Mae syndrom ofari polysystig (PCOS) yn gyflwr hormonau cyffredin, hirdymor. Dydy'r ofarïau ddim yn rhyddhau wy bob mis, ac mae'r corff yn aml yn gwneud mwy o hormonau gwrywaidd (androgenau) nag arfer ac yn ymateb yn llai da i inswlin. Mae'r cymysgedd hwnnw'n esbonio'r rhan fwyaf o'r symptomau.
Mae Sefydliad Iechyd y Byd yn amcangyfrif ei fod yn effeithio ar 10 i 13% o fenywod o oedran cael plant, a bod hyd at 70% ohonyn nhw ddim yn gwybod bod y cyflwr ganddyn nhw.
Ym mis Mai 2026, cytunodd grŵp rhyngwladol o feddygon a chleifion ar enw newydd: syndrom ofari metabolig polyendocrin (PMOS). Roedd yr hen enw'n awgrymu mai codennau ar yr ofarïau oedd y broblem, ond does gan lawer o fenywod â'r cyflwr ddim codennau, ac mae'n effeithio ar hormonau, metabolaeth, y croen a hwyliau hefyd. Mae'r GIG a'r canllaw rhyngwladol bellach yn defnyddio PMOS; PCOS yw'r enw mae'r rhan fwyaf o bobl yn ei adnabod o hyd.
PCOS neu PCOD? Term a ddefnyddir yn bennaf yn India yw "PCOD" (clefyd ofari polysystig). Mae rhai gwefannau'n ei ddisgrifio fel cyflwr ar wahân, mwynach, ond does dim diagnosis ar wahân wedi'i gytuno'n rhyngwladol: mae canllawiau meddygon yn defnyddio PCOS, sef PMOS bellach.



