HbA1c သွေးချိုစစ်ဆေးမှု- ပုံမှန်ပမာဏ၊ ဇယားနဲ့ သင့်အဖြေရဲ့ အဓိပ္ပာယ်

လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလအတွင်း သင့်သွေးထဲက သကြားဓာတ်ကို ဂဏန်း တစ်ခုတည်းနဲ့ ပြတာပါ။ ဘယ်လို ဖတ်ရမလဲ၊ ဘာက ပြောင်းလဲစေလဲ၊ ဘယ်အချိန် ဆရာဝန် ပြသင့်လဲ ဒီမှာ ရှင်းပြထားပါတယ်။

နောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ချိန် · ကိုးကားချက်များ

အမြန်အဖြေ

HbA1c ပုံမှန်ပမာဏ ဘယ်လောက်လဲ?

ပုံမှန် HbA1c က 5.7% (39 mmol/mol) အောက်ပါ။ 5.7% မှ 6.4% (39 မှ 47 mmol/mol) က ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့် (prediabetes) ဖြစ်ပြီး 6.5% (48 mmol/mol) နဲ့ အထက်က ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်ပါ၊ ဆရာဝန်က ဒုတိယအကြိမ် စစ်ဆေးမှုနဲ့ အတည်ပြုပါတယ်။ HbA1c က လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလခန့်ရဲ့ ပျမ်းမျှ သွေးချို (သွေးတွင်း သကြားဓာတ်) ကို ပြပြီး အစာရှောင်စရာ မလိုပါဘူး။

ဓာတ်ခွဲအဖြေကို ရှင်းပြပါကျွန်ုပ်၏ ရလဒ်အကြောင်း မေးရန်

ကျန်းမာရေး သတင်းအချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ သင့်ဆရာဝန်က သင့်အခြေအနေ အပြည့်အစုံကို သိသဖြင့် ရလဒ်အကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။

အတိုင်းအတာ ဇယား

HbA1c ပုံမှန်ပမာဏ ဇယား

ဆီးချိုရောဂါ မရှိသေးတဲ့ လူကြီးများအတွက် ဖြစ်ပြီး American Diabetes Association (ADA) နဲ့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) တို့ရဲ့ သတ်မှတ်ချက်များ ဖြစ်ပါတယ်။

အဖြေHbA1c (%)HbA1c (mmol/mol)အများအားဖြင့် ဆိုလိုချက်
ပုံမှန်5.7% အောက်39 အောက်သင့်သွေးချိုက ပုံမှန်ပမာဏထဲမှာ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့် (Prediabetes)5.7% မှ 6.4%39 မှ 47ပုံမှန်ထက် မြင့်ပါတယ်။ အများအားဖြင့် ပြန်ကျအောင် လုပ်နိုင်လို့ အခုချိန်က စတင် ပြုပြင်ဖို့ အကောင်းဆုံးပါ။
ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်6.5% နဲ့ အထက်48 နဲ့ အထက်ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်မှာ ရှိပါတယ်။ ဆရာဝန်က ထပ်စစ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် ဒုတိယ စစ်ဆေးမှုနဲ့ အတည်ပြုပါတယ်။

ဓာတ်ခွဲခန်းတွေက ရည်ညွှန်းပမာဏကို အနည်းငယ် ကွာခြားစွာ ထုတ်ပေးနိုင်လို့ သင့်အဖြေစာရွက်ပေါ်က ပမာဏကို စစ်ကြည့်ပါ။ UK မှာ NICE က 42 မှ 47 mmol/mol (6.0% မှ 6.4%) ကို အန္တရာယ်မြင့် အဆင့်အဖြစ် သုံးပါတယ်။

HbA1c ကို ပျမ်းမျှ သွေးချိုအဖြစ် ပြောင်းကြည့်ရန်

ဓာတ်ခွဲအဖြေပါ ဂဏန်းကို ရိုက်ထည့်ပါ။ ၎င်းနှင့် ညီမျှသော ခန့်မှန်း ပျမ်းမျှ သွေးချို (glucose) နှင့် ၎င်းကျရောက်သည့် အတိုင်းအတာကို မြင်ရပါမည်။

ခန့်မှန်း ပျမ်းမျှ သွေးချို
125 mg/dL
7.0 mmol/L
အခြားယူနစ်ဖြင့် တူညီသော ရလဒ်
42 mmol/mol
အတိုင်းအတာ
ဆီးချို မဖြစ်မီ အဆင့် (prediabetes)

ရလဒ်တစ်ခုတည်းက ရောဂါအတည်ပြုချက် မဟုတ်ပါ။ ဆီးချိုရောဂါကို ထပ်မံစစ်ဆေးမှု သို့မဟုတ် အခြား စစ်ဆေးမှုတစ်မျိုးဖြင့် အတည်ပြုရပါသည်။

ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီးသူများအတွက် အသုံးများတဲ့ HbA1c ပန်းတိုင်များ

ပန်းတိုင်ကို လူတစ်ဦးချင်းစီအလိုက် သတ်မှတ်ပါတယ်။ ဒါတွေက ADA Standards of Care ထဲက အသုံးများတဲ့ စမှတ်များဖြစ်ပြီး သင့်ဆရာဝန်က မတူတဲ့ ပန်းတိုင် သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။

ဘယ်သူအသုံးများတဲ့ ပန်းတိုင် (%)mmol/mol ဖြင့်
ဆီးချိုရောဂါရှိတဲ့ လူကြီး အများစု7% အောက်53 အောက်
ကျန်းမာတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုများ7.0% မှ 7.5% အောက်53 မှ 58 အောက်
အခြားရောဂါ အများအပြား ရှိတဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုများ8% အောက်64 အောက်
ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်ဘေးကင်းရင် 6% အောက်၊ မဟုတ်ရင် 7% အောက်42 အောက်၊ မဟုတ်ရင် 53 အောက်
ဆီးချိုရောဂါရှိတဲ့ ကလေးနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်များ7% အောက်53 အောက်

သွေးချို ကျနိုင်ခြေ၊ အခြားရောဂါများနဲ့ အသက်အရွယ်ပေါ် မူတည်ပြီး ပန်းတိုင်ကို ပိုနိမ့်တာ ဒါမှမဟုတ် ပိုမြင့်တာ သတ်မှတ်ပါတယ်။

HbA1c က ဘာကို တိုင်းတာသလဲ

HbA1c ဆိုတာ glycated haemoglobin (သကြားဓာတ် ကပ်နေတဲ့ ဟီမိုဂလိုဘင်) ပါ။ glycosylated haemoglobin၊ A1C ဒါမှမဟုတ် HbA1c လို့လည်း တွေ့ရပါတယ်။ ဟီမိုဂလိုဘင်ဆိုတာ သွေးနီဥထဲမှာ အောက်ဆီဂျင် သယ်ပေးတဲ့ ပရိုတင်းပါ။ သွေးထဲက သကြားဓာတ်က အဲဒီ ဟီမိုဂလိုဘင်မှာ ကပ်ပြီး သကြားဓာတ် များလေ ဟီမိုဂလိုဘင် ပိုများများ ဖုံးအုပ်ခံရလေ ဖြစ်ပါတယ်။

သွေးနီဥတွေက သုံးလခန့် အသက်ရှင်လို့ HbA1c က လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်လမှ သုံးလအတွင်း ပျမ်းမျှ သွေးချို ကို ပြပြီး နောက်ဆုံးလက အရေးအပါဆုံးပါ။ ဒါကြောင့် တည်ငြိမ်ပါတယ်- ချိုချို ညစာ တစ်နပ် ဒါမှမဟုတ် စိတ်ဖိစီးတဲ့ မနက်ခင်း တစ်ခုက သိပ် မပြောင်းလဲစေပါဘူး၊ စစ်ဆေးမှု မတိုင်ခင် အစာရှောင်စရာလည်း မလိုပါဘူး။

ဆရာဝန်တွေက နည်းလမ်း သုံးမျိုးနဲ့ သုံးပါတယ်- ဆီးချိုရောဂါနဲ့ ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်ကို ရှာဖွေဖို့၊ ဆီးချို ကုသမှု ဘယ်လောက် အလုပ်ဖြစ်သလဲ ကြည့်ဖို့နဲ့ အချိန်ကြာလာရင် ဆီးချို နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေကို အကဲဖြတ်ဖို့ပါ။

HbA1c က ပျမ်းမျှ သွေးချို ဘယ်လောက်နဲ့ ညီသလဲ

သင့် HbA1c ကို ခန့်မှန်း ပျမ်းမျှ သွေးချို (eAG) အဖြစ် ပြောင်းလဲနိုင်ပါတယ်။ အိမ်သုံး သွေးချိုတိုင်းစက်နဲ့ နေ့ရောညပါ တိုင်းကြည့်ရင် ရမယ့် ပျမ်းမျှ ဂဏန်းပါ။ ဒီ ပြောင်းလဲနည်းက ADAG လေ့လာမှု (Nathan နဲ့ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များ၊ Diabetes Care၊ 2008) ကနေ လာတာပါ။

HbA1cmmol/molပျမ်းမျှ သွေးချို (mg/dL)ပျမ်းမျှ သွေးချို (mmol/L)
5%31975.4
6%421267.0
7%531548.6
8%6418310.2
9%7521211.8
10%8624013.4
11%9726914.9
12%10829816.5

