हाय बीपी आणि लो बीपीची लक्षणे: चिन्हे, आकडे आणि लगेच काय करावे

हाय ब्लड प्रेशरमुळे क्वचितच आजारी असल्यासारखे वाटते, तर लो ब्लड प्रेशर अनेकदा जाणवतो. दोन्ही कसे दिसून येतात, तुमच्या रीडिंगचा अर्थ काय, आणि कोणत्या चिन्हांमध्ये वाट पाहता येत नाही, हे इथे पाहा.

अपडेट केले · स्रोत

थोडक्यात उत्तर

हाय बीपी आणि लो बीपीची लक्षणे कोणती?

हाय ब्लड प्रेशर (उच्च रक्तदाब) सहसा कोणतीच लक्षणे देत नाही, म्हणून तो आहे की नाही हे फक्त रीडिंगवरूनच कळते; तो खूप जास्त असल्यास डोकेदुखी, धूसर दिसणे किंवा छातीत दुखणे होऊ शकते. लो ब्लड प्रेशर (कमी रक्तदाब), म्हणजे 90/60 पेक्षा कमी, अनेकदा जाणवतो: उभे राहताना चक्कर येणे किंवा डोके हलके वाटणे, मळमळ, धूसर दिसणे, अशक्तपणा, गोंधळल्यासारखे वाटणे किंवा बेशुद्ध पडणे.

ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.

एकमेकांशेजारी तुलना

हाय विरुद्ध लो ब्लड प्रेशर: चिन्हांमध्ये फरक कसा असतो

हाय ब्लड प्रेशर सहसा शांतपणे, काहीही न जाणवता, वर्षानुवर्षे नुकसान करतो. लो ब्लड प्रेशर अनेकदा निरुपद्रवी असतो, पण तो जाणवून देतो, विशेषतः तुम्ही उभे राहता तेव्हा.

तुम्हाला काय जाणवतेहाय ब्लड प्रेशरलो ब्लड प्रेशर
रीडिंगदवाखान्यात 140/90 किंवा जास्त (घरी 135/85); अमेरिकेतील मार्गदर्शक तत्त्वे 130/80 पासून सुरू होतात90/60 पेक्षा कमी
सर्वात सामान्य जाणीवसहसा काहीच जाणवत नाहीचक्कर येणे किंवा डोके हलके वाटणे, विशेषतः उभे राहताना
डोकेडोकेदुखी, मुख्यतः खूप जास्त असतानाकाही लोकांना डोकेदुखी
डोळेधूसर दिसणे, मुख्यतः खूप जास्त असतानाउभे राहताना धूसर किंवा डोळ्यांसमोर अंधारी येणे
हृदय आणि छातीखूप जास्त असताना छातीत दुखणेछातीत धडधड किंवा ठोके फडफडल्यासारखे वाटणे
बेशुद्ध पडणेक्वचितबेशुद्ध पडणे किंवा जवळजवळ बेशुद्ध होणे
सामान्य कारणेवय, कौटुंबिक इतिहास, मीठ, वजन, दारू, धूम्रपान, दीर्घकाळचा ताणपटकन उभे राहणे, शरीरात पाणी कमी होणे, काही औषधे, गर्भधारणा, खूप फिट असणे
मुख्य धोकावर्षानुवर्षांत हार्ट अटॅक, स्ट्रोक (पक्षाघात) आणि किडनीचा आजारपडणे आणि दुखापत; अचानक कमी झाल्यास शॉक असू शकतो

बरे वाटत आहे याचा अर्थ तुमचा ब्लड प्रेशर नॉर्मल आहे असा नाही. तो जाणून घेण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे रीडिंग, आणि फक्त एका रीडिंगवरून निदान होत नाही.

ब्लड प्रेशर लक्षणांची यादी

तुम्हाला लागू होणाऱ्या गोष्टींवर खूण करा. तुमची उत्तरे हाय की लो ब्लड प्रेशरकडे झुकतात, हे कार्ड दाखवते. काहीही साठवले जात नाही किंवा कुठेही पाठवले जात नाही.

