Böbrek taşı belirtileri: ağrı nerede olur, ne zaman acildir ve taşların tekrarlaması nasıl önlenir?

Yanınızda ya da belinizde aniden başlayan, dalgalar halinde gelen şiddetli bir ağrı mı var? Bu bir böbrek taşı olabilir. Böbrek taşının nasıl belirti verdiğini, hangi işaretlerin bugün yardım gerektirdiğini ve taşın düşmesine neyin yardım ettiğini burada bulabilirsiniz.

Güncellendi · Kaynaklar

Kısa cevap

Böbrek taşı belirtileri nelerdir?

Küçük böbrek taşları çoğu zaman belirti vermez ve fark edilmeden idrarla düşer. Daha büyük taşlar, karnın yan tarafında ya da belde gelip giden, kasığa yayılabilen şiddetli bir ağrıya (böbrek sancısı) yol açar; buna çoğu zaman bulantı, sık idrara çıkma ihtiyacı, idrar yaparken ağrı, bulanık idrar ya da pembe, kırmızı veya kahverengi idrar eşlik eder. Bunlarla birlikte ateş varsa acil yardım gerekir.

Sağlık bilgisidir, tıbbi tavsiye değildir. Sizi bütünüyle doktorunuz bilir; sonucunuzu ona sorun.

Yan yana

Böbrek taşı ve idrar yolu enfeksiyonu (İYE): belirtiler nasıl farklılaşır?

İkisi de ağrıya ve idrarınızda değişikliklere yol açabilir; ayrıca bir taş enfeksiyona neden olabilir. Genel farklar şunlardır.

Fark ettiğinizBöbrek taşıİdrar yolu enfeksiyonu (İYE)
Asıl ağrıYanda ya da belde dalgalar halinde gelen, bazen kasığa yayılan şiddetli ağrıİdrar yaparken yanma ya da sızlama; karnın alt kısmında baskı
Nasıl başlarÇoğu zaman aniden, taş hareket etmeye başladığındaGenellikle bir ya da iki gün içinde
İdrarın görünüşüPembe, kırmızı ya da kahverengi; bazen bulanık; az idrar gelebilirBulanık, kötü kokulu, bazen kanlı
İdrara çıkmaSık sık tuvalete gitme ihtiyacı; bazen idrar yaparken ağrıSık sık ve sıkışarak tuvalete gitme ihtiyacı
BulantıAğrıyla birlikte sık görülürGenellikle yok
Yüksek ateşOlağan değildir: taşla birlikte ateş, tıkanmanın arkasında bir enfeksiyon olduğu anlamına gelebilir ve acil yardım gerektirirMesane enfeksiyonunda genellikle yok; bel ağrısıyla birlikteyse böbrek enfeksiyonunu düşündürür
Testİdrar ve kan testleri; tomografi (BT), hamilelikte ve 16 yaş altındakilerde ultrasonİdrar çubuk testi, bazen idrar kültürü
TedaviAğrı kesiciler ve sıvı; taşın düşmesine yardım eden ilaçlar; büyük taşlar için bir işlemEvde kendi bakımınız ya da antibiyotik

Taş ve enfeksiyon bir arada olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu rehberimiz idrar yolu enfeksiyonlarını ayrıntılı olarak anlatır.

Böbrek taşı belirtileri kontrol listesi

Son birkaç gündür sizde olanları işaretleyin. Kart, belirtilerinizin taş ağrısına mı yoksa idrarınızdaki değişikliklere mi daha çok uyduğunu gösterir. Hiçbir şey kaydedilmez, hiçbir yere gönderilmez.

Böbrek taşı belirtileri kontrol listesi

12 belirtiden 0 tanesi işaretlendi

Taş ağrısı işaretleri0/6
İdrardaki değişiklikler0/6

Son birkaç gündür sizde olan her şeyi işaretleyin.

Bu kontrol listesi, belirtilerinizi doktorunuz için bir tabloya göre sıralar. Böbrek taşına tanı koyamaz: idrar yolu enfeksiyonları, apandisit ve kadınlarda hamilelikle ilgili sorunlar dahil başka durumlar da benzer ağrıya yol açabilir.

Böbrek taşı nedir?

Böbrek taşları (tıbbi adıyla nefrolitiyazis), idrarınızdaki kimyasal maddeler birikince bir ya da iki böbrekte oluşan, çakıl taşı gibi sert parçalardır. Bir kum tanesi kadar küçük ya da bir bezelye kadar büyük olabilirler; nadiren çok daha büyük olurlar.

Sık görülürler: ABD'de erkeklerin yaklaşık %11'i, kadınların ise %6'sı hayatında en az bir kez böbrek taşı geçirir. Bir kez taş düşürdüyseniz, yenisinin oluşma olasılığı daha yüksektir.