ဒီ ခန့်မှန်းချက်က ပျမ်းမျှ တစ်ခုပါ။ HbA1c တူတဲ့ လူနှစ်ယောက်မှာ နေ့စဉ် အခြေအနေ အတော် ကွာနိုင်ပါတယ်- တစ်ယောက်က တည်ငြိမ်ပြီး နောက်တစ်ယောက်က မြင့်လိုက် နိမ့်လိုက် ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။ သွေးချိုတိုင်းစက် ဒါမှမဟုတ် sensor သုံးနေရင် အဲဒီ ဖတ်ချက်တွေက ကျန်တဲ့ အကြောင်းအရာကို ပြောပြပါလိမ့်မယ်။

HbA1c မြင့်တာ ဘာကို ဆိုလိုနိုင်သလဲ

5.7% မှ 6.4% (ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်)။ သင့်သွေးချိုက ပုံမှန်ထက် မြင့်နေခဲ့ပေမဲ့ ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်ထိ မရောက်သေးပါဘူး။ အဖြစ်များပြီး အများအားဖြင့် လက္ခဏာ မပြပါဘူး၊ ပြုပြင်ဖို့ အကောင်းဆုံး အချိန်လည်း ဖြစ်ပါတယ်- အမေရိကန်ရဲ့ Diabetes Prevention Program မှာ ကိုယ်အလေးချိန် 7% ခန့် လျှော့ချပြီး ပုံမှန် လှုပ်ရှားသူတွေက type 2 ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို ထက်ဝက်ကျော် လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

6.5% နဲ့ အထက် (ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်)။ ဒီအဆင့်မှာ အဖြေ တစ်ခုတည်းနဲ့ ရောဂါ အတည်မပြုပါဘူး။ သွေးချိုမြင့်တဲ့ လက္ခဏာ ထင်ထင်ရှားရှား မရှိရင် ဆရာဝန်က HbA1c ကို ထပ်စစ်တာ ဒါမှမဟုတ် အစာရှောင် သွေးချို (fasting glucose) ဒါမှမဟုတ် glucose tolerance test (သကြားဓာတ် ခံနိုင်ရည် စစ်ဆေးမှု) နဲ့ အတည်ပြုပါတယ်။

ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီးသားလား? ပန်းတိုင်ထက် မြင့်လာရင် ကုသမှု အစီအစဉ်ကို ပြန်ကြည့်ဖို့ လိုတယ်လို့ ဆိုလိုတာ များပါတယ်- ဆေးဝါး၊ အစားအစာ၊ လှုပ်ရှားမှု၊ အိပ်စက်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ အခြား ဖျားနာမှုတွေ အားလုံးက မြင့်စေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ့်ဘာသာ ဘာမှ မပြောင်းလဲဘဲ ဒီဂဏန်းကို သင့်ဆီးချို ကုသပေးနေတဲ့ ဆရာဝန်ဆီ ယူသွားပြပါ။

သံဓာတ်ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါ၊ ဗီတာမင် B12 ဒါမှမဟုတ် ဖောလိတ် နည်းခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ အဆင့်မြင့်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် သရက်ရွက် ထုတ်ပစ်ပြီးနောက်မှာ HbA1c က တကယ့် ပျမ်းမျှထက် ပိုမြင့်ပြီး ပြနိုင်ပါတယ်။

HbA1c နိမ့်တာ ဘာကို ဆိုလိုနိုင်သလဲ

ဆီးချိုရောဂါ မရှိတဲ့ လူအများစုအတွက် ပုံမှန်ပမာဏရဲ့ အောက်ပိုင်းမှာ ရှိတာက သတင်းကောင်းပါပဲ။

သွေးနီဥတွေ ပုံမှန်ထက် မြန်မြန် အစားထိုးခံရတဲ့အခါ တကယ့် ပျမ်းမျှထက် နိမ့်ပြီး ပြနိုင်ပါတယ်- သွေးအများကြီး ဆုံးရှုံးပြီးနောက် ဒါမှမဟုတ် သွေးသွင်းပြီးနောက်၊ တချို့ သွေးအားနည်းရောဂါ အမျိုးအစားများ၊ ကိုယ်ဝန် ဒုတိယပိုင်း၊ erythropoietin နဲ့ ကုသနေတဲ့ ကျောက်ကပ်ရောဂါ အဆင့်မြင့်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် တချို့ အသည်းရောဂါများ။ တချို့ ဟီမိုဂလိုဘင် မူကွဲများ (ဥပမာ sickle cell trait ဒါမှမဟုတ် တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှမှာ အဖြစ်များတဲ့ HbE) က တချို့ စစ်ဆေးနည်းတွေမှာ နိမ့်ပြ ဒါမှမဟုတ် မြင့်ပြ စေနိုင်ပါတယ်။

