टीबीची (क्षयरोगाची) लक्षणे (TB symptoms): दीर्घ खोकला व इतर चिन्हे, सुप्त आणि सक्रिय टीबी, आणि तो कसा बरा होतो

खोकला जातच नाहीये, रात्री घाम येतो, प्रयत्न न करता वजन कमी होतंय? टीबी (क्षयरोग) सामान्य आहे, अनेकदा लक्षात येत नाही, आणि तो पूर्ण बरा होतो. तो कसा ओळखायचा, कोणती तपासणी मागायची आणि उपचार पूर्ण करणे का महत्त्वाचे आहे, हे इथे पाहा.

अपडेट केले · स्रोत

थोडक्यात उत्तर

टीबीची (क्षयरोगाची) लक्षणे कोणती?

फुफ्फुसांतील टीबी (क्षयरोग, tuberculosis) मुळे सहसा 3 आठवडे किंवा त्याहून जास्त टिकणारा खोकला येतो, कधी कधी रक्त किंवा बेडका (कफ) पडतो, आणि सोबत छातीत दुखणे, थकवा, ताप, रात्री घाम येणे, भूक न लागणे आणि वजन कमी होणे दिसते. लक्षणे अनेक महिने सौम्य राहू शकतात. टीबी शरीराच्या इतर भागांवरही परिणाम करू शकतो. अँटिबायोटिक्सचा पूर्ण कोर्स घेतल्यास तो बरा होतो, म्हणून तपासणीसाठी डॉक्टरांना भेटा.

ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.

एकमेकांशेजारी तुलना

सुप्त टीबी संसर्ग (latent TB) आणि सक्रिय टीबी आजार (active TB)

अनेक लोकांच्या शरीरात टीबीचे जंतू असतात, पण ते आजारी नसतात. त्यांपैकी काहींनाच पुढे टीबीचा आजार होतो. हे फरक आहेत.

तुम्हाला काय जाणवतेसुप्त टीबी संसर्गसक्रिय टीबी आजार
कसे वाटतेबरे; कोणतीही लक्षणे नाहीतसहसा आजारी: दीर्घ खोकला, ताप, रात्री घाम, वजन कमी होणे
तुमच्याकडून तो पसरू शकतो का?नाहीहो, तो फुफ्फुसांत किंवा घशात असताना
किती सामान्यजगातील साधारण एक चतुर्थांश लोकांमध्येसंसर्ग असलेल्यांपैकी साधारण 5 ते 10% लोकांमध्ये, आयुष्यभरात कधीतरी
तपासण्याटीबीची रक्त तपासणी किंवा त्वचा चाचणी (स्किन टेस्ट) पॉझिटिव्ह; छातीचा एक्स-रे आणि बेडक्याची (sputum) तपासणी नॉर्मलबेडक्याच्या तपासण्या आणि छातीच्या एक्स-रेमध्ये सहसा टीबी दिसतो
उपचारतो सक्रिय होऊ नये म्हणून प्रतिबंधक उपचार, सहसा 3 ते 6 महिनेअँटिबायोटिक्स, सहसा 4 ते 6 महिने, कधी कधी जास्त काळ
हे का महत्त्वाचेउपचार केल्याने पुढे त्याचे टीबीच्या आजारात रूपांतर होत नाहीउपचाराशिवाय तो जीवघेणा ठरू शकतो; उपचाराने तो बरा होतो

HIV, मधुमेह (डायबेटीस), काही औषधे किंवा कुपोषण यांमुळे रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत झाली असेल, तर सुप्त टीबी सक्रिय होण्याची शक्यता जास्त असते.

टीबी लक्षणांची यादी

गेल्या काही आठवड्यांत तुम्हाला जे लागू झाले आहे त्यावर खूण करा. तुमच्या खुणा फुफ्फुसांच्या लक्षणांकडे झुकतात की संपूर्ण शरीरातील चिन्हे आणि धोक्यांकडे, हे कार्ड दाखवेल. काहीही साठवले जात नाही किंवा कुठेही पाठवले जात नाही.

टीबी लक्षणांची यादी

12 पैकी 0 लक्षणांवर खूण

फुफ्फुसांची लक्षणे0/4
संपूर्ण शरीरातील चिन्हे आणि धोके0/8

गेल्या काही आठवड्यांत तुम्हाला जे लागू झाले आहे त्यावर खूण करा.

