औलो (मलेरिया) एउटा गम्भीर संक्रमण हो, जुन एक किसिमको परजीवी (parasite) ले गराउँछ। यो परजीवी संक्रमित पोथी एनोफिलिस (Anopheles) लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्छ। कहिलेकाहीँ मात्र यो रगत चढाउँदा, एउटै सुई साझा गर्दा, वा आमाबाट गर्भको बच्चामा सर्छ। सामान्यतया यो एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सिधै सर्दैन।
सन् 2024 मा 80 देशमा अनुमानित 282 मिलियन औलोका केस र 610,000 मृत्यु भएका थिए, जसमध्ये करिब 95% विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) को अफ्रिकी क्षेत्रमा थिए।
औलोका धेरै प्रकार हुन्छन्। प्लाज्मोडियम फाल्सिपेरम (Plasmodium falciparum) सबैभन्दा खतरनाक हो र छिट्टै गम्भीर हुन सक्छ। प्लाज्मोडियम भाइभ्याक्स (Plasmodium vivax) र ओभाले (ovale) कलेजोमा लुकेर बस्न सक्छन्, र महिनौं वा वर्षौंपछि पनि रोग फेरि ल्याउन सक्छन्।