ब्लड प्रेशर लक्षणांची यादी

14 पैकी 0 वर खूण

हाय ब्लड प्रेशरचे संकेत0/6
लो ब्लड प्रेशरची चिन्हे0/8

तुम्हाला लागू होणाऱ्या कोणत्याही गोष्टीवर खूण करा. लक्षात ठेवा, हाय ब्लड प्रेशर सहसा कोणतीच लक्षणे देत नाही, म्हणून कोणत्याही यादीपेक्षा रीडिंग जास्त महत्त्वाचे आहे.

ही यादी तुमच्या डॉक्टरांसाठी लक्षणांचा नमुना तयार करते. यावरून हाय किंवा लो ब्लड प्रेशरचे निदान होऊ शकत नाही: ते फक्त रीडिंगवरूनच होते, आणि हाय ब्लड प्रेशरमध्ये अनेकदा कोणतीच लक्षणे नसतात.

ब्लड प्रेशरच्या आकड्यांचा अर्थ काय?

ब्लड प्रेशरच्या (रक्तदाबाच्या) रीडिंगमध्ये दोन आकडे असतात, जसे 120/80, आणि ते मिलिमीटर ऑफ मर्क्युरी (mmHg) मध्ये मोजले जातात:

  • वरचा आकडा (सिस्टोलिक) म्हणजे हृदय धडकते तेव्हा तुमच्या रक्तवाहिन्यांमधील सर्वात जास्त दाब.
  • खालचा आकडा (डायस्टोलिक) म्हणजे दोन ठोक्यांच्या मध्ये हृदय विश्रांती घेते तेव्हाचा सर्वात कमी दाब.

दोन्हीपैकी कोणताही आकडा जास्त असला तरी तो महत्त्वाचा ठरतो. UK आणि US ची मार्गदर्शक तत्त्वे या मर्यादा थोड्या वेगळ्या ठरवतात:

रीडिंग (mmHg)UK (NHS)US (American Heart Association)
90/60 पेक्षा कमीलोलो
90/60 ते 119/79निरोगीनॉर्मल
120/80 ते 139/89आदर्शापेक्षा जास्त: जास्त वेळा तपासावाढलेला (120 ते 129 आणि 80 पेक्षा कमी) किंवा स्टेज 1 (130 ते 139 किंवा 80 ते 89)
140/90 किंवा जास्तहाय (घरच्या मॉनिटरवर 135/85 किंवा जास्त)स्टेज 2
180/120 पेक्षा जास्तखूप जास्त: त्याच दिवशी सल्ला घ्यागंभीर; लक्षणे असल्यास आपत्कालीन स्थिती

तुम्हाला कोणते लक्ष्य लागू होते, हे तुमचे डॉक्टर सांगतील. वय, डायबिटीज, किडनीचा आजार आणि गर्भधारणा यानुसार लक्ष्य वेगळे असू शकते.

हाय ब्लड प्रेशरची लक्षणे कोणती?

सहसा काहीच नाही. हाय ब्लड प्रेशर (हायपरटेन्शन, उच्च रक्तदाब) खूप सामान्य आहे, आणि अनेक लोकांना तो वर्षानुवर्षे असूनही माहीत नसते. म्हणूनच त्याला अनेकदा 'सायलेंट' म्हणजे शांतपणे वाढणारा आजार म्हणतात.

क्वचित, आणि मुख्यतः तो खूप जास्त असताना, यामुळे पुढील त्रास होऊ शकतात:

  • डोकेदुखी
  • धूसर दिसणे
  • छातीत दुखणे

चेहरा लाल होणे, नाकातून रक्त येणे किंवा ताण जाणवणे यावरून आपला ब्लड प्रेशर जाणवतो, असे अनेकांना वाटते, पण ही विश्वासार्ह चिन्हे नाहीत. बरे वाटत आहे याचा अर्थ तुमचा ब्लड प्रेशर नॉर्मल आहे असा नाही.

आपत्कालीन स्थिती कधी: 180/120 पेक्षा जास्त रीडिंग आणि सोबत छातीत दुखणे, धाप लागणे, पाठदुखी, बधिरपणा, अशक्तपणा, दृष्टीत बदल किंवा बोलायला त्रास असल्यास हृदय, मेंदू, किडनी किंवा डोळ्यांना इजा होत असल्याचे ते लक्षण असू शकते. तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. यापैकी कोणतेही लक्षण नसताना रीडिंग इतके जास्त असेल, तर एक मिनिट थांबा आणि पुन्हा मोजा; तरीही ते इतकेच जास्त असेल, तर त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

लो ब्लड प्रेशरची लक्षणे कोणती?