ही यादी तुमच्या डॉक्टरांसाठी लक्षणांचा नमुना तयार करते. यावरून टीबीचे निदान होऊ शकत नाही: त्यासाठी बेडक्याची तपासणी, एक्स-रे किंवा इतर तपासण्या लागतात, आणि दीर्घ खोकला, ताप किंवा वजन कमी होणे अनेक आजारांमुळे होऊ शकते.

टीबी (क्षयरोग) म्हणजे काय, आणि तो कसा पसरतो?

टीबी (क्षयरोग, tuberculosis) हा जीवाणूंमुळे (बॅक्टेरिया) होणारा संसर्ग आहे. तो बहुतेक वेळा फुफ्फुसांवर परिणाम करतो, पण शरीराच्या जवळपास कोणत्याही भागावर परिणाम करू शकतो.

तो कसा पसरतो: हवेतून, जेव्हा फुफ्फुसांत किंवा घशात टीबी असलेली व्यक्ती खोकते, शिंकते, बोलते किंवा गाते. जंतू तासन्तास हवेत राहू शकतात, म्हणून घरात आणि कमी हवा खेळती असलेल्या जागी, तसेच दीर्घ आणि जवळच्या संपर्कात धोका जास्त असतो. स्पर्शाने, एकत्र जेवल्याने किंवा चुंबनाने टीबी पसरत नाही.

संसर्ग आणि आजार: जगातील साधारण एक चतुर्थांश लोकांच्या शरीरात टीबीचे जंतू असतात, पण ते आजारी नसतात (सुप्त टीबी, latent TB). त्यांना आजारी वाटत नाही आणि त्यांच्याकडून तो पसरत नाही. त्यांपैकी साधारण 5 ते 10% लोकांना कधीतरी टीबीचा आजार होतो.

2025 मध्ये 10.6 मिलियन लोक टीबीने आजारी पडले आणि 1.13 मिलियन लोकांचा मृत्यू झाला. त्यामुळे एकाच संसर्गजन्य जंतूमुळे होणाऱ्या मृत्यूंचे तो जगातील सर्वात मोठे कारण आहे. बहुतेक रुग्ण भारतात (साधारण एक चतुर्थांश), इंडोनेशिया, फिलिपिन्स, चीन, पाकिस्तान, नायजेरिया, डेमोक्रॅटिक रिपब्लिक ऑफ काँगो आणि बांगलादेशात आहेत.

योग्य अँटिबायोटिक्स पूर्ण कोर्सभर घेतल्यास टीबी पूर्ण बरा होतो.

टीबीची (क्षयरोगाची) लक्षणे कोणती?

फुफ्फुसांतील टीबी:

  • 3 आठवडे किंवा त्याहून जास्त टिकणारा खोकला
  • खोकल्यातून बेडका (कफ) पडणे, कधी कधी रक्तासह
  • छातीत दुखणे

संपूर्ण शरीरातील लक्षणे:

  • सतत थकवा किंवा अशक्तपणा वाटणे
  • ताप, थंडी वाजणे किंवा रात्री घाम येणे
  • भूक न लागणे आणि प्रयत्न न करता वजन कमी होणे
  • मुलांमध्ये, अपेक्षेप्रमाणे वजन न वाढणे किंवा वाढ न होणे

लक्षणे अनेक महिने सौम्य राहू शकतात, म्हणून टीबी अनेकदा लक्षात येत नाही.

फुफ्फुसांच्या बाहेरील टीबी जिथे असतो तिथे लक्षणे निर्माण करतो:

  • लसिका ग्रंथी (लिम्फ नोड्स): त्वचेखाली कडक सूज, अनेकदा मानेवर
  • मणका: पाठदुखी
  • मूत्रपिंड (किडनी): लघवीत रक्त, किंवा गडद किंवा गढूळ लघवी
  • मेंदू (टीबी मेनिंजायटिस): डोकेदुखी, मान ताठ होणे, गोंधळ
  • स्वरयंत्र: आवाज बसणे (घोगरा आवाज)
  • तसेच पोटदुखी, सांधे किंवा घोटे सुजणे

टीबी होण्याची शक्यता कोणाला जास्त असते?