အင်ဆူလင် ဒါမှမဟုတ် သွေးချိုကျဆေးပြားများ သုံးနေပြီး HbA1c အလွန်နိမ့်နေရင် သွေးချို ကျတာ မကြာခဏ ဖြစ်နေတယ်လို့ ဆိုလိုနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် တုန်တာ၊ ချွေးထွက်တာ ဒါမှမဟုတ် ဝေဝါးတာ ဖြစ်ခဲ့ရင် ဆရာဝန်ကို ဖုန်းဆက် ပြောပြသင့်ပါတယ်။

HbA1c က ဘယ်အချိန်မှာ သင့်တော်တဲ့ စစ်ဆေးမှု မဟုတ်သလဲ

HbA1c က သွေးနီဥပေါ် မူတည်လို့ အောက်ပါ အခြေအနေတွေမှာ ဆရာဝန်တွေက သွေးချို စစ်ဆေးမှုများ (အစာရှောင် သွေးချို၊ glucose tolerance test ဒါမှမဟုတ် fructosamine စစ်ဆေးမှု) ကို အစားထိုး သုံးပါတယ်-

  • ကိုယ်ဝန်ဆောင်နေချိန်၊ အထူးသဖြင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဆီးချို (gestational diabetes) ကို glucose tolerance test နဲ့ စစ်ပါတယ်
  • မကြာသေးခင်က သွေးအများကြီး ဆုံးရှုံးခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် သွေးသွင်းခဲ့ရင်
  • သွေးအားနည်းရောဂါ၊ ဟီမိုဂလိုဘင် မူကွဲ ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ကပ် ဒါမှမဟုတ် အသည်းရောဂါ အဆင့်မြင့် ရှိရင်
  • type 1 ဆီးချိုရောဂါ မြန်မြန် စတင်နေနိုင်ရင်- အများအားဖြင့် ရေငတ်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ကျနေတဲ့ ကလေး ဒါမှမဟုတ် လူငယ်မှာ ဖြစ်ပြီး HbA1c လိုက်မီလာဖို့ သုံးလ စောင့်တာ ဘေးမကင်းပါဘူး

စစ်ဆေးမှုအတွက် ဘယ်လို ပြင်ဆင်ရမလဲ

  • အစာရှောင်စရာ မလိုပါဘူး။ ပုံမှန်အတိုင်း စားသောက်နိုင်ပါတယ်။
  • လက်မောင်းက သွေးကြောထဲက သွေးနမူနာ အနည်းငယ် ယူတာ ဖြစ်ပြီး တချို့ ဆေးခန်းတွေမှာ လက်ချောင်းကို အပ်နဲ့ ဖောက်ပြီး စစ်ပါတယ်။
  • အဖြေကို အများအားဖြင့် တစ်နေ့တည်း ဒါမှမဟုတ် တစ်ရက်နှစ်ရက်အတွင်း ရပါတယ်။
  • ကိုယ်ဝန်ရှိရင်၊ သွေးအားနည်းရောဂါ ဒါမှမဟုတ် ကျောက်ကပ်ရောဂါ ရှိရင်၊ လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလအတွင်း သွေးသွင်းခဲ့ရင် ဒါမှမဟုတ် သွေးအများကြီး ထွက်ခဲ့ရင် ဓာတ်ခွဲခန်း ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန်ကို ပြောပြပါ။

HbA1c ကို ဘယ်နှစ်ကြိမ် စစ်သင့်လဲ

ဒါတွေက ADA Standards of Care ထဲက အသုံးများတဲ့ ကြားကာလများ ဖြစ်ပါတယ်-

  • အဖြေ ပုံမှန်၊ ဆီးချို မရှိ- လူကြီးတွေကို အသက် 35 ကစပြီး စစ်ပါတယ်၊ ကိုယ်အလေးချိန် ပိုနေပြီး အခြား အန္တရာယ်ရှိ အချက်တွေ ရှိရင် ပိုစောပြီး စစ်ပါတယ်။ အဖြေ ပုံမှန် ဆက်ရှိနေရင် သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် စစ်ပါတယ်။
  • ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်- တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်။
  • ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီး ပန်းတိုင်ထဲ ရောက်နေရင်- တစ်နှစ်မှာ အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်။
  • ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီး ကုသမှု ပြောင်းထားတာ မကြာသေးရင် ဒါမှမဟုတ် ပန်းတိုင် မရောက်သေးရင်- သုံးလခန့် တစ်ကြိမ်။

HbA1c မြင့်နေရင် ဘာက ကူညီနိုင်လဲ

HbA1c က ဖြည်းဖြည်းချင်း ပြောင်းလို့ ဘယ်အပြောင်းအလဲမဆို ပေါ်လာဖို့ နှစ်လမှ သုံးလ အချိန်ပေးပါ။