लो ब्लड प्रेशर (हायपोटेन्शन, कमी रक्तदाब) म्हणजे 90/60 पेक्षा कमी रीडिंग. अनेक लोकांचे, विशेषतः तरुण आणि फिट प्रौढांचे, रीडिंग कमी असते आणि त्यांना पूर्णपणे बरे वाटते. त्याकडे लक्ष देण्याची गरज तेव्हाच असते जेव्हा त्यामुळे लक्षणे दिसतात, जसे:

  • चक्कर येणे किंवा डोके हलके वाटणे
  • मळमळ होणे
  • धूसर दिसणे
  • अशक्तपणा किंवा खूप थकवा
  • गोंधळल्यासारखे वाटणे
  • बेशुद्ध पडणे

लक्षणे उभे राहताना किंवा पटकन स्थिती बदलताना येत असतील, तर त्याला पोस्चरल (ऑर्थोस्टॅटिक) हायपोटेन्शन म्हणतात. हे वयस्कर लोकांमध्ये जास्त आढळते, आणि काही लोकांना भरपेट जेवणानंतर हा त्रास होतो.

आपत्कालीन स्थिती कधी: अचानक ब्लड प्रेशर कमी होणे आणि सोबत थंड, ओलसर-चिकट, फिकट त्वचा, जलद व उथळ श्वास, अशक्त व जलद नाडी किंवा गोंधळ असल्यास तो शॉक असू शकतो, जो जास्त रक्तस्राव, गंभीर संसर्ग (सेप्सिस) किंवा तीव्र ॲलर्जीच्या प्रतिक्रियेमुळे होतो. तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

हाय आणि लो ब्लड प्रेशर कशामुळे होतो?

हाय ब्लड प्रेशरचे अनेकदा एकच ठराविक कारण नसते. पुढील गोष्टींमुळे शक्यता वाढते:

  • वय वाढणे, आणि जवळच्या नातेवाईकांना हाय ब्लड प्रेशर असणे
  • दक्षिण आशियाई, कृष्णवर्णीय आफ्रिकन किंवा कृष्णवर्णीय कॅरिबियन वंश
  • जास्त मीठ असलेला आहार, जास्त वजन, आणि व्यायामाचा अभाव
  • धूम्रपान, जास्त दारू पिणे आणि खूप कॅफीन (चहा-कॉफी)
  • दीर्घकाळचा ताण
  • इतर आजार, विशेषतः किडनीचा आजार आणि डायबिटीज, आणि काही औषधे

लो ब्लड प्रेशर पुढील कारणांमुळे होऊ शकतो:

  • पटकन उभे राहणे, खूप वेळ उभे राहणे, किंवा दीर्घकाळ अंथरुणात पडून राहणे
  • शरीरात पाणी कमी होणे (डिहायड्रेशन), उदाहरणार्थ उलट्या, जुलाब किंवा उष्ण हवामानामुळे
  • काही औषधे, ज्यात हाय ब्लड प्रेशर, हृदयाचे त्रास, पार्किन्सन्स आजार आणि नैराश्य यावरील औषधे, आणि लघवी वाढवणाऱ्या गोळ्या (डाययुरेटिक्स) यांचा समावेश आहे
  • गर्भधारणा, हृदयाचे ठोके मंद असणे किंवा व्हॉल्व्हचा त्रास यासारखे हृदयाचे त्रास, कमी काम करणारा थायरॉईड, डायबिटीज, आणि ॲनिमिया (रक्तक्षय)
  • फक्त फिट असणे, किंवा आई-वडिलांकडून वारशाने येणे

डॉक्टरांनी लिहून दिलेले औषध स्वतःहून बंद करू नका किंवा बदलू नका. त्यामुळे चक्कर येत आहे असे वाटत असेल, तर तुमच्या डॉक्टरांना किंवा फार्मासिस्टला विचारा.