तुम्हाला टीबीचा आजार होण्याची शक्यता जास्त असते, जर तुम्ही:

  • सक्रिय टीबी असलेल्या व्यक्तीच्या जवळच्या संपर्कात आला असाल, विशेषतः घरात
  • टीबी सामान्य असलेल्या ठिकाणी जन्मला असाल किंवा राहिला असाल
  • तुम्हाला HIV, मधुमेह, मूत्रपिंड निकामी होणे, किंवा केमोथेरपी, अवयव प्रत्यारोपण किंवा काही बायोलॉजिक औषधांमुळे कमकुवत झालेली रोगप्रतिकारशक्ती असेल
  • कुपोषित असाल
  • धूम्रपान करत असाल, खूप दारू पीत असाल किंवा अमली पदार्थ घेत असाल
  • 5 वर्षांखालील मूल असाल
  • गर्दीच्या ठिकाणी राहत असाल, बेघर असाल किंवा तुरुंगात असाल
  • आधी टीबी झाला असेल आणि त्याचा उपचार पूर्ण झाला नसेल
  • आरोग्य सेवेत किंवा निवारागृहांमध्ये काम करत असाल

मधुमेह आणि टीबी अनेकदा एकत्र आढळतात: तुम्हाला यांपैकी एक असेल, तर दुसऱ्याच्या तपासणीबद्दल विचारा (HbA1c रक्तातील साखर तपासते).

टीबीसाठी कोणत्या तपासण्या केल्या जातात?

तपासणीती काय दाखवते
बेडक्यावरील (sputum) रॅपिड मॉलिक्युलर टेस्टखोकल्यातून आलेल्या बेडक्यात टीबीचे जंतू शोधते, सहसा 48 तासांच्या आत; लक्षणे असलेल्या प्रत्येकासाठी WHO ही पहिली तपासणी म्हणून सुचवते
बेडक्याचा स्मीअर आणि कल्चरबेडक्यात टीबीचे जंतू शोधते आणि वाढवते; कल्चरमधून कोणती औषधे काम करतील हे कळते
छातीचा एक्स-रेटीबीमुळे फुफ्फुसांत झालेले बदल दाखवतो
टीबीची रक्त तपासणी (IGRA) किंवा त्वचा चाचणी (स्किन टेस्ट)टीबी संसर्ग दाखवते, सुप्त किंवा सक्रिय; फक्त हिच्यावरून कोणता ते सांगता येत नाही
इतर स्कॅन किंवा बायोप्सीटीबी फुफ्फुसांच्या बाहेर असण्याची शक्यता असल्यास वापरतात

त्वचा चाचणी आणि रक्त तपासणी: त्वचा चाचणीचा निकाल 2 ते 3 दिवसांनी पाहिला जातो. BCG लसीमुळे त्वचा चाचणी खोटी पॉझिटिव्ह येऊ शकते, म्हणून BCG घेतलेल्या लोकांसाठी अनेकदा रक्त तपासणीला प्राधान्य दिले जाते.

टीबी असलेल्या लोकांना HIV तपासणी आणि मधुमेहासाठी रक्तातील साखरेची तपासणीही करून घ्यायला सांगितले जाते.

टीबीवर उपचार कसे होतात?

टीबीच्या आजारावर अँटिबायोटिक्सच्या एकत्रित औषधांनी उपचार होतात, सहसा रिफाम्पिसिन (rifampicin), आयसोनियाझिड (isoniazid), पायराझिनामाइड (pyrazinamide) आणि इथाम्ब्युटॉल (ethambutol), जी रोज 4 ते 6 महिने, कधी कधी जास्त काळ घ्यावी लागतात. सुप्त टीबीवर कमी कालावधीचा प्रतिबंधक कोर्स, सहसा 3 ते 6 महिने, दिला जातो.

  • प्रत्येक डोस, डॉक्टरांनी सांगितल्याप्रमाणेच, कोर्स पूर्ण होईपर्यंत घ्या, बरे वाटू लागले तरीही. लवकर थांबवल्याने किंवा डोस चुकवल्याने टीबी परत येऊ शकतो आणि औषधांना दाद न देणारा टीबी (drug-resistant TB) होऊ शकतो, ज्यावर उपचार करणे जास्त कठीण असते.
  • अनेक टीबी कार्यक्रम मदत देतात, उदाहरणार्थ आरोग्य कर्मचारी रोज किंवा आठवड्यातून अनेकदा प्रत्यक्ष भेटून किंवा व्हिडिओद्वारे तुमची चौकशी करतात, जेणेकरून तुम्ही उपचार चालू ठेवू शकाल.
  • औषधांना दाद न देणारा टीबी (जसे MDR-TB) वरही उपचार होतात आणि तो बरा होतो, पण त्यासाठी टीबी तज्ज्ञ आणि जास्त काळ किंवा वेगळी औषधे लागतात.

