे मार्ग, नियमित व्यायाम आणि पुरेशी झोप यांनी फायदा होऊ शकतो.

  • ॲन्टासिड आणि अल्जिनेट थोड्या काळाच्या आरामासाठी असतात. त्यांनी लक्षणे कमी होतात पण मूळ कारण बरे होत नाही, आणि सल्ल्याशिवाय ते दीर्घकाळ नियमितपणे घेऊ नयेत. जवळजवळ रोज त्यांची गरज पडत असेल, तर फॅमिली डॉक्टरांना भेटा; ते कारण शोधू शकतात आणि इतर उपचार देऊ शकतात.

  • हो, हे खूप सामान्य आहे, विशेषतः साधारण 27 आठवड्यांपासून, कारण हार्मोनमधील बदल होतात आणि वाढणारे बाळ पोटावर दाब देते. थोडे थोडे जेवण आणि उशिरा न जेवणे यामुळे फायदा होतो. गर्भधारणेत कोणते उपाय वापरणे सुरक्षित आहे, हे फार्मासिस्टला किंवा तुमच्या मिडवाइफला विचारा.

  • गिळायला त्रास होत असेल, वारंवार उलट्या होत असतील, प्रयत्न न करता वजन घटत असेल, तीव्र वेदना होत असेल, पोटात गाठ असेल किंवा लोहाच्या कमतरतेमुळे ॲनिमिया असेल, तर एका आठवड्याच्या आत फॅमिली डॉक्टरांना भेटा. रक्ताची उलटी, काळी, डांबरासारखी शौच, किंवा घाम किंवा धाप यांसोबत छातीत दुखणे असेल, तर तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

  • हो. आयबुप्रोफेनसारख्या सूज कमी करणाऱ्या वेदनाशामक गोळ्या, आणि ॲस्पिरिन, पोटाला त्रास देऊन अपचन वाढवू शकतात. डॉक्टरांनी लिहून दिल्याशिवाय त्या घेऊ नका, आणि तुमच्यासाठी कोणती वेदनाशामक गोळी योग्य आहे हे फार्मासिस्टला विचारा. त्या डॉक्टरांनी लिहून दिल्या असतील, तर डॉक्टरांशी बोलल्याशिवाय त्या बंद करू नका.

उपयोगी तपासण्या

ब्लॉग

स्रोत

  1. NHS: Heartburn and acid reflux
  2. NHS: Indigestion
  3. NHS: High blood pressure (heart attack warning signs)

अपडेट केले . ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.