ब्लड प्रेशर योग्य पद्धतीने कसा तपासावा?

तुम्ही बहुतेक फार्मसीमध्ये, दवाखान्यात किंवा फॅमिली डॉक्टरांकडे, किंवा दंडावर बसणाऱ्या घरच्या मॉनिटरने तो तपासून घेऊ शकता.

विश्वास ठेवता येईल असे रीडिंग मिळवण्यासाठी:

  • आधी 5 मिनिटे विश्रांती घ्या, पाठीला आधार देऊन आणि पाय जमिनीवर सपाट ठेवून बसा.
  • मोजण्याआधीच्या 30 मिनिटांत कॅफीन, धूम्रपान किंवा व्यायाम नको.
  • हात टेबलावर हृदयाच्या पातळीला ठेवा, आणि कफ उघड्या त्वचेवर बांधा.
  • एक मिनिटाच्या अंतराने 2 रीडिंग घ्या, सकाळी आणि संध्याकाळी, काही दिवस, आणि ती लिहून ठेवा.
  • चक्कर येत असल्यास, 1 मिनिट उभे राहिल्यानंतरही मोजा.

एका जास्त रीडिंगवरून निदान होत नाही. घाबरणे, वेदना, व्यायाम आणि कॉफी यांमुळे ब्लड प्रेशर वाढतो. डॉक्टर वेगवेगळ्या दिवशीच्या रीडिंगने, घरी मोजून किंवा 24 तास अंगावर घालायच्या मॉनिटरने त्याची खात्री करतात.

किती वेळा: वय 40 पासून, रीडिंग निरोगी असल्यास किमान दर 5 वर्षांनी, आणि आधी वाढलेले असल्यास किंवा तुम्हाला डायबिटीज, किडनीचा आजार किंवा हृदयविकार असल्यास जास्त वेळा. गर्भधारणेत प्रत्येक प्रसूतीपूर्व तपासणीत तो मोजला जातो.

यावर उपचार कसे होतात, आणि तुम्ही काय करू शकता?

हाय ब्लड प्रेशरसाठी, तो थोडा जरी कमी झाला तरी हार्ट अटॅक, स्ट्रोक आणि किडनीच्या आजाराचा धोका कमी होतो:

  • मीठ कमी खा, फळे आणि भाज्या जास्त खा, आणि वजन निरोगी ठेवा.
  • सक्रिय राहा, आठवड्याला किमान 150 मिनिटे, उदाहरणार्थ वेगाने चालणे.
  • दारू आणि कॅफीन कमी करा, आणि धूम्रपान थांबवा.
  • औषधे: अनेक लोकांना गोळ्यांचीही गरज असते. कोणते औषध आणि किती, हे तुमचे डॉक्टर ठरवतात. बरे वाटत असतानाही ती घेत राहा, आणि सल्ल्याशिवाय ती बंद करू नका किंवा डोस चुकवू नका.
  • सर्दी-फ्लूवरील काही औषधे आणि सूज कमी करणारी काही वेदनाशामके ब्लड प्रेशर वाढवू शकतात: ती घेण्याआधी फार्मासिस्टला विचारा.

लक्षणे देणाऱ्या लो ब्लड प्रेशरसाठी:

  • हळू उठा: आधी झोपलेल्या स्थितीतून बसा, मग बसलेल्या स्थितीतून उभे राहा.
  • पुरेसे पाणी प्या, तुमच्या डॉक्टरांनी पाणी कमी पिण्यास सांगितले नसेल तर.
  • थोडे थोडे, पण वारंवार जेवा.
  • खूप वेळ एका जागी उभे राहणे टाळा, आणि अचानक वाकणे टाळा.
  • एखाद्या औषधामुळे हे होत असण्याची शक्यता असेल, तर तुमचे डॉक्टर ते तपासू शकतात. मूळ कारणावर उपचार केल्याने सहसा फायदा होतो; ब्लड प्रेशर वाढवण्यासाठी औषधाची क्वचितच गरज पडते.

जास्त रीडिंग आल्यावर अनेकदा कोलेस्टेरॉल, रक्तातील साखर (HbA1c) आणि किडनीचे कार्य यांची रक्त तपासणीही केली जाते, कारण त्यावरून तुमच्या हृदयाचा एकूण धोका ठरतो.