  • Küçük taşlar çoğu zaman belirti vermez ve siz fark etmeden idrarla dışarı atılır.
  • Daha büyük taşlar ya da böbrekten mesaneye giden kanala (üreter) takılan taşlar idrar akışını tıkayabilir ve şiddetli ağrıya (böbrek sancısı) ya da kanamaya yol açabilir.
Taşın türüNe anlama gelir
Kalsiyum (kalsiyum oksalat ya da kalsiyum fosfat)En sık görülen türler
Ürik asitİdrarınız fazla asitli olduğunda oluşabilir
StrüvitBir idrar yolu enfeksiyonundan sonra oluşabilir
SistinNadir; kalıtsal bir durumdan kaynaklanır

Ürik asit ve gut rehberimiz, taşlara da yol açabilen yüksek ürik asidi anlatır.

Böbrek taşının belirtileri nelerdir?

  • genellikle karnın yan tarafında ya da belde başlayan şiddetli ağrı
  • gelip giden ve kasığa, testislere ya da vajina girişinin çevresine yayılabilen ağrı
  • bulantı ya da kusma
  • sık sık idrara çıkma ihtiyacı ya da yalnızca az miktarda idrar yapabilme
  • idrar yaparken ağrı
  • bulanık ya da kötü kokulu idrar
  • pembe, kırmızı ya da kahverengi idrar (idrarda kan)

Bu belirtilerle birlikte yüksek ateş ya da sıcak basması, üşüme ve titreme, bir enfeksiyon anlamına gelebilir ve acil yardım gerektirir.

Küçük taşlar az ağrı yapabilir ya da hiç ağrı yapmayabilir. Şiddetli ağrı genellikle bir taş böbrekten çıkıp idrarı mesaneye taşıyan kanalı tıkadığında başlar.

Böbrek taşına ne yol açar, kimlerde görülür?

Böbrek taşları, kalsiyum, oksalat ve fosfor gibi kimyasal maddeler idrarınızda birikince oluşur. Şu durumlarda böbrek taşı olma olasılığınız daha yüksektir:

  • yeterince su içmiyorsanız
  • metabolik sendromunuz varsa ya da fazla kilonuz varsa
  • aspirin, antiasitler, idrar söktürücüler (diüretikler) ve bazı antibiyotikler gibi bazı ilaçları kullanıyorsanız (reçeteyle verilen bir ilacı doktorunuza sormadan bırakmayın)
  • yüksek proteinli, az lifli ya da çok tuzlu besleniyorsanız
  • hareketsizseniz ya da yatağa bağlıysanız
  • sık sık böbrek ya da idrar yolu enfeksiyonu geçiriyorsanız
  • ailenizde böbrek taşı olan varsa
  • daha önce böbrek taşı geçirdiyseniz

İdrar yolu enfeksiyonu rehberimiz, strüvit taşlarına yol açabilen idrar yolu enfeksiyonlarını anlatır.

Böbrek taşı nasıl teşhis edilir?

Doktor çoğu zaman belirtilerinizden anlayabilir. Testler şunları içerebilir:

  • kan ve enfeksiyon için idrar testleri
  • böbrek fonksiyonu (kreatinin ve eGFR), kalsiyum ve ürik asit dahil kan testleri
  • şiddetli ağrısı olan yetişkinlerde, taşın boyutunu ve yerini göstermek için tomografi (BT)
  • hamilelikte ve 16 yaş altındakilerde bunun yerine ultrason

Taş düşürürseniz, laboratuvarın neyden oluştuğunu inceleyebilmesi için taşı toplamanız istenebilir. Bu, bir sonrakini nasıl önleyeceğinizi belirlemeye yardım eder.

Böbrek taşı nasıl tedavi edilir?

Böbrek taşlarının çoğu evde ilaçla tedavi edilebilir; yine de ağrılı olabilir ve düşmeleri birkaç hafta sürebilir. Doktorunuz şunları verebilir:

  • ağrı kesiciler
  • bulantı önleyici ilaç
  • taşın idrarla dışarı atılmasına yardım eden ilaç

Size bol su içmeniz önerilir.

Daha büyük taşlar ya da idrar akışını tıkayan veya şiddetli ağrı yapan taşlar bir işlem gerektirebilir:

  • Şok dalga litotripsi (ESWL, taş kırma): vücudun dışından verilen şok dalgaları taşı küçük parçalara ayırır, siz de bu parçaları idrarla düşürürsünüz.
  • Üreteroskopi: idrar kanalından (üretra) yukarı doğru ince bir tüp ilerletilerek taş çıkarılır ya da kırılır; genellikle aynı gün eve gidebilirsiniz.
  • Perkütan nefrolitotomi (PCNL): taş, belde açılan küçük bir kesiden çıkarılır; birkaç gün hastanede kalmanız gerekebilir.