  • ပိုလှုပ်ရှားပါ။ တစ်ပတ်ကို မိနစ် 150 ခန့် ခပ်သွက်သွက် လမ်းလျှောက်တာ ဒါမှမဟုတ် အလားတူ လှုပ်ရှားမှုကို ရက်အများစုမှာ ခွဲလုပ်ပြီး ကြွက်သား သန်မာစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း နည်းနည်းပါ လုပ်ပါ။
  • သကြားပါတဲ့ အချိုရည်နဲ့ သန့်စင်ထားတဲ့ ကစီဓာတ်တွေ (သကြားထည့် လက်ဖက်ရည်၊ သစ်သီးဖျော်ရည်၊ ပေါင်မုန့်ဖြူ၊ ထမင်း အများကြီး) အစား ရေ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ ပဲမျိုးစုံနဲ့ ကောက်ပဲ အပြည့်အစုံ (whole grains) ကို ပြောင်းစားပါ။
  • ကိုယ်အလေးချိန် ပိုနေရင် နည်းနည်း လျှော့ပါ။ ကိုယ်အလေးချိန်ရဲ့ 5% မှ 7% လျှော့ရုံနဲ့တင် တိုင်းတာလို့ရတဲ့ ကွာခြားမှု ရှိပါတယ်။
  • အိပ်စက်ခြင်းနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုလည်း အရေးပါပါတယ်။ အိပ်ချိန် နည်းတာနဲ့ ကြာရှည် စိတ်ဖိစီးတာ နှစ်ခုလုံးက သွေးချိုကို မြင့်စေပါတယ်။
  • ဆေးဝါးက သင့်ဆရာဝန်ရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက် ဖြစ်ပါတယ်။ လူအများအပြား ဆေး လိုအပ်ကြပြီး ဒါဟာ ကျရှုံးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဆရာဝန်နဲ့ မတိုင်ပင်ဘဲ ဆီးချိုဆေးကို ဘယ်တော့မှ မစ၊ မရပ်၊ မပြောင်းပါနဲ့။

ဆရာဝန်နဲ့ ဘယ်အချိန် ပြသင့်သလဲ

ဆရာဝန်နဲ့ ချိန်းဆို ပြသပါ

  • HbA1c ပထမဆုံးအကြိမ် 6.5% (48 mmol/mol) နဲ့ အထက် ဖြစ်နေရင်- အတည်ပြုပြီး နောက်တစ်ဆင့် စီစဉ်ဖို့ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆီးချိုအထူးကု ဆရာဝန်နဲ့ 1 ပတ်မှ 2 ပတ်အတွင်း ပြပါ။
  • ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့် (5.7% မှ 6.4%) မှာ ရှိနေရင်- ဘယ်လို ပြန်ချမလဲ စီစဉ်ဖို့ လာမယ့် တစ်လအတွင်း အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန်နဲ့ ပြပါ။
  • ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီး HbA1c က သင့်ပန်းတိုင်ထက် မြင့်နေရင် ဒါမှမဟုတ် အင်ဆူလင် ဒါမှမဟုတ် သွေးချိုကျဆေးပြား သုံးနေချိန်မှာ 6% အောက် ဖြစ်နေရင်- သင့်ဆီးချို ကုသပေးနေတဲ့ ဆရာဝန်ကို 1 ပတ်မှ 2 ပတ်အတွင်း ပြောပြပါ။
  • အမြဲ ရေငတ်နေရင်၊ ဆီးခဏခဏ သွားနေရင်၊ မရည်ရွယ်ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် ကျနေရင် ဒါမှမဟုတ် အမြင် ဝါးနေရင်- ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဆရာဝန် ပြပါ၊ ပိုဆိုးလာရင် ပိုစောပြီး ပြပါ။

သွေးချို မြင့်နေသူ တစ်ဦးမှာ အောက်ပါ လက္ခဏာများ ရှိရင် အခုပဲ အရေးပေါ် အကူအညီ ရယူပါ (သင့်ဒေသရှိ အရေးပေါ် ဖုန်းနံပါတ်ကို ခေါ်ပါ):

  • မရပ်တဲ့ အန်ခြင်း၊ အသက်ကို နက်နက် ဒါမှမဟုတ် မြန်မြန် ရှူခြင်း ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူလေထဲမှာ သစ်သီးနံ့ ရခြင်း
  • စိတ်ရှုပ်ထွေး ဝေဝါးခြင်း၊ အလွန်အမင်း အိပ်ငိုက်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် နှိုးရ ခက်ခြင်း
  • သကြား စားပြီးတာတောင် မသက်သာတဲ့ သွေးချို အလွန်ကျတဲ့ လက္ခဏာများ- တုန်ခြင်း၊ ချွေးထွက်ခြင်း၊ ဝေဝါးခြင်း၊ သတိလစ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် တက်ခြင်း