डॉक्टरांना कधी भेटावे

डॉक्टरांची वेळ घ्या

  • फार्मसीत किंवा दवाखान्यात 140/90 किंवा जास्त रीडिंग, किंवा घरी 135/85, एकापेक्षा जास्त दिवशी: काही आठवड्यांच्या आत तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना किंवा जनरल फिजिशियनना भेटा.
  • इतर कोणतीही लक्षणे नसताना 180/120 पेक्षा जास्त रीडिंग: एक मिनिट थांबा आणि पुन्हा मोजा, आणि तरीही ते इतकेच जास्त असेल, तर त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.
  • जास्त रीडिंगसोबत पुन्हा पुन्हा होणारी डोकेदुखी, धूसर दिसणे किंवा येऊन-जाऊन होणारे छातीतले दुखणे: एका दिवसाच्या आत वैद्यकीय सल्ला घ्या.
  • वारंवार चक्कर येणे किंवा बेशुद्ध पडणे: एक ते दोन आठवड्यांच्या आत तुमच्या फॅमिली डॉक्टरांना भेटा, किंवा तुम्ही पडला असाल किंवा तुम्हाला दुखापत झाली असेल तर त्याहून लवकर.
  • ब्लड प्रेशरचे औषध सुरू केल्यानंतर किंवा बदलल्यानंतर चक्कर येणे: काही दिवसांच्या आत तुमच्या डॉक्टरांशी किंवा फार्मासिस्टशी बोला, आणि ते स्वतःहून बंद करू नका.
  • गर्भवती असाल, किंवा गेल्या काही आठवड्यांत प्रसूती झाली असेल, आणि तीव्र डोकेदुखी, दृष्टीचे त्रास, बरगड्यांच्या खाली दुखणे किंवा चेहरा, हात किंवा पाय अचानक सुजणे: लगेच तुमच्या प्रसूती विभागाशी (मॅटर्निटी युनिट) किंवा डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

एखाद्या व्यक्तीला पुढीलपैकी काही असल्यास आत्ताच आपत्कालीन मदत घ्या (तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा):

  • छातीत दुखणे किंवा दाब जाणवणे, विशेषतः हात, मान, जबडा किंवा पाठीकडे पसरणारे, किंवा घाम, मळमळ किंवा धापेसोबत
  • चेहरा, हात किंवा पाय यांत अचानक अशक्तपणा किंवा बधिरपणा, बोलायला किंवा दिसायला त्रास, किंवा अचानक तीव्र डोकेदुखी
  • 180/120 पेक्षा जास्त रीडिंग आणि सोबत छातीत दुखणे, धाप, पाठदुखी, बधिरपणा, अशक्तपणा, दृष्टीत बदल किंवा बोलायला त्रास
  • बेशुद्ध पडले आहेत आणि नीट शुद्धीवर येत नाहीत, किंवा बेशुद्ध पडले आणि सोबत छातीत दुखणे किंवा हृदयाचे ठोके खूप जलद किंवा खूप मंद
  • ब्लड प्रेशर अचानक कमी होणे आणि सोबत थंड, ओलसर-चिकट, फिकट त्वचा, जलद व उथळ श्वास किंवा गोंधळ, विशेषतः रक्तस्राव, गंभीर संसर्ग किंवा ॲलर्जीच्या प्रतिक्रियेसोबत

बहुतेक जास्त आणि कमी रीडिंग डॉक्टरांच्या शांतपणे घेतलेल्या भेटीत सांभाळता येतात. ही चिन्हे मात्र अपवाद आहेत, यात वाट पाहता येत नाही.

रीडिंग पाहून काळजी वाटते, किंवा न समजणारी चक्कर येते? आमच्याशी बोला.

तुम्हाला कसे वाटते ते Saluvo तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत ऐकते, योग्य पुढचे प्रश्न विचारते, आणि कोणत्या डॉक्टरांना आणि किती लवकर भेटावे हे सांगते. ते तुम्हाला WhatsApp वर ब्लड प्रेशरचे औषध घेण्याची आठवणही करून देऊ शकते.