Hangi ilacı ve ne kadar kullanacağınıza doktorunuz karar verir. Böbrek sorunlarında bazı ağrı kesiciler uygun değildir; bu yüzden herhangi birini almadan önce bir doktora ya da eczacıya sorun.

Böbrek taşlarının tekrarlaması nasıl önlenir?

  • Bol su için: doktorunuz sıvıyı kısıtlamanızı söylemediyse, yetişkinlerin günde 2,5 ile 3 litre, çocukların ise 1 ile 2 litre su içmesi önerilir. Koyu renkli idrar, daha fazla içmeniz gerektiği anlamına gelir.
  • Suya taze limon suyu ekleyin; turunçgiller, kristallerin taşa dönüşmesini önlemeye yardım eden sitrat içerir.
  • Gazlı, kafeinli ya da alkollü içecekleri çok içmekten kaçının.
  • Besinlerden yeterince kalsiyum alın. Besinlerdeki kalsiyum taş riskinizi artırmaz; bu yüzden onu kesmeyin.
  • Daha az tuz yiyin: yetişkinler günde 6 g'dan az tuz almalıdır.
  • Et, yumurta ve balık gibi hayvansal proteini sınırlayın, bitkisel proteine de yer verin.
  • Sağlıklı bir kiloda kalın.
  • Kalsiyum oksalat taşı geçirdiyseniz, doktorunuz ıspanak, ravent, kuruyemiş ve buğday kepeği gibi oksalatı yüksek besinleri sınırlamanızı önerebilir.

Bazı kişilere, taşın türüne göre, taşları önleyen ilaçlar da önerilir; örneğin potasyum sitrat ya da ürik asit taşları için allopurinol. Beslenmenizde büyük değişiklikler yapmadan önce mutlaka doktorunuzla konuşun.

Ne zaman doktora gitmeli?

Randevu alın

  • Yanınızda ya da belinizde şiddetli ağrı veya dalgalar halinde gelen ağrı: bugün acilen aile hekiminize görünün ya da acil tıbbi danışmanlık alın.
  • Böbrek taşı belirtileriyle birlikte yüksek ateş ya da sıcak basması, üşüme veya titreme: bugün acil tıbbi danışmanlık alın.
  • İdrarda kan ya da idrar yaparken ağrı veya yanma: bir ya da iki gün içinde aile hekiminize gidin; şiddetli ağrınız ya da ateşiniz de varsa bugün acil tıbbi danışmanlık alın.
  • Taş için evde tedavi görüyorsanız ve ağrı azalmıyorsa ya da kusuyorsanız ve sıvıları içinizde tutamıyorsanız: aynı gün tıbbi danışmanlık alın.
  • Daha önce böbrek taşı geçirdiyseniz: nedenini bulmak için yapılabilecek testleri ve yeni bir taşı önlemeye neyin yardım ettiğini aile hekiminize sorun.

Birinde şunlar varsa hemen acil yardım alın (bulunduğunuz yerin acil numarasını arayın):

  • hiç idrar yapamama
  • yanda ya da belde ağrıyla birlikte yüksek ateş ve titreme, üstelik bilinç bulanıklığı, aşırı uyku hali ya da kendini çok kötü hissetme
  • ağrı kesicilerin işe yaramadığı kadar şiddetli ağrıyla birlikte durmayan kusma

Böbrek taşlarının çoğu ağrı kesiciler ve bol suyla kendiliğinden düşer. Bu işaretler tıkanmış, enfekte bir böbrek anlamına gelebilir ve bekleyemez. Kendiniz araç kullanarak gitmeyin.

Yanınızda ya da belinizde ağrı mı, idrarınızda kan mı var? Konuşarak anlatın.

Saluvo belirtilerinizi kendi sözlerinizle ve kendi dilinizde dinler, önce uyarı işaretlerini kontrol eder ve hangi doktora, ne kadar sürede gitmeniz gerektiğini söyler. Elinizde idrar ya da böbrek testi sonuçları mı var? Her değeri açıklar.

Belirtilerimi sor

Başlamak ücretsiz. Ne hissettiğinizi kendi sözlerinizle ve kendi dilinizde anlatın.

Sık sorulan sorular

  • Çoğu zaman karnın yan tarafında ya da belde aniden başlayan, dalgalar halinde gelip giden ve kasığa yayılabilen şiddetli bir ağrı. Bulantı, sık idrara çıkma ihtiyacı, idrar yaparken ağrı ve pembe, kırmızı ya da kahverengi idrar da sık görülür. Küçük taşlar hiç belirti vermeyebilir.