HbA1c ဂဏန်း တစ်ခုတည်းက ဘယ်တော့မှ အရေးပေါ် မဟုတ်ပါဘူး။ ဒီလက္ခဏာတွေကတော့ အရေးပေါ် ဖြစ်ပါတယ်။

အဖြေစာရွက် ရပြီလား? HbA1c တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ တန်ဖိုးတိုင်းကို နားလည်လိုက်ပါ။

Saluvo က သင့်အဖြေစာရွက် တစ်ခုလုံးကို သင့်ဘာသာစကားနဲ့ ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ဖတ်ပြပေးပါတယ်- တန်ဖိုး တစ်ခုချင်းစီရဲ့ အဓိပ္ပာယ်၊ ဘယ်တန်ဖိုးတွေ ပုံမှန်ပမာဏ ပြင်ပ ရောက်နေလဲနဲ့ ဆရာဝန်ကို မေးရမယ့် မေးခွန်းများ။

ဓာတ်ခွဲအဖြေကို ရှင်းပြပါ

အခမဲ့ စတင်နိုင်သည်။ ဓာတ်ခွဲအဖြေ၏ ဓာတ်ပုံ သို့မဟုတ် PDF ထည့်ပါ။ AI မော်ဒယ် နှစ်ခုက တန်ဖိုးတိုင်းကို ဖတ်ပေးပါသည်။

လူများ မေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ

  • HbA1c ဆိုတာ glycated haemoglobin ပါ။ glycosylated haemoglobin ဒါမှမဟုတ် haemoglobin A1c လို့လည်း ခေါ်ပါတယ်။ “Hb” က ဟီမိုဂလိုဘင်၊ သွေးနီဥထဲမှာ အောက်ဆီဂျင် သယ်ပေးတဲ့ ပရိုတင်းဖြစ်ပြီး “A1c” က အဲဒီထဲမှာ သကြားဓာတ် ကပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းပါ။ ဒီ စစ်ဆေးမှုက ဟီမိုဂလိုဘင် ဘယ်လောက်မှာ သကြားဓာတ် ကပ်နေသလဲ တိုင်းတာပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ သုံးလခန့်ရဲ့ ပျမ်းမျှ သွေးချိုကို ပြပါတယ်။

  • ဆီးချိုရောဂါ မရှိတဲ့ လူကြီးများအတွက် ပုံမှန် HbA1c က 5.7% (39 mmol/mol) အောက်ပါ။ 5.7% မှ 6.4% က ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်ဖြစ်ပြီး 6.5% နဲ့ အထက်က ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်ပါ။ ဓာတ်ခွဲခန်းတွေက ရည်ညွှန်းပမာဏကို အနည်းငယ် ကွာခြားစွာ ထုတ်ပေးနိုင်လို့ သင့်အဖြေကို ကိုယ်ပိုင် အဖြေစာရွက်ပေါ်က ပမာဏနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ပါ။

  • 5.7% (39 mmol/mol) က ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့် စတဲ့ အမှတ်ဖြစ်လို့ ပုံမှန်ထက် နည်းနည်းလေး ကျော်နေပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါ မဟုတ်သေးဘဲ ပိုလှုပ်ရှားခြင်း၊ အချိုရည် လျှော့သောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် နည်းနည်း လျှော့ခြင်းတို့နဲ့ ပြန်ပြောင်းဖို့ အလွယ်ဆုံး အဆင့် ဖြစ်လေ့ ရှိပါတယ်။ တစ်နှစ်ခန့်အကြာ ဒါမှမဟုတ် ဆရာဝန် အကြံပြုရင် ပိုစောပြီး ပြန်စစ်ပါ။

  • 6.5% (48 mmol/mol) က ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်ရဲ့ သတ်မှတ်မှတ် ဖြစ်ပါတယ်။ အမြဲ ရေငတ်ခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ကျခြင်းလို လက္ခဏာ ထင်ရှားစွာ မရှိရင် ဒီအဆင့် အဖြေ တစ်ခုကို ရောဂါ မသတ်မှတ်ခင် HbA1c ထပ်စစ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် အစာရှောင် သွေးချို စစ်ဆေးမှုနဲ့ အတည်ပြုလေ့ ရှိပါတယ်။ အထွေထွေရောဂါကု ဆရာဝန်နဲ့ တစ်ပတ်မှ နှစ်ပတ်အတွင်း ပြပါ။