दुष्परिणाम:

  • काही टीबीच्या औषधांमुळे लघवी, अश्रू, घाम आणि लाळ नारिंगी होतात. हे निरुपद्रवी आहे.
  • त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे, मळमळ किंवा उलट्यांसह पोटदुखी, हातापायांना बधिरपणा किंवा मुंग्या येणे, चक्कर येणे, किंवा पुरळ आल्यास त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांना किंवा टीबी टीमला फोन करा.
  • दारू टाळा, कारण तिच्यामुळे यकृतावर (लिव्हरवर) आणखी ताण येतो.
  • काही टीबीच्या औषधांमुळे गर्भनिरोधक गोळी कमी परिणामकारक ठरते; गर्भनिरोधनाच्या इतर पर्यायांबद्दल विचारा.

कोणते औषध आणि किती, हे तुमचे डॉक्टर ठरवतात. टीबीचे औषध कधीही स्वतःहून थांबवू नका किंवा दुसऱ्यांना देऊ नका.

टीबी कसा टाळता येतो?

  • टीबी असलेल्या कोणाच्या जवळ असाल, तर तपासणी करून घ्या, तुम्हाला बरे वाटत असले तरीही. प्रतिबंधक उपचारामुळे सुप्त टीबीचे आजारात रूपांतर होत नाही.
  • खोकताना किंवा शिंकताना तोंड झाका, आणि खोल्यांमध्ये हवा खेळती ठेवा.
  • तुम्हाला टीबी असेल तर उपचार पूर्ण करा: त्यामुळे तुम्ही बरे होता आणि तुमच्या आसपासच्या लोकांचे संरक्षण होते.
  • BCG लस: टीबी सामान्य असलेल्या अनेक देशांमध्ये बाळांना आणि लहान मुलांना दिली जाते. ती मुलांचे टीबीच्या गंभीर प्रकारांपासून संरक्षण करते आणि मृत्यू टाळते, पण प्रौढांचे पूर्ण संरक्षण करत नाही.
  • तुमच्या आरोग्याची काळजी घ्या: चांगला पोषक आहार, धूम्रपान न करणे, दारू मर्यादित ठेवणे आणि मधुमेह व HIV नियंत्रणात ठेवणे यांमुळे टीबीच्या आजाराचा धोका कमी होतो.

डॉक्टरांना कधी भेटावे

डॉक्टरांची वेळ घ्या

  • 3 आठवड्यांपेक्षा जास्त टिकणारा खोकला, विशेषतः ताप, रात्री घाम, वजन कमी होणे किंवा थकव्यासह: काही दिवसांच्या आत डॉक्टरांना भेटा आणि टीबीच्या तपासणीबद्दल विचारा.
  • खोकल्यातून रक्त किंवा रक्ताच्या रेषा असलेला बेडका पडणे: आजच तातडीचा वैद्यकीय सल्ला घ्या.
  • टीबी असलेल्या व्यक्तीशी जवळचा संपर्क: तुम्हाला बरे वाटत असले तरीही तपासणीसाठी डॉक्टरांना भेटा.
  • 5 वर्षांखालील मूल, किंवा HIV, मधुमेह किंवा कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती असलेली व्यक्ती, जी टीबी असलेल्या कोणाच्या जवळ होती: लवकरच डॉक्टरांना भेटा.
  • टीबीचे उपचार सुरू असताना त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे, उलट्यांसह पोटदुखी, बधिरपणा, चक्कर किंवा पुरळ: त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांना किंवा टीबी टीमला फोन करा.

एखाद्या व्यक्तीला पुढीलपैकी काही असल्यास आत्ताच आपत्कालीन मदत घ्या (तुमच्या स्थानिक आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा):

  • तीव्र डोकेदुखीसोबत मान ताठ होणे, किंवा तेजस्वी प्रकाशाकडे पाहताना त्रास (वेदना) होणे
  • झटका (फिट) येणे, अचानक गोंधळ किंवा वागण्यात बदल
  • शरीराच्या एखाद्या भागात अचानक अशक्तपणा किंवा हालचाल बंद होणे
  • खोकल्यातून खूप रक्त पडणे, किंवा श्वास घ्यायला त्रास

टीबी बरा होतो, आणि बहुतेक लोकांवर घरीच उपचार होतात. ही चिन्हे टीबी मेंदूपर्यंत पसरल्याचे किंवा फुफ्फुसांतून गंभीर रक्तस्राव होत असल्याचे दर्शवू शकतात, आणि त्यांसाठी वाट पाहता येत नाही. स्वतः गाडी चालवत जाऊ नका.

