အသားဝါ (jaundice) ဆိုတာ အရေပြား ဒါမှမဟုတ် မျက်လုံးအဖြူသား ဝါလာတာကို ဆိုလိုပါတယ်။ ဘီလီရူဘင် (bilirubin) လို့ ခေါ်တဲ့ အဝါရောင် ဒြပ်ပစ္စည်း တစ်မျိုး ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ စုပုံလာတဲ့အခါ ဖြစ်ပါတယ်။
ဘီလီရူဘင်က ခန္ဓာကိုယ်က သက်တမ်းကုန်တဲ့ သွေးနီဥတွေကို ဖြိုခွဲတဲ့အခါ ဖြစ်လာတာပါ။ ပုံမှန်အားဖြင့် အသည်း က ဒါကို သည်းခြေရည်ထဲ ထုတ်ပေးပြီး သည်းခြေရည်က သည်းခြေပြွန်တွေကနေတစ်ဆင့် အူထဲကို စီးဆင်းသွားပါတယ်။ အသားဝါ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ ဒီလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် တစ်နေရာရာမှာ ကောင်းကောင်း အလုပ် မလုပ်တော့တာကို ဆိုလိုပါတယ်-
- သွေးနီဥတွေ အရမ်း မြန်မြန် ပျက်စီးခြင်း၊ ဥပမာ သွေးနီဥ ပျက်စီးမှုကြောင့် သွေးအားနည်းခြင်း (haemolytic anaemia) ဒါမှမဟုတ် ဆစ်ကယ်လ်ဆဲလ် ရောဂါ (sickle cell disease)
- အသည်း- အသည်းရောင်ရောဂါ (hepatitis A, B, C ဒါမှမဟုတ် E စတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဝင်ခြင်း)၊ အရက်ကြောင့် ဖြစ်တဲ့ အသည်းရောဂါနဲ့ ဆေးဝါး တချို့
- သည်းခြေပြွန် ပိတ်ဆို့ခြင်း- သည်းခြေကျောက် (gallstones) နဲ့ ပန်ကရိယ ရောင်ရမ်းခြင်း (pancreatitis) လို ပန်ကရိယ ပြဿနာများ
အသားဝါက ရောဂါ တစ်ခု ကိုယ်တိုင် မဟုတ်ဘဲ လက္ခဏာ တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူကြီးတွေမှာ ပြင်းထန်တဲ့ ရောဂါ တစ်ခုခုရဲ့ လက္ခဏာ ဖြစ်နိုင်လို့ ဆရာဝန်နဲ့ အမြဲ ပြဖို့ လိုပါတယ်။ မွေးကင်းစ ကလေးတွေမှာတော့ အဖြစ်များပြီး အများအားဖြင့် အန္တရာယ် မရှိပါဘူး (အောက်မှာ ကြည့်ပါ)။