  • ဆီးချိုရောဂါ မရှိသေးရင် 7% က ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်မှာ ရှိပြီး အတည်ပြုဖို့ တစ်ပတ်မှ နှစ်ပတ်အတွင်း ဆရာဝန် ပြဖို့ လိုပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီးသားဆိုရင် 7% က လူကြီး အများအတွက် အသုံးများတဲ့ ပန်းတိုင် ဖြစ်လို့ သင့်ဆရာဝန် လိုချင်တဲ့ နေရာမှာ အတိအကျ ရှိနေတာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ သင့်ကိုယ်ပိုင် ပန်းတိုင်က အသက်၊ အခြားရောဂါများနဲ့ သွေးချို ကျနိုင်ခြေပေါ် မူတည်ပါတယ်။

  • HbA1c 10% (86 mmol/mol) ဆိုတာ လွန်ခဲ့တဲ့ လအနည်းငယ်အတွင်း သင့်ပျမ်းမျှ သွေးချိုက 240 mg/dL (13.4 mmol/L) ခန့် ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုလိုပြီး ပန်းတိုင်ထက် အများကြီး မြင့်ပါတယ်။ လတွေ မစောင့်ဘဲ ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ဆရာဝန် ပြသဖို့ လိုပါတယ်။ အန်ခြင်း၊ အသက်ရှူမြန်ခြင်း၊ ဝေဝါးခြင်း ဒါမှမဟုတ် အလွန်အမင်း အိပ်ငိုက်ခြင်း ရှိရင် အရေးပေါ် အကူအညီ ရယူပါ။

  • မပြောင်းပါဘူး။ ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်နဲ့ ဆီးချိုရောဂါကို ရှာဖွေဖို့ သုံးတဲ့ ပမာဏတွေက အသက်အရွယ်မရွေး လူကြီးတိုင်းအတွက် အတူတူပါပဲ။ ကျန်းမာတဲ့သူတွေမှာ အသက်ကြီးလာတာနဲ့ HbA1c နည်းနည်း မြင့်လာပေမဲ့ သတ်မှတ်မှတ်တွေကို ပြောင်းလောက်အောင် မများပါဘူး။ အသက်နဲ့ ပြောင်းတာက ဆီးချိုရောဂါ ရှိပြီးသူတွေရဲ့ ပန်းတိုင်ပါ- သက်ကြီးရွယ်အိုတွေကို သွေးချို ကျတာ ရှောင်ဖို့ 7.5% ဒါမှမဟုတ် 8% အောက်လို နည်းနည်း မြင့်တဲ့ ပန်းတိုင် ပေးလေ့ ရှိပါတယ်။

  • မလိုပါဘူး။ HbA1c က သုံးလခန့်ရဲ့ သွေးချိုကို ပြလို့ စစ်ဆေးမှု မတိုင်ခင် စားတဲ့ အစာက မပြောင်းလဲစေပါဘူး။ ပုံမှန်အတိုင်း စားသောက်နိုင်ပါတယ်။ ဆရာဝန်က တစ်ချိန်တည်းမှာ အစာရှောင် သွေးချို ဒါမှမဟုတ် lipid စစ်ဆေးမှု ပါ စစ်ခိုင်းထားရင် အဲဒီ စစ်ဆေးမှုတွေရဲ့ အစာရှောင်ရမယ့် ညွှန်ကြားချက်ကို လိုက်နာပါ။

  • အဖြေ ပုံမှန်ဖြစ်ပြီး ဆီးချို မရှိရင် လူကြီးတွေကို အသက် 35 ကစပြီး သုံးနှစ်တစ်ကြိမ် စစ်လေ့ ရှိပါတယ်။ ဆီးချို မဖြစ်ခင် အဆင့်ဆိုရင် တစ်နှစ်တစ်ကြိမ်။ ဆီးချိုရောဂါ ရှိရင် ပန်းတိုင်ထဲ ရောက်နေချိန်မှာ တစ်နှစ် အနည်းဆုံး နှစ်ကြိမ်၊ ကုသမှု ပြောင်းပြီးနောက် ဒါမှမဟုတ် ပန်းတိုင်ထက် မြင့်နေချိန်မှာ သုံးလခန့် တစ်ကြိမ် စစ်ပါတယ်။

  • ဟုတ်ကဲ့၊ တစ်ခါတစ်ရံ မှားနိုင်ပါတယ်။ သံဓာတ်ချို့တဲ့ သွေးအားနည်းရောဂါ ဒါမှမဟုတ် ဗီတာမင် B12 နည်းရင် အမှန်ထက် မြင့်ပြနိုင်ပြီး သွေးဆုံးရှုံးပြီးနောက် ဒါမှမဟုတ် သွေးသွင်းပြီးနောက်၊ ကိုယ်ဝန် နောက်ပိုင်း၊ တချို့ သွေးအားနည်းရောဂါများ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ အဆင့်မြင့် ဒါမှမဟုတ် HbE၊ sickle cell trait လို ဟီမိုဂလိုဘင် မူကွဲများမှာ အမှန်ထက် နိမ့်ပြနိုင်ပါတယ်။ ဂဏန်းက သင့် သွေးချိုဖတ်ချက် ဒါမှမဟုတ် လက္ခဏာတွေနဲ့ မကိုက်ညီရင် သွေးချို စစ်ဆေးမှု အကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။