खोकला जातच नाहीये? आमच्याशी बोला.

तुम्हाला कसे वाटते ते Saluvo तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत ऐकते, आधी धोक्याची चिन्हे तपासते, आणि कोणत्या डॉक्टरांना आणि किती लवकर भेटावे हे सांगते. टीबीचे उपचार सुरू आहेत? WhatsApp वरील आठवणी तुम्हाला प्रत्येक डोस घ्यायला मदत करू शकतात.

माझ्या लक्षणांबद्दल विचारा

सुरुवात मोफत. तुम्हाला काय जाणवते ते तुमच्याच शब्दांत आणि भाषेत सांगा.

लोक विचारतात ते प्रश्न

  • अनेकदा न जाणारा खोकला, जो 3 आठवडे किंवा त्याहून जास्त टिकतो, आणि सोबत थकवा, ताप, रात्री घाम, भूक न लागणे किंवा वजन कमी होणे. लक्षणे हळूहळू सुरू होऊन अनेक महिने सौम्य राहू शकतात, म्हणून टीबीला रेंगाळलेली सर्दी किंवा ब्राँकायटिस समजण्याची चूक सहज होते. दीर्घ खोकला असल्यास टीबीची तपासणी करून घेणे योग्य आहे.

  • टीबीचा खोकला आपोआप जात नाही: तो आठवडे किंवा महिने टिकतो आणि अनेकदा वाढत जातो, कधी कधी त्यातून बेडका किंवा रक्त पडते. 3 आठवडे किंवा त्याहून जास्त टिकणारा कोणताही खोकला डॉक्टरांकडून तपासून घ्यायला हवा, विशेषतः ताप, रात्री घाम किंवा वजन कमी होणे सोबत असल्यास.

  • फुफ्फुसांत किंवा घशात असलेला सक्रिय टीबी, ती व्यक्ती खोकते, शिंकते, बोलते किंवा गाते तेव्हा हवेतून पसरू शकतो, सहसा घरात दीर्घ आणि जवळच्या संपर्कानंतर. सुप्त टीबी संसर्गजन्य नसतो. स्पर्शाने, एकत्र जेवल्याने किंवा चुंबनाने टीबी पसरत नाही. उपचार सुरू केल्यावर तो दुसऱ्यांना पसरण्याचा धोका लवकर कमी होतो.

  • सुप्त टीबी म्हणजे टीबीचे जंतू तुमच्या शरीरात आहेत पण निष्क्रिय आहेत: तुम्हाला बरे वाटते, कोणतीही लक्षणे नसतात आणि तुमच्याकडून तो पसरत नाही. सुप्त टीबी असलेल्यांपैकी साधारण 5 ते 10% लोकांना पुढे टीबीचा आजार होतो, HIV, मधुमेह किंवा कमकुवत रोगप्रतिकारशक्ती असल्यास जास्त वेळा. औषधांचा कमी कालावधीचा प्रतिबंधक कोर्स हे टाळू शकतो.

  • हो. अँटिबायोटिक्सची एकत्रित औषधे रोज, पूर्ण कोर्सभर, सहसा 4 ते 6 महिने घेतल्यास टीबीचा आजार बरा होतो. औषधांना दाद न देणाऱ्या टीबीवरही टीबी तज्ज्ञांनी दिलेल्या वेगळ्या औषधांनी उपचार होतात आणि तो बरा होतो. उपचाराशिवाय टीबी जीवघेणा ठरू शकतो.

  • टीबीच्या आजारासाठी सहसा 4 ते 6 महिने, कधी कधी जास्त काळ, उदाहरणार्थ टीबी मेंदूवर परिणाम करत असेल किंवा औषधांना दाद देत नसेल तेव्हा. सुप्त टीबीवर कमी कालावधीचा प्रतिबंधक कोर्स, सहसा 3 ते 6 महिने, दिला जातो. उपचाराची योजना तुमचे डॉक्टर ठरवतात.