माझ्या लक्षणांबद्दल विचारा

सुरुवात मोफत. तुम्हाला काय जाणवते ते तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत सांगा.

लोक विचारतात ते प्रश्न

  • सहसा काहीच नाही: हाय ब्लड प्रेशर असलेल्या बहुतेक लोकांना पूर्णपणे बरे वाटते, म्हणूनच तो अनेकदा वर्षानुवर्षे लक्षात येत नाही. तो खूप जास्त असल्यास डोकेदुखी, धूसर दिसणे किंवा छातीत दुखणे होऊ शकते. 180/120 पेक्षा जास्त रीडिंग आणि सोबत छातीत दुखणे, धाप, बधिरपणा, अशक्तपणा, दृष्टीत बदल किंवा बोलायला त्रास असल्यास ती आपत्कालीन स्थिती आहे.

  • चक्कर येणे किंवा डोके हलके वाटणे, विशेषतः उभे राहताना, मळमळ, धूसर दिसणे, अशक्तपणा किंवा थकवा, गोंधळल्यासारखे वाटणे आणि बेशुद्ध पडणे. लो ब्लड प्रेशर म्हणजे 90/60 पेक्षा कमी रीडिंग. कमी रीडिंग असलेल्या अनेक लोकांना कोणतीच लक्षणे नसतात आणि उपचारांची गरज नसते; त्यामुळे चक्कर येत असेल किंवा बेशुद्ध पडत असाल, तेव्हा तो महत्त्वाचा ठरतो.

  • NHS नुसार 90/60 ते 120/80 पर्यंत निरोगी मानले जाते, आणि American Heart Association नुसार 120/80 पेक्षा कमी नॉर्मल आहे. UK च्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार दवाखान्यात 140/90 किंवा जास्त, किंवा घरी 135/85, हे रीडिंग हाय आहे; US ची मार्गदर्शक तत्त्वे 130/80 ला स्टेज 1 मानतात. तुमचे स्वतःचे लक्ष्य तुमचे डॉक्टर सांगतील.

  • हो, पण मुख्यतः तो खूप जास्त असताना. साध्या हाय ब्लड प्रेशरमुळे सहसा डोकेदुखी होत नाही, म्हणून डोकेदुखी नाही याचा अर्थ तुमचा ब्लड प्रेशर नॉर्मल आहे असा नाही. अचानक, तीव्र डोकेदुखी, विशेषतः खूप जास्त रीडिंग, दृष्टीत बदल, अशक्तपणा किंवा गोंधळ यांसोबत असेल, तर आपत्कालीन मदत घ्यायला हवी.

  • 180/120 पेक्षा जास्त रीडिंग खूप जास्त आहे. सोबत छातीत दुखणे, धाप लागणे, पाठदुखी, बधिरपणा, अशक्तपणा, दृष्टीत बदल किंवा बोलायला त्रास असेल, तर तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. ही लक्षणे नसतील, तर एक मिनिट थांबा आणि पुन्हा मोजा, आणि तरीही ते इतकेच जास्त असेल तर त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

  • 5 मिनिटे शांत बसा आणि पुन्हा मोजा: घाबरणे, वेदना, कॉफी आणि व्यायाम या सगळ्यांमुळे तो काही वेळ वाढतो. तो जास्तच राहिला, तर रीडिंग लिहून ठेवा आणि तुमच्या डॉक्टरांना भेटा. तो 180/120 पेक्षा जास्त असेल आणि सोबत छातीत दुखणे किंवा अशक्तपणा यासारखी लक्षणे असतील, तर तुमच्या आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा. औषधाचा जास्तीचा डोस किंवा दुसऱ्या कोणाचे औषध घेऊ नका.