  • အစာရှောင် သွေးချိုက အချိန် တစ်ခုတည်းမှာ ရိုက်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံ တစ်ပုံလိုပါပဲ- အစာမစားဘဲ 8 နာရီ ဒါမှမဟုတ် ပိုကြာပြီးနောက် သွေးချို ပမာဏပါ။ HbA1c က သုံးလခန့်ရဲ့ ပျမ်းမျှ ဖြစ်ပြီး အစာရှောင်စရာ မလိုပါဘူး။ အစာရှောင် သွေးချို 126 mg/dL (7.0 mmol/L) နဲ့ အထက်နဲ့ HbA1c 6.5% နဲ့ အထက် နှစ်ခုလုံးက ဆီးချိုရောဂါ အဆင့်မှာ ရှိပြီး ဆရာဝန်တွေက နှစ်ခုလုံးကို တွဲသုံးလေ့ ရှိပါတယ်။

  • HbA1c က သုံးလခန့် အသက်ရှင်တဲ့ သွေးနီဥတွေနဲ့ လိုက်ပြောင်းလို့ အပြောင်းအလဲ အများစုက နှစ်လမှ သုံးလအတွင်း ပေါ်လာပါတယ်။ လေးပတ်မှ ခြောက်ပတ်အကြာမှာ တချို့ ကျလာတာ မြင်ရနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အစားအစာ၊ လှုပ်ရှားမှု ဒါမှမဟုတ် ဆေး ပြောင်းပြီး သုံးလခန့်အကြာမှာ ဆရာဝန်တွေက ပြန်စစ်လေ့ ရှိပါတယ်။

  • အများအားဖြင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ပုံမှန် လှုပ်ရှားခြင်း၊ သကြားနဲ့ သန့်စင်ထားတဲ့ ကစီဓာတ် လျှော့စားခြင်း၊ အိပ်ရေး ဝဝ အိပ်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန် ပိုနေရင် 5% မှ 7% လျှော့ခြင်းတို့နဲ့ လူအများအပြားက HbA1c ကို ပုံမှန်ပမာဏထဲ ပြန်ရောက်အောင် လုပ်နိုင်ကြပါတယ်။ ပုံမှန် အပြည့် ပြန်မရောက်ရင်တောင် ဒီအပြောင်းအလဲတွေက type 2 ဆီးချိုရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေကို အများကြီး လျှော့ချပေးပါတယ်။

  • သတိထားပြီး သုံးပါတယ်။ ကိုယ်ဝန် ဒုတိယပိုင်းမှာ HbA1c က သဘာဝအတိုင်း နိမ့်တတ်လို့ သွေးချို မြင့်နေတာကို လွတ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန်ဆောင် ဆီးချိုကို glucose tolerance test နဲ့ အများအားဖြင့် ကိုယ်ဝန် 24 ပတ်မှ 28 ပတ်ကြားမှာ စစ်ပါတယ်။ ကိုယ်ဝန် မဆောင်ခင်ကတည်းက ဆီးချိုရောဂါ ရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကိုလည်း HbA1c စစ်လေ့ ရှိပြီး ပန်းတိုင်ကို သူတို့ရဲ့ ကုသရေးအဖွဲ့က သတ်မှတ်ပါတယ်။

အခြား စစ်ဆေးမှုများ ရှင်းလင်းချက်

ဘလော့ဂ်

ကိုးကားချက်များ

  1. American Diabetes Association: Understanding A1C
  2. American Diabetes Association: Standards of Care in Diabetes
  3. CDC: A1C test for diabetes and prediabetes
  4. NIDDK (NIH): The A1C test and diabetes
  5. MedlinePlus: Hemoglobin A1C (HbA1c) test
  6. NICE guideline NG28: Type 2 diabetes in adults
  7. Nathan DM et al. Translating the A1C assay into estimated average glucose values. Diabetes Care 2008

နောက်ဆုံး ပြင်ဆင်ချိန် . ကျန်းမာရေး သတင်းအချက်အလက်သာ ဖြစ်ပြီး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြံပေးချက် မဟုတ်ပါ။ သင့်ဆရာဝန်က သင့်အခြေအနေ အပြည့်အစုံကို သိသဖြင့် ရလဒ်အကြောင်း ဆရာဝန်ကို မေးပါ။