  • Genellikle tek tarafta, karnın yan tarafında ya da belde. Taş hareket ettikçe ağrı karnın alt kısmına ve kasığa, testislere ya da vajina girişinin çevresine yayılabilir. Çoğu zaman dalgalar halinde gelir ve çok şiddetli olabilir.

  • Küçük taşlar siz fark etmeden birkaç gün içinde düşebilir. Diğerlerinin düşmesi, yardımcı ilaçlarla bile birkaç hafta sürebilir. Bol su içmek yardım eder. Ağrı azalmıyorsa bir doktora görünün; yüksek ateşiniz varsa ya da idrar yapamıyorsanız acil yardım alın.

  • Evet, böbrek taşlarının çoğu, özellikle küçük olanlar, ağrı kesiciler, bol su ve bazen ilaç yardımıyla, bir işlem gerekmeden idrarla düşer. Daha büyük taşlar ya da idrar akışını tıkayan veya şiddetli ağrı yapan taşlar, kırılmaları ya da çıkarılmaları için bir işlem gerektirebilir.

  • Taş büyükse, idrar akışını tıkıyorsa, ağrı kesicilerle kontrol edilemeyen ağrıya yol açıyorsa, yüksek ateş ya da enfeksiyonla birlikteyse veya düşmüyorsa. Görüntüleme taşın boyutunu ve yerini gösterir; şok dalga tedavisi, üreteroskopi ya da ameliyat gerekip gerekmediğine doktorunuz karar verir.

  • Doktorunuz sıvıyı kısıtlamanızı söylemediyse (örneğin kalp ya da böbrek yetmezliğinde), yetişkinlerin günde yaklaşık 2,5 ile 3 litre, çocukların ise 1 ile 2 litre su içmesi önerilir. Koyu renkli idrar, daha fazla içmeniz gerektiği anlamına gelir. Taze limon suyu eklemek yardım edebilir.

  • Çok tuz ve hayvansal protein, taş oluşumunu daha olası hale getirebilir. Kalsiyum oksalat taşı geçirmiş kişilerde ıspanak, ravent, kuruyemiş ve buğday kepeği gibi oksalatı yüksek besinlerin sınırlanması gerekebilir. Kalsiyumdan zengin besinleri kesmeyin ve beslenmenizde büyük değişiklikler yapmadan önce doktorunuzla konuşun.

  • Hayır. Besinlerdeki kalsiyum, kalsiyum oksalat taşı riskinizi artırmaz ve onu kesmek önerilmez. Beslenmenizle yeterince kalsiyum aldığınızdan emin olun. Kalsiyum takviyesi almadan önce doktorunuza sorun.

  • Evet. Bir kez böbrek taşı geçirdiyseniz, yenisinin oluşma olasılığı daha yüksektir. Bol su içmek, daha az tuz ve hayvansal protein yemek, sağlıklı bir kiloda kalmak ve taşınızın neyden oluştuğunu öğrenmek, bir sonrakini önlemeye yardım eder. Testler için aile hekiminize danışın.

  • Tedaviyle komplikasyonlar nadirdir. İdrar akışını tıkayan bir taş, böbrek enfeksiyonu dahil enfeksiyona yol açabilir ve zamanla böbreğin ne kadar iyi çalıştığını etkileyebilir. Bu yüzden taş belirtileriyle birlikte yüksek ateş ya da idrar yapamama acil yardım gerektirir.

  • Böbrek taşı genellikle yanda ya da belde dalgalar halinde gelen şiddetli ağrıya, çoğu zaman da idrarda kana yol açar. İdrar yolu enfeksiyonu genellikle idrar yaparken yanmaya ve sık tuvalete gitme ihtiyacına yol açar. İkisi bir arada olabilir; doktor idrar testleriyle ve bazen görüntülemeyle bunları ayırt edebilir.

  • Hamilelikte böbrek taşı doktor takibi gerektirir. Tomografi (BT) yerine ultrason kullanılır. Hamileyseniz ve yanınızda ya da belinizde ağrı, yüksek ateş ya da idrarınızda kan varsa, aynı gün acil tıbbi danışmanlık alın ve herhangi bir ilacı kullanmadan önce sorun.

  • Hayır, bira bir tedavi değildir. Çok alkollü içecek içmek, kaçınılması önerilen şeylerden biridir; taşların düşmesine yardım etmek ve yenilerini önlemek için en iyi içecek sudur. Herhangi bir evde çare denemeden önce bir doktora sorun.

Yardımcı testler

Blog