  • लगेच बसा किंवा आडवे व्हा, आणि शक्य असल्यास पाय वर ठेवा. उलटी होत नसेल तर थोडे पाणी प्या, आणि बरे वाटल्यावर हळू उठा. एखादी व्यक्ती बेशुद्ध पडली आणि नीट शुद्धीवर येत नसेल, किंवा छातीत दुखत असेल, हृदयाचे ठोके खूप जलद किंवा मंद असतील, किंवा त्वचा थंड, ओलसर-चिकट असेल, तर तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

  • सहसा नाही. चेहरा लाल होणे, ताण किंवा डोक्यात ठणका यावरून तो वाढलाय हे कळते, असे अनेकांना वाटते, पण या जाणिवा विश्वासार्ह चिन्हे नाहीत. तुमचा ब्लड प्रेशर जाणून घेण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे तो मोजणे, ज्याला बहुतेक फार्मसीमध्ये किंवा घरच्या मॉनिटरने काही मिनिटेच लागतात.

  • दोन्ही. दोन्हीपैकी कोणताही आकडा जास्त असला तरी तो हाय ब्लड प्रेशरच मानला जातो. 50 पेक्षा जास्त वयाच्या लोकांमध्ये वरचा (सिस्टोलिक) आकडा हृदयविकार आणि स्ट्रोकच्या धोक्याबद्दल जास्त सांगतो, कारण वयानुसार रक्तवाहिन्या कडक होत जातात तसा तो वाढत जातो. तुमचे डॉक्टर तुमच्या इतर धोक्यांसोबत दोन्ही आकडे पाहतात.

  • ताण आणि चिंता यांमुळे ब्लड प्रेशर थोड्या वेळासाठी वाढतो, म्हणून काळजीत असताना घेतलेले रीडिंग नेहमीपेक्षा जास्त येऊ शकते. NHS ने दीर्घकाळच्या ताणाचा उल्लेखही हाय ब्लड प्रेशरची शक्यता वाढवणाऱ्या गोष्टींमध्ये केला आहे. शांत असताना आणि विश्रांतीनंतर मोजा, आणि वेगवेगळ्या दिवशी पुन्हा मोजा.

  • सहसा नाही. लक्षणे नसलेली कमी रीडिंग अनेकदा चांगल्या आरोग्याचे लक्षण असते. त्यामुळे चक्कर येत असेल किंवा बेशुद्ध पडत असाल तर तो महत्त्वाचा ठरतो, कारण पडल्याने दुखापत होऊ शकते, किंवा तो शरीरात पाणी कमी होणे किंवा एखादे औषध यासारख्या दुसऱ्या कारणामुळे होत असेल तर. अचानक ब्लड प्रेशर कमी होणे आणि सोबत थंड, ओलसर-चिकट त्वचा आणि गोंधळ असेल, तर तो शॉक असू शकतो आणि ती आपत्कालीन स्थिती आहे.

  • NHS च्या सल्ल्यानुसार, वय 40 पासून, रीडिंग निरोगी असल्यास किमान दर 5 वर्षांनी, आणि आधी वाढलेले असल्यास, किंवा तुम्हाला डायबिटीज, किडनीचा आजार किंवा हृदयविकार असल्यास जास्त वेळा. तुमच्यावर हाय ब्लड प्रेशरचे उपचार सुरू असतील, तर तुमच्या डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणे तपासा. काही दिवस सकाळी आणि संध्याकाळी घरी घेतलेल्या रीडिंगमधून सर्वात स्पष्ट चित्र मिळते.

  • गर्भधारणेतील हाय ब्लड प्रेशर प्री-एक्लॅम्पसियाचे लक्षण असू शकते. कमी न होणारी तीव्र डोकेदुखी, धूसर दिसणे किंवा डोळ्यांसमोर प्रकाशाचे चमकारे यासारखे दृष्टीचे त्रास, बरगड्यांच्या खाली दुखणे, चेहरा, हात किंवा पाय अचानक सुजणे, किंवा खूप अस्वस्थ वाटणे असेल, तर तातडीने मदत घ्या. लगेच तुमच्या प्रसूती विभागाशी (मॅटर्निटी युनिट) किंवा डॉक्टरांशी संपर्क साधा.

उपयोगी तपासण्या

ब्लॉग

स्रोत

  1. NHS: High blood pressure
  2. NHS: Low blood pressure (hypotension)
  3. NHS: Blood pressure test
  4. NHS: Pre-eclampsia
  5. American Heart Association: Understanding blood pressure readings
  6. American Heart Association: When to call 911 about high blood pressure
  7. American Heart Association: Low blood pressure

अपडेट केले . ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.