Ystyr HbA1c yw haemoglobin glycedig (glycated haemoglobin; efallai y gwelwch chi hefyd glycosylated haemoglobin, A1C neu HbA1c). Haemoglobin yw'r protein yn y celloedd gwaed coch sy'n cario ocsigen. Mae siwgr yn eich gwaed yn glynu wrtho, a pho fwyaf o siwgr sydd wedi bod, mwyaf o'ch haemoglobin sy'n cael ei orchuddio.
Mae celloedd gwaed coch yn byw am tua thri mis, felly mae HbA1c yn adlewyrchu eich siwgr gwaed cyfartalog dros y dau i dri mis diwethaf, gyda'r mis olaf yn cyfrif fwyaf. Dyna pam mae'n sefydlog: prin bod un pryd melys neu un bore llawn straen yn ei symud, a does dim angen ymprydio cyn y prawf.
Mae meddygon yn ei ddefnyddio mewn tair ffordd: i ganfod diabetes a chyn-diabetes, i weld pa mor dda mae triniaeth diabetes yn gweithio, ac i farnu'r risg o gymhlethdodau diabetes dros amser.



