कावीळ (जॉन्डिस) म्हणजे त्वचा किंवा डोळ्यांचा पांढरा भाग पिवळा होणे. शरीरात बिलिरुबिन नावाचा पिवळा पदार्थ साचल्यावर हे होते.
शरीर जुन्या लाल रक्तपेशी तोडते तेव्हा बिलिरुबिन तयार होते. यकृत (लिव्हर) सहसा ते पित्तात मिसळून बाहेर टाकते, आणि हे पित्त पित्तनलिकांमधून आतड्यात जाते. कावीळ म्हणजे या मार्गावर कुठेतरी काहीतरी नीट काम करत नाही:
- लाल रक्तपेशी खूप वेगाने तुटणे, उदाहरणार्थ हिमोलिटिक ॲनिमिया किंवा सिकल सेल आजारात
- यकृत: हेपेटायटिस (हेपेटायटिस A, B, C किंवा E सारखे विषाणूजन्य संसर्ग), दारूमुळे होणारा यकृताचा आजार, आणि काही औषधे
- पित्तनलिका बंद होणे: पित्ताशयातील खडे (gallstones), आणि पॅनक्रियाटायटिस (स्वादुपिंडाला सूज) सारखे स्वादुपिंडाचे त्रास
कावीळ हे एक चिन्ह आहे, स्वतः आजार नाही, आणि प्रौढांमध्ये ते एखाद्या गंभीर आजाराचे चिन्ह असू शकते, म्हणून नेहमीच डॉक्टरांना दाखवायला हवे. नवजात बाळांमध्ये कावीळ सामान्य असते आणि सहसा निरुपद्रवी असते (खाली पाहा).