  • टीबी परत येऊ शकतो, आणि जंतू औषधांना दाद देईनासे होऊ शकतात, त्यामुळे टीबीवर उपचार करणे खूप कठीण होते. कोर्स पूर्ण झाला असे तुमचे डॉक्टर सांगेपर्यंत प्रत्येक डोस घ्या, बरे वाटू लागले तरीही. डोस चुकला किंवा दुष्परिणाम जाणवले, तर औषध थांबवण्याऐवजी तुमच्या डॉक्टरांना किंवा टीबी टीमला सांगा.

  • लक्षणे असलेल्या व्यक्तीसाठी बेडक्याची (sputum) तपासणी, शक्यतो 48 तासांच्या आत निकाल देणारी रॅपिड मॉलिक्युलर टेस्ट, आणि सोबत छातीचा एक्स-रे. टीबीची रक्त तपासणी किंवा त्वचा चाचणी टीबी संसर्ग दाखवते, पण फक्त तिच्यावरून सुप्त आणि सक्रिय टीबीमधील फरक सांगता येत नाही. फुफ्फुसांच्या बाहेरील टीबीसाठी स्कॅन किंवा बायोप्सी लागू शकते.

  • हो. फुफ्फुसांच्या बाहेरील टीबी, जसे लसिका ग्रंथी, मणका किंवा मूत्रपिंडातील, त्याऐवजी सुजलेल्या गाठी, पाठदुखी किंवा लघवीत रक्त अशी लक्षणे देऊ शकतो. फुफ्फुसांतील सुरुवातीचा टीबीही सौम्य असू शकतो. स्पष्ट कारणाशिवाय ताप, रात्री घाम आणि वजन कमी होत असेल, तर तपासणी करून घेणे योग्य आहे.

  • BCG बाळांचे आणि लहान मुलांचे टीबीच्या गंभीर प्रकारांपासून, जसे टीबी मेनिंजायटिस, संरक्षण करते आणि मृत्यू टाळते. ती प्रौढांचे फुफ्फुसांतील टीबीपासून पूर्ण संरक्षण करत नाही, म्हणून टीबीची लक्षणे असलेल्या प्रत्येकाने, BCG घेतलेली असली तरीही, तपासणी करून घ्यायला हवी.

  • काही टीबीच्या औषधांमुळे, जसे रिफाम्पिसिन (rifampicin), लघवी, अश्रू, घाम आणि लाळ नारिंगी होतात. हे सामान्य आणि निरुपद्रवी आहे, आणि त्यामुळे सॉफ्ट कॉन्टॅक्ट लेन्सवर डाग पडू शकतात. पण त्वचा किंवा डोळे पिवळे होणे, उलट्यांसह पोटदुखी, किंवा बधिरपणा हे दुष्परिणाम आहेत, आणि ते त्याच दिवशी तुमच्या डॉक्टरांना कळवायला हवेत.

  • हो. मधुमेहामुळे टीबीचा आजार होण्याची शक्यता वाढते, आणि टीबीमुळे रक्तातील साखर नियंत्रणात ठेवणे कठीण होऊ शकते. टीबी असलेल्या लोकांची अनेकदा मधुमेहाची तपासणी केली जाते, आणि मधुमेह व दीर्घ खोकला असलेल्या लोकांची टीबीची तपासणी व्हायला हवी. HIV हाही मोठा धोका आहे, म्हणून HIV तपासणीही सुचवली जाते.

  • हो. मुलांना, विशेषतः 5 वर्षांखालील मुलांना, टीबीचे गंभीर प्रकार होण्याची शक्यता जास्त असते, आणि त्यांना दीर्घ खोकल्याऐवजी वजन न वाढणे किंवा अपेक्षेप्रमाणे वाढ न होणे दिसू शकते. टीबी असलेल्या कोणाच्या जवळ असलेल्या मुलाला, ते बरे दिसत असले तरीही, डॉक्टरांना दाखवायला हवे. BCG लहान मुलांचे गंभीर टीबीपासून संरक्षण करते.

उपयोगी तपासण्या

ब्लॉग

स्रोत

  1. WHO fact sheet: Tuberculosis
  2. CDC: Signs and symptoms of TB
  3. CDC: About tuberculosis
  4. CDC: Treating tuberculosis
  5. NHS: Tuberculosis (TB)

अपडेट केले . ही आरोग्यविषयक माहिती आहे, वैद्यकीय सल्ला नाही. तुमची पूर्ण माहिती तुमच्या डॉक्टरांना असते; तुमच्या निकालाबद्दल त्यांना विचारा.